Ο κυπριακής καταγωγής σεφ Ανδρέας Μαυρομμάτης (1957-2026), ο οποίος «έφυγε πρόωρα» το Σάββατο 14 Μαρτίου, ήταν μία από τις σημαντικότερες μορφές της ελληνικής γαστρονομίας στη Γαλλία. Υπήρξε πραγματικός πρεσβευτής της ελληνικής κουζίνας στο Παρίσι, άφησε πίσω του σπουδαίο γαστρονομικό έργο που αναγνώρισαν Ελληνες και βέβαια Γάλλοι. Το ύστατο χαίρε –όπως μας αναμεταδίδει η Μάρω Πρεβελάκη από την Πόλη του Φωτός –ήταν γεμάτο συγκίνηση:
Στις 19 Μαρτίου το Παρίσι αποχαιρέτισε τον Ανδρέα Μαυρομμάτη. Από νωρίς το πρωί, έξω από τον Αγιο Στέφανο, ένα πλήθος ανάμεικτο περίμενε τον Ανδρέα για τον «τελευταίον ασπασμόν». Μέσα στην εκκλησία είχαν τοποθετηθεί στεφάνια, ανθοδέσμες, διάχυτα λουλούδια – προσφορά και φόρος τιμής από την οικογένεια, από φίλους, γνωστούς, συνεργάτες, συναδέλφους, δημοσιογράφους, από τις πρεσβείες Ελλάδας και Κύπρου. Ξεχωριστή τιμητική αναγνώριση έδειχνε η ανθοσειρά με τα διακριτά χρώματα της Γαλλικής Δημοκρατίας από τον πρόεδρο Μακρόν.
Ο κόσμος, πολύς και ετερόκλητος· όλοι ενωμένοι μέσα σε αυτό το ξαφνικό και αδόκητο πένθος. Εφθαναν διαδοχικά πολιτικοί, διπλωμάτες, βουλευτές, δήμαρχοι, γερουσιαστές, δημοσιογράφοι, άλλοι στις καθορισμένες θέσεις, άλλοι όπου έβρισκαν: στα στασίδια, στον εξώστη, όρθιοι. Ανάμεσά τους, αναγνωρίσιμα πρόσωπα στο παρισινό κοινό, ήταν ο Μισέλ Μπαρνιέ, πρώην πρωθυπουργός της Γαλλίας· ο Κριστιάν Καμπόν, γερουσιαστής· ο Ζιλ Πεκού, πρόεδρος της Γαλλικής Εθνικής Βιβλιοθήκης· η Φλοράνς Μπερτού, δήμαρχος· οι δημοσιογράφοι Μαρκ Μεμόν, Ελιότ Ντεβάλ, Περικό Λεγκάς· γνωστοί σομελιέ και σεφ. Παρόντες και ο στενός του φίλος Κώστας Γαβράς, ο Νίκος Αλιάγας, οι πρέσβεις Ελλάδας και Κύπρου, σύσσωμη η ελληνική και η κυπριακή κοινότητα. Στελέχη, συνεργάτες, υπάλληλοι, σερβιτόροι με τις χαρακτηριστικές μπλούζες της εταιρείας προσπαθούσαν να συγκρατήσουν τα δάκρυα. Μέγα πλήθος, μέγα πένθος. Μέσα σε μια εκκωφαντική σιωπή έφθασε ο κεκοιμημένος Ανδρέας, με τα αδέλφια και τους απαρηγόρητους συνεργάτες του να υποβαστάζουν το φέρετρο.
Το ορθόδοξο τρισάγιο είναι εξ ορισμού σύντομο – μια ευχή και προσευχή για τον απελθόντα, μια παράκληση στον Θεό να τον κατατάξει «μετά πνευμάτων δικαίων τετελειωμένων». Είναι όμως κατανυκτικό και, όπως η νεκρώσιμη ακολουθία, εκπέμπει συγκίνηση, κατανόηση και παραμυθία. Ο μητροπολίτης Δημήτριος, ο επίσκοπος Αμβρόσιος και οι ιερείς του ναού προσέδωσαν έναν ιδιαίτερο τόνο· το ανήγαγαν σε αποχαιρετιστήριο κατευόδιο στο δικό μας παιδί που έφυγε.
Μέσα σε ένα κλίμα απτής θλίψης, πήραν τον λόγο όσοι θέλησαν να τον αποχαιρετίσουν δημοσίως, επώνυμοι και ανώνυμοι, θεσμικοί, συγγενείς, φίλοι. Αναφέρθηκαν σε συνεργασίες, σε προσωπικές σχέσεις, στην κοινή καταγωγή, στη συμβολή του Ανδρέα στον χώρο της εστίασης, στον γλυκύτατο «πρεσβευτή» της ελληνικής και της κυπριακής παράδοσης. «Ο καλοσυνάτος μου» – τον έλεγε η μητέρα του, υπενθύμισε ο μητροπολίτης.
Ξεχώρισε ο αποχαιρετισμός από τους άμεσους συνεργάτες του Ανδρέα Μαυρομμάτη. Σηκώθηκαν τελετουργικά, τρεις μαζί, πιασμένοι χέρι χέρι, συνεχίζοντας ο ένας τον άλλον όταν η άκρατη συγκίνηση διέκοπτε την ομιλία: «Monsieur Andréas… ήσασταν ο άνθρωπος της τελειότητας… ήσασταν ο σεφ όλων μας. Ναι, σεφ, θα προχωρήσουμε. Ναι, σεφ, το έργο σας θα μείνει. Ναι, σεφ, θα συνεχίσουμε με τα αδέλφια σας, με την οικογένειά σας για να διατηρήσουμε το όραμα και την κληρονομία σας. Μας σημαδέψατε διά βίου και ούτε ο χρόνος, ούτε ο πόνος, ούτε η απουσία μπορούν να το σβήσουν». Αγκαλιασμένα προσπάθησαν να πάρουν τον λόγο και τα εξαδέλφια, αλλά τα λόγια τους πνίγονταν από τους λυγμούς.
Στον Αγιο Στέφανο, η Πόλη του Φωτός αποχαιρέτισε ένα δικό της τέκνο, συνυφασμένο με την ποιότητα της εστίασης, με τη γαστρονομική ιστορία του τόπου. Το φλάουτο της Δημητρίας πλαισίωσε τον αποχαιρετισμό.
«Μακαρία η οδός η πορεύη σήμερον», έψαλε ο μητροπολίτης στην έξοδο.
Σε πάνοπτη θέση μπροστά από το Ιερό, από τη μεγεθυμένη φωτογραφία του με την ποδιά mavrommatis και ένα αδιόρατο χαμόγελο, μας αποχαιρετούσε ο Ανδρέας.
YΓ.: Η Μάρω Πρεβελάκη ζει στο Παρίσι και είναι φιλόλογος.
