Ηταν μια συζήτηση σε κατάμεστη αίθουσα, με παλμό και την αίσθηση ότι το κοινό διψούσε για ακρόαση αλλά και για συμμετοχή. Λογικό είναι βέβαια όταν έχεις απέναντί σου έναν σοφό της εποχής μας όπως τον φιλόσοφο Στέλιο Ράμφο σε ζωντανή συνομιλία με την Αννα Διαμαντοπούλου, τον διευθυντή του Ιδρύματος Σύγχρονης Τέχνης Β. & Ε. Γουλανδρή, Κυριάκο Κουτσομάλλη, και την αρχιτέκτονα και μελετήτρια του Αριστοτέλη, Φένια Τσανάκα, με συντονιστή τον Θανάση Λάλα. Ο λόγος για την ωραία εκδήλωση που φιλοξενήθηκε στη στέγη του μουσείου στο Παγκράτι την Παρασκευή 10 Ιανουαρίου, με θέμα που κέντριζε κατευθείαν το ενδιαφέρον: «Πώς επηρεάζουν οι κλασικοί Ελληνες τη σκέψη ενός σύγχρονου πολιτικού ηγέτη;». Αφορμή για τη διοργάνωση ήταν μια σειρά βιβλίων που έχει συγγράψει ο δημοσιογράφος με τίτλο «Πίνοντας καφέ με…» τους Σωκράτη, Πλάτωνα και Αριστοτέλη, από τις εκδόσεις Αρμός. Θα αναρωτηθεί κανείς πόσο επίκαιρος είναι ένας τέτοιος προβληματισμός σήμερα για την κλασική αρχαιότητα και την πολιτική εξουσία, όταν η τεχνητή νοημοσύνη και οι αλγόριθμοι αλλάζουν τα πάντα. Την περίοδο που οι ηγέτες προτιμούν την επίδειξη ωμής δύναμης από τις συγκλίσεις και την επιχειρηματολογία.

Στην κουβέντα χώρεσαν όλα. Ο Πλάτων κι ο Αριστοτέλης, τα πολιτικά συστήματα της Ευρώπης και των ΗΠΑ, η woke agenda, το ότι ο άνθρωπος είναι το μόνο ον που μπορεί να ανάγει τα πράγματα στο επίπεδο του νοήματος, πως η πολιτική είναι η τέχνη της συμβίωσης και της ειρήνης. Και όμως, αυτό που εντυπωσίασε περισσότερο ήταν η τοποθέτηση του Στέλιου Ράμφου όχι μόνο για τη σχέση πολιτικής και φιλοσοφίας, αλλά κυρίως για την εξήγηση της σημερινής πολιτισμικής κρίσης του μεταμοντέρνου: «Οφείλεται στην απόλυτη σχετικότητα των πραγμάτων. Ολα μπορεί να είναι όλα. Κάποιος μπορεί να ορίζει λ.χ. το φύλο του χωρίς να παίρνει υπ’ όψιν του τη βιολογία αλλά το τι νομίζει ο ίδιος. Υπάρχει όμως και ένα θέμα αλήθειας που θέτει όρια, τα οποία διακρίνουν τα πράγματα ώστε να υπάρχει η τάξη του κόσμου. Και όταν λέμε αλήθεια δεν εννοούμε ότι υπάρχει μία και τετελεσμένη, αλλά ότι είναι αντικείμενο συνεχούς αναζήτησης και εμβάθυνσης», είπε, συμπληρώνοντας ότι «οι φιλόσοφοι και οι επιστήμονες είναι αυτοί που οφείλουν να αναζητούν την αλήθεια». Η Αννα Διαμαντοπούλου, έχοντας πλάι της τον χαρισματικό Ράμφο, μίλησε κυρίως για τους πολίτες και τις ευθύνες τους. «Τα 12 χρόνια που ήμουν εκτός πολιτικής κατάλαβα πόση σημασία έχει να εναλλάσσονται οι ρόλοι. Οι πολιτικοί να ξαναγίνονται πολίτες, αλλά και οι τελευταίοι να καταλαβαίνουν ότι δεν μπορούν να μένουν αμέτοχοι».

Ο λόγος που η συζήτηση αυτή φιλοξενήθηκε στο Μουσείο Γουλανδρή στο Παγκράτι είναι ότι το ιδρυτικό δίδυμο, ο Βασίλης και η Ελίζα Γουλανδρή, πίστευαν στον εκπαιδευτικό χαρακτήρα της τέχνης και στη δυνατότητα ενός μουσείου να παίζει έναν τέτοιο ρόλο πέραν των εικαστικών. Ο ίδιος ο γαλλοτραφής Κυριάκος Κουτσομάλλης είναι ένας λόγιος που ξέρει τόσο από φιλοσοφία όσο και από εικαστικά. Η τυχαία συνάντησή του με τη Φένια Τσανάκα, που έγραψε το βιβλίο «Ανακαινίζω τη ζωή μου με αρχιτέκτονα τον Αριστοτέλη», συντέλεσε στη διοργάνωση αυτής της συνάντησης αλλά και στη συμμετοχή των δυο τους στο πάνελ.



