Ηταν μια στιγμή καταλυτική, ιερή, διότι μας θυμίζει το δικό μας παντοτινό χρέος. Η Λόλα Χασσίδ Αντζελ, επιζήσασα του Μπέργκεν-Μπέλσεν, και η Νάκη Μπέγα, με αριθμό βραχίονα 77092, του Αουσβιτς άναψαν το κερί της Μνήμης των θυμάτων του Shoah. Δύο γυναίκες που διανύουν την ένατη δεκαετία τους κρατούν τη φλόγα αναμμένη. Πρωταγωνιστούν στη μάχη απέναντι στη λησμοσύνη και στη μισαλλοδοξία για τη μεγαλύτερη φρίκη του 20ού αιώνα. Εζησαν στο πετσί τους αυτά που δεν μπορεί να φανταστεί κανείς ότι άνθρωπος μπορεί να κάνει σε άνθρωπο. Ολοι μας συναισθανθήκαμε πως η φετινή τελετή για την Ημέρα Μνήμης των Ελλήνων Εβραίων Μαρτύρων και Ηρώων του Ολοκαυτώματος, την Τρίτη το βράδυ, στον Ελληνικό Κόσμο είχε ιδιαίτερη βαρύτητα. Με το ρευστό γεωπολιτικό περιβάλλον, τις συγκρούσεις και την πόλωση, ξαναέρχονται στην επιφάνεια φαινόμενα αντισημιτισμού στην Ελλάδα και διεθνώς. Χρειάζεται εγρήγορση ώστε η γνώση και η συνείδηση να περάσουν στις επόμενες γενιές, συχνά αποπροσανατολισμένες από τις θεωρίες συνωμοσίας των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Σε αυτά ακριβώς τα φαινόμενα αναφέρθηκε με στοιχεία ο Μίνος Μωυσής, που πήρε τον λόγο και παρουσίασε τα αποτελέσματα μιας ποιοτικής έρευνας που διεξήχθη από την Ισραηλιτική Κοινότητα το τελευταίο δίμηνο του 2025. «Το καθήκον που έχουμε στη μνήμη του Ολοκαυτώματος, δεν αφορά μόνο το παρελθόν. Είναι και πρόσκληση στην πρόκληση να αναγνωρίζουμε τα προειδοποιητικά σημάδια στο παρόν και να αναλάβουμε όλοι τις ευθύνες που μας αναλογούν… Οφείλουμε λοιπόν επαγρύπνηση ατομική, συλλογική, θεσμική απέναντι στις ενδείξεις», τόνισε. Την κεντρική ομιλία της εκδήλωσης εκφώνησε ο δημοσιογράφος και εκδότης του περιοδικού Books Journal, Ηλίας Κανέλλης: «Αυτό το νέο αντιεβραϊκό μίσος δεν είναι απλός αντισημιτισμός. Δεν αφορά μόνο τους Εβραίους. Αφορά όλους μας», επισήμανε.

Στο ίδιο μήκος κύματος για ανάδυση του αντισημιτισμού και τους κινδύνους που αυτή επιφέρει, κινήθηκαν και οι χαιρετισμοί. Από τον Νίκο Χαρδαλιά, περιφερειάρχη Αττικής (συνδιοργανώτρια αρχή της εκδήλωσης), που υπογράμμισε πως το «Ποτέ ξανά» δεν είναι ευχή είναι καθήκον, έως τον πρέσβη του Ισραήλ Νόαμ Κατς, ο οποίος μίλησε και αυτός για το μέλλον μέσα από το παρελθόν, αλλά κυρίως το παρόν. Και από τον πρόεδρο του Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου Ελλάδος, Δαυίδ Σαλτιέλ, στον αντιπρόεδρο της Ι.K. Αθηνών, Βενιαμίν Μπατή, όλοι έκρουσαν τον κώδωνα: «Να δράσουμε πριν να είναι πολύ αργά», σημείωσαν, ώστε να καλλιεργηθεί η συνείδηση αλλά και το αξιακό πλαίσιο που λειτουργεί ως ηθική πυξίδα. Στη φετινή τελετή έγινε ειδική μνεία σε δύο ξεχωριστές προσωπικότητες. Αποδόθηκε τιμητικός έπαινος στον γενικό γραμματέα Θρησκευμάτων του υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Γιώργο Καλαντζή για τη διαρκή συμβολή του στη διατήρηση της Μνήμης του Ολοκαυτώματος. Την ανακοίνωση έκανε ο γενικός γραμματέας του ΚΙΣΕ, δημοσιογράφος Βίκτωρ Ελιέζερ. Ο Γ. Καλαντζής είναι ένας από τους πιο αφοσιωμένους και εργατικούς δημοσίους λειτουργούς, που υπηρετεί πολλά χρόνια στην ίδια θέση και έχει παραγάγει σπουδαίο έργο. Τιμήθηκε και η μνήμη του πρόσφατα εκλιπόντος Αλμπέρτο Εσκενάζυ. Ο Μίκης Μοδιάνο, πρόεδρος του Εβραϊκού Μουσείου Ελλάδος, αναφέρθηκε στην καλλιτεχνική προσφορά του και ιδιαίτερα στο έργο του «Αγνωστος αριθμός», που παρουσιάστηκε στην περυσινή τελετή. Η διάκριση παραδόθηκε στην οικογένειά του. Την εκδήλωση πλαισίωσε ο διεθνούς φήμης συνθέτης και δεξιοτέχνης πιανίστας, βραβευμένος με Emmy, Μαρκ Τσέιτ.


