Κάθε βιβλίο του Στάθη Καλύβα είναι καθρέπτης πτυχών της ιστορίας μας που συχνά δεν θέλουμε να αντικρίσουμε γιατί μάθαμε να συμβιώνουμε με μύθους. Ισως γι’ αυτό τα ερευνητικά και συγγραφικά του πονήματα, αλλά ακόμα και η αρθρογραφία του, προκαλούν έντονες αντιδράσεις. Και όμως, θα έπρεπε να τον ευγνωμονούμε διότι δεν διστάζει να καταθέτει τις πάντοτε εμπεριστατωμένες απόψεις του, δεχόμενος κριτική, πυρά αλλά και επαίνους. Την Τρίτη το βράδυ, σε μια πολύ ωραία εκδήλωση, έγινε η παρουσίαση του καινούργιου εγχειρήματός του, που έγραψε μαζί με τη Νατάσα Τριανταφύλλη. Εχει τίτλο «Big Bang 1970-1973: Η άνθηση του πολιτισμού στα χρόνια της δικτατορίας», από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Η ατμόσφαιρα είχε κάτι πολύ ιδιαίτερο. Κατ’ αρχάς ήταν ο χώρος της σύναξης, το Κύτταρο. Από τα πλέον ιστορικά και θρυλικά στέκια της Αθήνας, συνδεδεμένο με μια εποχή ολόκληρη, με τον Σαββόπουλο, τον Σπανό, την Αρλέτα κ.ά. Υστερα ήταν οι ομιλητές που κατέθεσαν τα βιώματά τους για μια περίοδο δύσκολη, αλλά και αντιφατικά γόνιμη για τον πολιτισμό. Από κοντά και οι θεατές: στην πρώτη σειρά η Ασπα Σαββοπούλου με τα εγγόνια του Νιόνιου, η Κατερίνα Σακελλαροπούλου, η Μαρίζα Κωχ, που είχε ταυτιστεί με τη μουσική αυτή σκηνή.

«Η χούντα στην Ελλάδα ήταν σαν αεροπειρατεία», γράφουν οι δύο συγγραφείς στο βιβλίο, συμπληρώνοντας: «Η σκληρότητα του φασισμού, ανακατεμένη με τη γελοιότητα και την ημιμάθεια, μαζί με το γκροτέσκο του ερασιτεχνικού και του απρόοπτου, που ευτυχώς, σε σχέση με τις χώρες της Ιβηρικής, κράτησε λίγο. Μια αεροπειρατεία που, όσο απεχθής και ζημιογόνα ήταν, γιατί θυσίασε ζωές και όνειρα, γυρίζοντας τη χώρα πίσω στην επίσημη πνευματική καθυστέρηση, άφησε ευτυχώς χώρο να ανθήσουν παράλληλα οι τέχνες και τα γράμματα, η ποίηση της ζωής». Ανεβαίνοντας στη σκηνή του Κυττάρου, ο Στάθης Καλύβας υπογράμμισε πως όταν αναφερόμαστε στα χρόνια αυτά, μιλάμε πάντα για το καθεστώς και την πολιτική αντίσταση, δίχως να εστιάζουμε στο τι συνέβη στην κοινωνία. Επειδή ακριβώς επικράτησαν αυτές οι πολιτικές συνθήκες, οι καλλιτέχνες βρήκαν δρόμους πρωτοπορίας, δικτύωσης και αλληλεγγύης. Η Νατάσα Τριανταφύλλη με τη σειρά της αναφέρθηκε στον ενθουσιασμό αλλά και στις εκπλήξεις που αναδύθηκαν όσο κράτησε η έρευνά τους.

Για το βιβλίο μίλησαν ο δημοσιογράφος και διευθυντής της «Κ» Αλέξης Παπαχελάς, ο οποίος υπογράμμισε πόση αίσθηση κάνει κάθε έρευνα του Καλύβα, επειδή σπάει στερεότυπα, όπως και στο παρελθόν με τον Εμφύλιο. Η συγγραφέας και δημοσιογράφος Ρέα Βιτάλη με τη σειρά της είπε: «Το βιβλίο αυτό σε κάνει να χαμογελάσεις μελαγχολικά και να σκεφτείς ήσυχα, άφοβα. Ο Στάθης Καλύβας είναι ωραία γενναίος. Αυτό είναι γενναιότητα στις μέρες μας. Να αντέχεις να περπατάς πέρα από μασίφ μανιέρες, με επιστημοσύνη, με έρευνα, με αποδείξεις». Ο συγγραφέας Απόστολος Δοξιάδης τόνισε πως το βιβλίο «λέει την αλήθεια που ζούσαμε». Ο δημοσιογράφος και μουσικός παραγωγός Προκόπης Δούκας θυμήθηκε τον Νιόνιο, τον Ξυλούρη, το ροκ, το «Μεγάλο μας τσίρκο» και το θέατρο. Η ομότιμη καθηγήτρια Φιλοσοφίας Βάσω Κιντή υπογράμμισε ότι το πόνημα αμφισβητεί βεβαιότητες και θέτει ερωτήματα, ενώ ο αναπληρωτής καθηγητής Κοινωνιολογίας στο ΕΚΠΑ Παναγής Παναγιωτόπουλος στάθηκε στο πώς από το 1975 χάθηκε ο δημιουργικός ηλεκτρισμός της πρότερης εποχής. Ο 38άρης διευθυντής του Θεάτρου του Νέου Κόσμου, Μίλτος Σωτηριάδης, εισέφερε την άποψη ενός νέου ανθρώπου που δεν είχε καθόλου βιώματα από τη χούντα. Αποσπάσματα διάβασε ο ηθοποιός Χρήστος Λούλης, ενώ ως «γέφυρες» ανάμεσα στους ομιλητές ήταν γνωστά τραγούδια της εποχής.



