«Για λίγο καιρό είχαμε χάσει τους BTS και οι αγαπημένοι μας ήταν οι Stray Kids. Αλλά μόλις πήραμε χαμπάρι ότι οι BTS έβγαλαν νέο δίσκο, κόντεψε να γκρεμιστεί το σπίτι». Η Σόνια μιλάει στην «Κ» για τη δωδεκάχρονη κόρη της, την Ηλιάνα, η οποία δεν αγαπάει τίποτα στον κόσμο όσο την κορεατική ποπ ή Κ-pop, που ακούει από τα επτά της χρόνια. «Είπα ότι εντάξει, πρόκειται για μια ηλικία που είναι λογικό να σε τραβήξει κάτι τόσο παιχνιδιάρικο και χορευτικό, αλλά τελικά φαίνεται να είναι κάτι πολύ πιο δυνατό», παραδέχεται.
Για τους φαν της Κ-pop –που την τελευταία δεκαετία έχει δει τη δημοφιλία της να εκτοξεύεται μέσα από πολυπληθή, συνήθως, boy bands και girl groups– το αγαπημένο τους είδος δεν είναι απλά μια μουσική στα ακουστικά τους. Είναι μια ποπ εμμονή η οποία διατρέχει κάθε πτυχή της καθημερινότητάς τους και την καταναλώνουν σαν ένα πολυπροϊόν: streaming σε Spotify, YouTube και Netflix, (πολλές) φυσικές εκδόσεις των άλμπουμ, συναυλίες, ρούχα, αξεσουάρ και λοιπά συμπαρομαρτούντα.
Από τα χακί στα χιτ
Ο νέος δίσκος των BTS, των πρωτεργατών της Κ-pop που επέστρεψαν δισκογραφικά έπειτα από τέσσερα χρόνια μετά τις στρατιωτικές υποχρεώσεις των επτά μελών της, ήταν προδιαγεγραμμένο ότι θα ετύγχανε ενθουσιώδους υποδοχής. Το «Arirang» είναι ήδη το Κ-pop άλμπουμ με τα περισσότερα streams στην ιστορία του Spotify, αλλά και το μοναδικό μη αγγλόφωνο που έφτασε στην κορυφή των τσαρτ του Apple Music σε 100 χώρες – κάποια μόνο από τα διάφορα ρεκόρ που έσπασε ο δίσκος και τα singles του. Η κυκλοφορία του δίσκου συνοδεύτηκε με τη συναυλία «The Comeback» στη Σεούλ και το ντοκιμαντέρ «The Return» αντιστοίχως, που μεταδόθηκαν στο Netflix. Μάλιστα, με τη ζωντανή μετάδοση της συναυλίας που πραγματοποιήθηκε πριν από λίγες μέρες συντονίστηκαν 18,4 εκατ. θεατές παγκοσμίως.
Για τους φαν της, η Κ-pop δεν είναι απλά μια μουσική στα ακουστικά τους. Είναι μια ποπ εμμονή που διατρέχει κάθε πτυχή της καθημερινότητάς τους και την καταναλώνουν σαν ένα πολυπροϊόν.
Εκείνο το βράδυ 260.000 θαυμαστές των BTS κατέκλυσαν τους δρόμους της Σεούλ για να δουν από κοντά και από γιγαντοοθόνες το αγαπημένο τους συγκρότημα. Στην άλλη άκρη του κόσμου, από το διαμέρισμά της στην Αθήνα, η Βίβιαν Δημητρίου Σπίνουλα παρακολουθούσε και εκείνη τους αγαπημένους της BTS. Η Βίβιαν ερωτεύτηκε την Κ-pop όταν, πίσω στο 2014, οπότε και ζούσε με τους γονείς της στη Γερμανία, μια συμμαθήτριά της την προέτρεψε να ακούσει BTS και EXO. Εως τότε ήταν «του κινηματογράφου» και είχε δει αρκετό κορεατικό σινεμά, αλλά αγνοούσε πλήρως τη μουσική της χώρας.
Δεν κρύβει ότι την τράβηξαν αρχικά τα βίντεο κλιπ – υπερπαραγωγές. Το οπτικοακουστικό αποτέλεσμα είναι άλλωστε ένα κομμάτι της μυθολογίας που περιβάλλει κάθε Κ-pop σχήμα. «Τραγουδούσαν, χόρευαν, έκαναν σόου, γύριζαν συναυλίες με έναν καταπληκτικό τρόπο που δεν είχα δει στη Δύση, παρά μόνο από τον Μάικλ Τζάκσον», τολμάει να πει. Η εκάστοτε μυθολογία αντικατοπτρίζεται και στο concept κάθε άλμπουμ, που η φαν αναγνωρίζει ότι έχει τον τρόπο να κάνουν τους σκληροπυρηνικούς θαυμαστές να καταναλώνουν συνεχώς και «φυσικό» προϊόν: υπάρχουν πολλές διαφορετικές εκδόσεις σε cd και βινύλιο και το «τυράκι» σε κάθε μία είναι κάποιες διαφορετικές φωτογραφικές κάρτες του συγκροτήματος που περιέχονται, και οι φαν ανταλλάσσουν μεταξύ τους «σαν κάρτες Πόκεμον». «Πλέον, βλέπω ανθρώπους στον δρόμο και καταλαβαίνω ότι είναι Κ-pop φαν», λέει η Βίβιαν. Το σήμα κατατεθέν τους είναι μια διάφανη θήκη που κρέμεται από την τσάντα τους με κάρτες και διάφορα λούτρινα κουκλάκια του merchandise των γκρουπ.
Για τη διεθνή δημοφιλία της Κ-pop, οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους. Σύμφωνα με το IFPI Global Music Report 2025, η μουσική αγορά της Νότιας Κορέας είναι η έβδομη ισχυρότερη του κόσμου. Αντιστοίχως, δύο από τα δέκα πιο εμπορικά γκρουπ παγκοσμίως για το 2024 προέρχονται από τη Νότια Κορέα και ήταν οι Stray Kids και οι Seventeen. Ενδεικτική είναι και μια από τις πρόσφατες, ιλιγγιώδεις επιτυχίες του είδους που ακούει στο όνομα «K-pop Demon Hunters». Η ταινία για ένα φανταστικό K-pop συγκρότημα έγινε ο εμπορικότερος τίτλος στην ιστορία του Netflix.
«Αγοράζουν με τρέλα!»
Στην Ελλάδα είναι δύσκολο να εντοπίσουμε στοιχεία με μεγάλη ακρίβεια. Tο streaming το χειρίζονται απευθείας οι εκπρόσωποι των καλλιτεχνών στο εξωτερικό, ενώ όσον αφορά το φυσικό προϊόν, η Minos EMI διανέμει κάποιους από τους δημοφιλείς καλλιτέχνες (BTS, Stray Kids, Enhypen, μεταξύ άλλων) και οι υπόλοιποι γίνονται απευθείας εισαγωγή από το εξωτερικό. Πολλοί από αυτούς τους δίσκους εισάγονται από τα Public και όπως σημειώνει ο υπεύθυνος του μουσικού τμήματος των καταστημάτων, Αρης Κωνσταντέλλος, αυτή τη στιγμή η K-pop είναι στην καλύτερή της φάση. «Αγοράζουν με τρέλα πλέον όλες οι ηλικίες. Οι κάτω των 35 τα παίρνουν για τον εαυτό τους και οι άνω των 35 για τα παιδιά τους, τα ανίψια τους, τα βαφτιστήρια τους». Πολύ απλά, «αν υπήρχε και λαμπάδα BTS, θα είχε ξεπουλήσει».
Η μουσική αγορά της Νότιας Κορέας είναι η έβδομη ισχυρότερη του κόσμου, σύμφωνα με το IFPI Global Music Report 2025, ενώ οι Stray Kids και οι Seventeen ήταν στα δέκα πιο εμπορικά γκρουπ παγκοσμίως για το 2024.
Αν θέλουμε να επιστρέψουμε στο μουσικό κομμάτι, η K-pop πετυχαίνει μάλλον γιατί φτιάχνει και ένα ανορθόδοξο υβρίδιο για το δυτικό κοινό. Την περιβάλλει για αρχή ένας μυστηριώδης εξωτισμός, που ωστόσο περιορίζεται στην καταγωγή της και τη χρήση (κυρίως) της κορεατικής γλώσσας. Την ίδια στιγμή, όμως, η μουσική παραμένει ένα ασφαλές, εργοστασιακό μπουλούκι σύγχρονων ποπ ήχων, απόλυτα δυτικότροπο. Και η βασική δομή όλων αυτών των σχημάτων πατάει πάνω στην επιτυχημένη συνταγή των αμερικανικών και βρετανικών boy bands/girl groups της αυγής της χιλιετίας, η νοσταλγία για τα οποία φαίνεται να περνάει τώρα από ένα ασιατικό φίλτρο.
Η Βίβιαν Δημητρίου Σπίνουλα, πάντως, εκτός από τη μουσική, δίνει μεγάλη βάση στο κοινωνικό και «parasocial» κομμάτι. Λίγο μετά τα πρώτα Κ-pop σκιρτήματα, ανακάλυψε την ομάδα «K-pop World Greece», της οποίας αποτελεί πλέον βασικό μέλος. «Οι περισσότεροι ήμασταν μοναχικοί άνθρωποι και πέρα από ένα χόμπι βρήκαμε ανθρώπους που μας άρεσαν τα ίδια πράγματα και γίναμε φίλοι». Οι πρώτες μικρές συναντήσεις και ομαδικές ακροάσεις σε καφέ έχουν γίνει πλέον πάρτι, ακόμη και μίνι συνέδρια με εκθέσεις και παράλληλες δράσεις.
Την ίδια στιγμή, τα Κ-pop συγκροτήματα προσπαθούν να σε κάνουν να νιώσεις «ότι τους ξέρεις και από ένα απλό προϊόν γίνονται κάτι για το οποίο νοιάζεσαι». Παράλληλα με το μουσικό περιεχόμενο, μοιράζονται πολλά βίντεο από την καθημερινότητά τους, επενδύοντας σε μια «parasocial» λογική.
Πάντως, η Βίβιαν βρήκε σε όλο αυτό κάτι βαθύτερο για εκείνη. «Δεν το ξέρουν, αλλά σχήματα σαν τους EXO με βοήθησαν πολύ. Εκεί που όλα είναι σκοτεινά, βγαίνουν αυτοί οι άνθρωποι, σε χαιρετάνε με ένα χαμόγελο και σου λένε ένα τραγούδι. Για πολλούς από εμάς αυτό είναι μια λάμψη στο τέλος του τούνελ».
Η Σόνια, πάλι, από μαμά – «Κ-pop χορηγός» έγινε δειλά δειλά και εκείνη φαν. «Οταν κάνω δουλειές βάζω να ακούσω γιατί είναι ανεβαστικά κομμάτια. Επίσης, έχω αρχίσει να βλέπω ότι αυτοί οι τραγουδιστές είναι όμορφα πλάσματα».
Για τη 12χρονη κόρη της Σόνιας, τα πάντα «εξαργυρώνονται» σε Κ-pop: δώρα γενεθλίων, επιβράβευση για καλούς βαθμούς, χαρτζιλίκι, θα μεταμορφωθούν σε κάποιο σχετικό «λατρευτικό» αντικείμενο. Με τις φίλες της μιμείται τις χορογραφίες των κομματιών, μαθαίνει κορεατικά από εφαρμογές και είναι εύκολο να μαντέψει κανείς ποιο είναι το ταξίδι των ονείρων της. Η μητέρα της θυμάται την… υστερία α λα Beatles που επικρατούσε σε πρόσφατη προβολή συναυλίας των Stray Kids σε κινηματογραφική αίθουσα: «Ούρλιαζε και έκλαιγε από την αρχή μέχρι το τέλος. Της αρέσει πολύ ένα μέλος, ο Hyunjin. Κάποια στιγμή ένα άλλο κορίτσι φώναξε το όνομά του και η κόρη μου της απάντησε τσιρίζοντας: “Δικός μου είναι!”».
