Πότε ερωτεύεσαι μια γλώσσα; Και τι μορφή παίρνει η έλξη; Για την Κάρεν Βαν Ντάικ που έζησε ως 12χρονο κορίτσι ένα χρόνο στη Μελβούρνη, ήταν τα συνθήματα στους τοίχους κατά της χούντας μ’ ένα ιδιαίτερο αλφάβητο που δεν είχε ξαναδεί. Ο Ιταλός Μαουρίτσιο ντε Ρόζα διάβασε ένα ποίημα της Σαπφούς στη Β΄ Δημοτικού και ο συμπατριώτης του Φραντσέσκο Κολαφέμινα μας ανακάλυψε επειδή η καθηγήτρια αρχαίων της μητέρας του –η κυρία Λεονάρντα– ήταν ικανή να του εμφυσήσει την αγάπη για τα αρχαία. Ο Πορτογάλος Ζοζέ Λουίς Κόστα ξεκίνησε από τον Ομηρο όπως και η Ρουμάνα Αντζελα Μπράτσου. Ο Δανός Αντερς Ολεσεν, από τις πινακίδες του αεροδρομίου της Κω όταν ένας καχύποπτος υπάλληλος τον έβαλε να βγάλει από τις αποσκευές τη γραφομηχανή του. Η Γαλλίδα Μαρί Σεσίλ Φοβέν από τον ερχομό της στο Ρέθυμνο στο πλαίσιο του Erasmus.
Είναι συγκινητικότατο το νεο-εκδοθέν βιβλίο «29 διαδρομές προς την ελληνική γλώσσα» του Ελληνικού Ιδρύματος Βιβλίου και Πολιτισμού, με την προσωπική καταγραφή 29 μεταφραστών που μεταφέρουν τη λογοτεχνία μας από τα ελληνικά στη δική τους μητρική γλώσσα. Παρουσιάστηκε χθες το μεσημέρι στην έδρα του ιδρύματος και σίγουρα δεν θα υπήρχε ωραιότερη ιδέα για να εορτάσει το ΕΛΙΒΙΠ την Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας. Στην ουσία, πρόκειται για ερωτικές επιστολές, σαν να θυμούνται όλοι τους πώς ξεκίνησε ένας δεσμός που έγινε με τα χρόνια γάμος και άλλαξε τη ζωή τους. Αλλά μέσα από τις αναμνήσεις τους, ο αναγνώστης έρχεται σε επαφή και με τον ξεχωριστό τρόπο που Αγγλοσάξονες, γαλλόφωνοι, Ρουμάνοι, Σκανδιναβοί, Γερμανοί, Καταλανοί, Ολλανδοί, Αρμένιοι, Ουκρανοί, Εβραίοι (και πάει λέγοντας) καθρεπτίζουν εμάς, τη γλώσσα, τη χώρα και την ιστορία μας. Θα τολμούσε να πει κανείς ότι ως corpus αφηγήσεων είναι κάτι που έλειπε από τη βιβλιογραφία, ένα τρυφερό συναξάρι ως ενίσχυση του Greek Lit.
Είναι φανερό ότι το ΕΛΙΒΙΠ βρίσκεται σε δρόμο δημιουργικό με σαφή πολιτική και εξωστρέφεια. Η πορεία αυτή μόνον τυχαία δεν είναι. Το 2024 ο Νίκος Μπακουνάκης έγινε πρόεδρος του νεοσύστατου φορέα για την ανάδειξη του βιβλίου και την προαγωγή των ελληνικών γραμμάτων, διάδοχο σχήμα του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού. Μέσα σε λίγο χρόνο αναδιοργάνωσε, μεταξύ άλλων, τη λειτουργία του και αναχρηματοδότησε το μεταφραστικό πρόγραμμα Greek Lit. Οι περισσότεροι εξ ημών τον είχαμε γνωρίσει ως επικεφαλής του πρώτου ενθέτου αποκλειστικά για βιβλία στο κυριακάτικο «Βήμα» αλλά και ως αναγνώστες των πονημάτων του «Δημοσιογράφος ή ρεπόρτερ. Η αφήγηση στις ελληνικές εφημερίδες, 19ος-20ός αιώνας» και του πρόσφατου «Γκούτλαντ. Ο Γουσταύος Κλάους και η χώρα του κρασιού» για την ιστορία της Αχάια Κλάους και του ιδρυτή της μέσα από τα αρχεία της επιχείρησης. Πολλοί φοιτητές απόλαυσαν τις παραδόσεις του για τις πρακτικές της δημοσιογραφίας και τις τεχνικές αφήγησης στο Πάντειο Πανεπιστήμιο όπου είναι ομότιμος.
«Απού φελά, παντού φελά» λέει η παροιμία, κοινώς όποιος είναι άξιος και αποδοτικός σε έναν τομέα θα καταφέρει να επιτύχει και σε ό,τι άλλο καταπιαστεί. Το κυριότερο όμως είναι ότι αν βάλεις τον κατάλληλο άνθρωπο στην κατάλληλη δημόσια θέση, τότε βλέπεις κρατικούς φορείς να ανθούν.
