Οι παλιοί που ήξεραν από υφαντά είχαν μια ωραίαν έκφραση: «τα νήματα αδελφώνουν» όχι μόνο διότι το ένα αποκτά σχέσεις συγγένειας με το άλλο για να φτιάξουν την πλέξη, αλλά και διότι φέρνουν κοντά ανθρώπους και τους δένουν μεταξύ τους. Κάτι τέτοιο θα γίνει και στη Νάξο, ένα νησί που ξέρει να κρατά πολύ καλά την πολιτισμική του ταυτότητα. Είναι παραγωγική στον αγροτικό τομέα, γεμάτη με μόνιμους κατοίκους και τον χειμώνα, με παρελθόν που μπορεί να ξαναγράψει ακόμα και την παγκόσμια ιστορία της τέχνης, όπως είδαμε και με τις νέες ανακαλύψεις του Εφόρου Αρχαιοτήτων Κυκλάδων Δημήτρη Αθανασούλη και της ομάδας του για τη ζωγραφική προ και μετά Εικονομαχίας. Στις 14 Φεβρουαρίου μια ξεχωριστή συζήτηση και έκθεση φέρνουν στην επιφάνεια μια δημιουργική προσέγγιση στην πολιτιστική κληρονομιά, ως μονοπάτι προς το μέλλον. Την ώρα που η αλόγιστη ανάπτυξη απειλεί το ευάλωτο κυκλαδίτικο τοπίο και οικοσύστημα, τα ήθη και τα έθιμα αλλά και τις κοινότητες των ανθρώπων, μια τέτοια δράση δείχνει τον δρόμο. Και το σημαντικότερο; Τη διοργανώνει μια πλειάδα από αξιότατες γυναίκες.

Αφορμή στάθηκε ένα ιδιαίτερο οικογενειακό κειμήλιο, ένα νυφικό ζακέτο του 1893, το οποίον αποτελεί την αφετηρία της εικαστικής έκθεσης «Rewoven – Η μνήμη υφαίνεται ξανά», που παρουσιάζεται στο 1ο Γυμνάσιο Νάξου. Επτά καλλιτέχνιδες, η Ευγενία Βερελή, η Χρυσάνθη Κουμιανάκη, η Μαριάντρη, η Μαρία Φωκά, η Μαλβίνα Παναγιωτίδη, η Ηλέκτρα Σταμπούλου και η Σεβαστιάνα Κωνστάκη (που επιμελείται και την έκθεση), δημιουργούν έργα από χαρτί, ύφασμα, γύψο, πηλό, μέταλλο, βίντεο και αρώματα, με αφορμή το αντικείμενο αυτό και τις πολιτιστικές του «εγγραφές». Παράλληλα με το αφιέρωμα, θα πραγματοποιηθεί συζήτηση για τη διατήρηση της παράδοσης μέσα από τον σύγχρονο σχεδιασμό, καθώς και για την ανάδειξη της χειροτεχνίας. Θα τη συντονίσει η Εφη Φαλίδα –δημοσιογράφος, επιμελήτρια για θέματα πολιτισμού και ιστορίας της μόδας–, ενώ θα πάρουν μέρος η Φοίβη Γιαννίση, αρχιτέκτων, ποιήτρια και καθηγήτρια του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, η Βικτώρια Καλαντζοπούλου, πρόεδρος του Συνδέσμου Εκπαιδεύσεως Νεανίδων, η Ξένια Πολίτου, επιμελήτρια του Τμήματος Νεοελληνικού Πολιτισμού, Μουσείο Μπενάκη και η Μαρία Πολυκρέτη, πρόεδρος της «Πολυκρίτη», στην οποίαν ανήκει και το ένδυμα. Η ιδέα έκθεσης και συζήτησης ξεκίνησε από την τελευταία, μια νέα δραστήρια Ναξιώτισσα που έχει ιδρύσει και ένα εξαιρετικό φεστιβάλ που διοργανώνεται κάθε φθινόπωρο με τίτλο «Μια βραδιά κάτω από την Ελιά» και χώρο φιλοξενίας το κληρονομικό μεσαιωνικό κτήμα «Κάμπονες». Βρίσκεται κοντά στις Μέλανες, με τα υπεραιωνόβια δένδρα του και ένα παλιό αγροτόσπιτο του 16ου αιώνα, που είχε επισκεφθεί και ο Αντονι Μπουρντέν λίγο πριν φύγει από τη ζωή, κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων της εκπομπής του «Parts Unknown. To αγόρασε ο προπάππος της από τον Μισέλ Σανούδο, Ε΄ Δούκα της Νάξου στα τέλη του 19ου αιώνα. Γεύση, μουσική, εκπαιδευτικά προγράμματα πλαισιώνουν το φεστιβάλ που απευθύνεται κυρίως σε ντόπιους και γι’ αυτό πραγματοποιείται σε εποχή που το νησί δεν έχει τόσο τουρισμό.

Η Πολυκρέτη, αεικίνητη και δημιουργική, πολιτιστική πρέσβειρα του νησιού εντός και εκτός συνόρων, επεκτείνει την εμβέλεια του πολιτιστικού φορέα που ίδρυσε η ίδια, με το θέμα της υφαντικής. Η έκθεση και η συζήτηση συνθέτουν ένα πολύπλοκο σύστημα συνυφάνσεων, που διερευνά και θέτει ερωτήματα γύρω από το πώς, μέσα από τα χέρια που πράττουν, συντηρείται, διαδίδεται και αναδεικνύεται η πολιτιστική φυσιογνωμία της Νάξου. Χάρις στο σύγχρονο βλέμμα, «ξαναπλέκονται» αφηγήσεις και δημιουργούνται αντικείμενα που επαναπλαισιώνουν παραδοσιακές τεχνικές.


