ΒΙΚΤΟΡ ΣΕΡΖ
Από τον Λένιν στον Στάλιν
μτφρ.: Αλεξάνδρα Αδαμτζίλογλου
επιμ. Γιάννης Αβραμίδης
εκδ. Θύραθεν, σελ. 209
Σε απάντηση στο ερώτημα του Κάμενεφ, «Ποιες είναι οι δυνάμεις σου;», ο Μπουχάριν δίνει ονόματα, αναφέρει τον Γιάκοντα… Αυτή η αναφορά δεν είναι βέβαια άσχετη με την ατίμωση του Γιάκοντα οκτώ χρόνια αργότερα. «Ο Βοροσίλφ και ο Καλίνιν», είπε ο Μπουχάριν, «μας πρόδωσαν την τελευταία στιγμή. Νομίζω ότι ο Στάλιν τους κρατάει με κάποιους ιδιαίτερους δεσμούς για τους οποίους δεν γνωρίζουμε τίποτα».
Μπουχάριν: Αν κάνουμε κάτι, θα μας πνίξουν κατηγορώντας μας ότι ξεσηκώσαμε διχασμό. Αν δεν κάνουμε κάτι, θα μας στραγγαλίσουν με μικρόψυχους ελιγμούς και θα μας φορτώσουν την ευθύνη για την έλλειψη σταριού τον Οκτώβριο.
Κάμενεφ: Και σε τι βασίζονται για να προμηθευτούν στάρι;
Μπουχάριν: Εκεί είναι ακριβώς ο κόμπος: απλά θα επαναλαμβάνουν έκτακτα μέτρα καθώς θα αυξάνονται οι δυσκολίες (επιτάξεις σιτηρών, δηλαδή). Και αυτός είναι απλά πολεμικός κομμουνισμός, σφαγείο δηλαδή.
Κάμενεφ: Κι εσείς;
Μπουχάριν: Ισως χρειαζόμαστε έναν ελιγμό ευρύτερης κλίμακας για να τα βρούμε με τον μέσο αγρότη. Τους κουλάκους μπορούμε να τους κυνηγήσουμε όσο θέλουμε, αλλά πρέπει να τα βρούμε με τον μέσο αγρότη. Αλλά με τον Στάλιν και τον αποβλακωμένο τον Μόλοτοφ, ο οποίος συνεχίζει να προσπαθεί να με ξεπεράσει στον μαρξισμό, δε μπορεί να γίνει τίποτα.
…Να μη μάθει κανείς για τη συνάντησή μας. Μη μου τηλεφωνήσεις, γιατί παρακολουθούν. Η Γκεπεού με παρακολουθεί, και εσένα επίσης. Θέλω να ενημερώνομαι, αλλά όχι μέσω γραμματέων και ενδιάμεσων. Μονάχα ο Ρίκοφ και ο Τόμσκι ξέρουν ότι σου μίλησα.
Ο Κάμενεφ κρατάει σημειώσεις για τον Ζηνόβιεφ:
Του έδωσα το γράμμα σου. Είπε αφού το διάβασε: «Φοβάμαι τα έγγραφα». Φοβάται ότι ένα έγγραφο μπορεί να τον χαντακώσει… Είναι υπερβολικά κλονισμένος. Μερικές φορές τρέμουν τα χείλη του από τη συγκίνηση. Ωρες ώρες, δίνει την εντύπωση ανθρώπου απεγνωσμένου (11 Ιουλίου, ώρα 6).
Συμπληρωματικές σημειώσεις (βράδυ 11 Ιουλίου):
Γενικά η εντύπωση ανθρώπου σε απόγνωση. Να τι λέει για την κατάστασή μας: «Μερικές φορές, λέω στον Γιεφίμ» [τον γραμματέα του]: «Η κατάστασή μας είναι απελπιστική. Αν η χώρα καταστραφεί, αφανιζόμαστε κι εμείς.
Αν η χώρα τα βγάλει πέρα, και με τον καιρό αλλάξει γραμμή ο Στάλιν, θα αφανιστούμε ούτως ή άλλως. Τι να κάνουμε; Τι να κάνουμε αντιμέτωποι μ’ έναν τέτοιο αντίπαλο, αυτόν τον Τζέγκις Χαν, αυτό το κακό προϊόν της Κεντρικής Επιτροπής;
