«Στη διήγηση του Παραδείσου στο βιβλίο της Γένεσης, λοιπόν, διαβάζουμε για δύο δέντρα που φύονται στο μέσον του Παραδείσου του κήπου της Εδέμ· το δέντρο της ζωής και το δέντρο της γνώσης του καλού και του κακού. Το δέντρο της γνώσης χορηγεί τη γνώση του καλού και του κακού σε αυτόν που τρώει από τον καρπό του. Παρόλο που οι πρωτόπλαστοι απαγορεύεται να φάνε από αυτό, τολμούν να το κάνουν. Επειτα, συνειδητοποιούν τη γυμνότητά τους και, ξαφνικά, διαφωτίζονται (Γεν. 3,7).
Από την άλλη, το δέντρο της ζωής που δεν ήταν απαγορευμένο για τον άνθρωπο, φαίνεται πως παρείχε αθανασία. Το ίδιο το κείμενο, μάλιστα, μας δίνει κάποια στοιχεία αυτής της ξεχωριστής του ιδιότητας στο 3,22 όταν ο Γιαχβέ ανακοινώνει ως ένα θλιβερό γεγονός ότι ο άνθρωπος έχει πια γίνει σαν ένα θεϊκό ον τρώγοντας από το δέντρο της γνώσης και τώρα υπάρχει κίνδυνος να γευτεί και το δέντρο της ζωής και να γίνει αθάνατος. Ετσι, βάζει τα χερουβίμ και την πύρινη ρομφαία να φυλάσσουν την οδό που οδηγεί στο δέντρο της ζωής ώστε να μην το πλησιάσει ποτέ ο άνθρωπος, ενώ τον εξορίζει από τον Παράδεισο.
Η αναφορά των δέντρων στη Γένεση και η επιλογή του συγκεκριμένου συμβόλου από τον συγγραφέα υποδηλώνει ότι η λατρεία των δέντρων και η σύνδεσή τους με τη θεότητα ή με ξεχωριστές ιδιότητες, ήταν γνωστή. Ωστόσο ο συγγραφέας μετασχηματίζει τον μύθο και μάλιστα εισάγει ένα εντελώς νέο στοιχείο όσον αφορά τον ρόλο του δέντρου: το δέντρο της γνώσης του καλού και του κακού (2,9).
Η παρακοή του ανθρώπου της εντολής του Θεού που όριζε να μη φάει από το δέντρο της γνώσης, τον οδήγησε στον αποκλεισμό του και από το δέντρο της ζωής. Εξορίζεται από τον Παράδεισο και το δέντρο της ζωής φυλάσσεται. Ετσι ξεκινάει και η μακρά και δύσκολη πορεία του ανθρώπινου γένους στη θνητή ζωή. Οι αιώνες μαστίζονται από πολέμους, πόνο, ελπίδα, φόβο και απογοήτευση, αλλά και επιτυχίες κάποιες φορές. Το όνομα του δέντρου της ζωής όμως δεν ξανακούγεται. Φυλάσσεται κλειστή η οδός που οδηγεί προς αυτό, ακόμα και μέσα στα κείμενα της Βίβλου, μέχρι να το ξανασυναντήσουμε στην Αποκάλυψη του Ιωάννη, όπου δίνεται η υπόσχεση στους δικαίους ότι θα έχουν μερίδιο απ’ τους καρπούς του δέντρου στα έσχατα».
Απόσπασμα από το βιβλίο «Το ιερό δέντρο – Στη Βίβλο και στο πολιτισμικό περιβάλλον του Ισραήλ» της Ευλαμπίας Τσιρέλη.
