Καμιά φορά με πιάνουν ζήλιες όταν βλέπω τι κάνουν άλλες χώρες για να εορτάσουν τον εθνικό τους ποιητή. Με τι ευφάνταστο και συμπεριληπτικό τρόπο καταφέρνουν να σε βάλουν στη δική τους συγκίνηση. Προχθές Κυριακή 25 Γενάρη ήταν η ημέρα την οποία οι Σκωτσέζοι στην πατρίδα τους αλλά και ανά τον κόσμο αφιερώνουν στον πιο διάσημο βάρδο τους, τον Ρόμπερτ Μπερνς (1759-1796). Ακόμα και στον σταθμό του Συντάγματος ακούστηκε το Σάββατο ο ήχος της σκωτσέζικης γκάιντας σε συνδυασμό με τη δική μας τη θρακιώτικη, μέσα από τη συνάντηση δύο χαρισματικών μουσικών. Ο Μάρλον Τάντι, που είχε έρθει και πέρυσι για την ίδια περίσταση, είναι αρχιμουσικός στο σχήμα Wallace Pipes and Drums. Από την ίδρυσή του το 2000 στη Μάλτα έχει διαγράψει μια σπουδαία πορεία με σημαντικές εμφανίσεις, φέρνοντας την πλούσια μουσική παράδοση της Σκωτίας εγγύτερα στο διεθνές κοινό. Ο Βασίλης Γραμματικός, δεξιοτέχνης στην γκάιντα και στην τσαμπούνα, είναι γεννημένος στη Δράμα, με βαθιές επιρροές από την παράδοση του τόπου και με δάσκαλο τον Δημήτρη Κότα. Πλήθος κόσμου χάρηκε αυτό το μοναδικό πάντρεμα που έγινε από τη βρετανική πρεσβεία, με τη βοήθεια των ΣΤΑΣΥ αλλά και του ΚΕΠΕΜ – Κέντρο Ερευνας και Προβολής της Εθνικής Μουσικής Σίμων Καράς.
Ποιος όμως ήταν ο Μπερνς που στη Βρετανία είναι εξίσου γνωστός όπως ο Λόρδος Βύρων; Εζησε μόλις 37 χρόνια, αλλά το όνομά του διαπέρασε τον χρόνο, καθώς του έχουν αφιερώσει πάνω από 50 αγάλματα, ενώ εδώ και 225 έτη τιμάται η μνήμη του μέσα από τον θεσμό του Burns Night που διοργανώνουν βρετανικές πρεσβείες και σύλλογοι σε όλο τον κόσμο. Υπήρξε πρωτοπόρος στην ανάδειξη και στη διατήρηση της σκωτσέζικης γλώσσας και παράδοσης, γράφοντας ποιήματα και τραγούδια που εξυμνούν την καθημερινή ζωή, τη φύση, την αγάπη και την ελευθερία. Η επιρροή του ξεπερνάει τα σύνορα της πατρίδας, καθώς τα έργα του μεταφράστηκαν σε δεκάδες γλώσσες και ενέπνευσαν γενιές δημιουργών.
Λίγοι γνωρίζουν ότι σημαντικές λογοτεχνικές μορφές, όπως ο Τζον Στάινμπεκ (ο τίτλος του έργου «Ανθρωποι και ποντίκια» προέρχεται από έργο του Σκώτου), αλλά και συνθέτες, όπως ο Μπομπ Ντίλαν, ο οποίος αναφερόταν στο ποίημα «A Red, Red Rose», τον χαρακτήριζαν ως μια από τις μεγαλύτερες επιρροές τους.
Ο εορτασμός του αθηναϊκού Burns Night έγινε στην Αίγλη του Ζαππείου την Παρασκευή με πολλούς επίσημους προσκεκλημένους και με τον Βρετανό πρέσβη Μάθιου Λοτζ να βγάζει έναν πολύ συγκινητικό και ουσιαστικό λόγο για τον Μπερνς και γιατί είναι μέχρι σήμερα επίκαιρος: «Ζούμε σε μια εποχή που εύκολα ξεχνάμε πώς είναι να βλέπουμε τον κόσμο μέσα από τα μάτια του άλλου. Ο Μπερνς επέμενε ότι πρέπει να προσπαθούμε: “O wad some Pow’r the giftie gie us / Να βλέπουμε τον εαυτό μας όπως μας βλέπουν οι άλλοι”: να βλέπουμε πέρα από τον εαυτό μας, να κατανοούμε, να ακούμε, να φανταζόμαστε τι μπορεί να τους βαραίνει. Γνώριζε ότι η ανθρωπιά δεν βρίσκεται στα μεγάλα λόγια, αλλά στις μικρές καθημερινές επιλογές». Εννοείται ότι σερβιρίστηκε ουίσκι και το επίσημο έδεσμα, το χάγκις, είχε την τιμητική του. Την «Ωδή στο Χάγκις» ανέλαβε φέτος η Ρόμπιν Γκόλντσμιθ, αναπληρώτρια πρέσβειρα, η οποία είναι ιδιαίτερα υπερήφανη για τη σκωτσέζικη καταγωγή της. Ανέλαβε, επίσης, τη διδασκαλία σκωτσέζικων παραδοσιακών χορών, στην οποία συμμετείχαν Βρετανοί και Ελληνες.
