Ξεχωριστός Μάλερ από τον Καρυτινό

Εκφραστικά και με μουσικότητα απέδωσε η Αλεξάνδρα Παπαστεφάνου το Κοντσέρτο για πιάνο του Μότσαρτ αρ. 20

2' 49" χρόνος ανάγνωσης
Φόρτωση Text-to-Speech...

Δύο σημαντικά όσο και δημοφιλή έργα περιελάμβανε η συναυλία της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών, που πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα «Χρήστος Δ. Λαμπράκης» στις 13 Μαρτίου. Στο πρώτο μισό ο Λουκάς Καρυτινός διηύθυνε το Κοντσέρτο σε ρε ελάσσονα, αρ. 20 (Κ. 466) του Μότσαρτ με σολίστ την Αλεξάνδρα Παπαστεφάνου, ενώ μετά το διάλειμμα ερμήνευσε την Τέταρτη Συμφωνία του Μάλερ, με σολίστ την υψίφωνο Χριστίνα Πουλίτση.

Το συγκεκριμένο κοντσέρτο του Μότσαρτ ήταν πάντοτε ένα από τα πλέον αγαπητά κι ένα από εκείνα που παίζονταν συχνότερα. Μέχρι περίπου τη δεκαετία του 1980 το ερμήνευαν κυρίως σε σύγχρονα όργανα με μεγάλες συμφωνικές ορχήστρες. Οι σολίστες απέδιδαν την παρτιτούρα όπως είχε τυπωθεί. Στη συνέχεια, κατά τις τελευταίες δύο δεκαετίες του 20ού αιώνα, θέλοντας να πλησιάσουν περισσότερο σε αυτό που πιθανότατα είχε κατά νουν ο συνθέτης και σε αυτό που άκουγε στη δική του εποχή, μια σειρά από μουσικούς στράφηκαν σε ερμηνείες με ιστορικά όργανα και αναζήτησαν τις ερμηνευτικές πρακτικές της εποχής του Μότσαρτ. Ερμηνευτές, όπως ενδεικτικά μόνον ο Αμερικανός πιανίστας και μουσικολόγος Ρόμπερτ Λέβιν, υποστήριξαν με πειστικό τρόπο ότι ο Μότσαρτ υπήρξε εξαιρετικός στον αυτοσχεδιασμό και το έδειξαν στην πράξη μέσα από σειρά συναυλιών και ηχογραφήσεων. Αυτοσχεδιασμός που δεν εξαντλείται σε διανθίσεις της μελωδικής γραμμής, αλλά επεκτείνεται σε στοιχεία που προσθέτουν πλαστικότητα και αιχμές στη μουσική. Μέχρι που πλέον θεωρείται δεδομένο ότι ειδικά στα λιτά, αργά μέρη των κοντσέρτων του, αυτό που έχει καταγραφεί αποτελεί μια βάση που ο εκάστοτε ερμηνευτής μπορεί, εάν το επιθυμεί, να χρησιμοποιήσει ως αφετηρία. Στον 21ο αιώνα η πρακτική αυτή πέρασε από τον χώρο των οργάνων εποχής σε αυτόν των συνόλων με σύγχρονα όργανα και έδωσε εξαιρετικά αποτελέσματα. Και πάλι μόνον ενδεικτικά, σχετικά πρόσφατα ο Γάλλος πιανίστας Ζαν-Εφλάμ Μπαβουζέ έδειξε με μοναδική φαντασία πώς μπορεί να αξιοποιηθεί η γνώση που κατακτήθηκε σε μια ιστορικά ενημερωμένη ερμηνεία με σύγχρονα όργανα.

Στο Μέγαρο, στην ερμηνεία της 13ης Μαρτίου, όλα αυτά ήταν σαν να μην είχαν συμβεί. Το κοντσέρτο του Μότσαρτ ακούστηκε σε μια τίμια και ειλικρινή ερμηνεία από την Αλεξάνδρα Παπαστεφάνου, η οποία έπαιξε εκφραστικά και με μουσικότητα το αργό δεύτερο μέρος, όπως επίσης ανταποκρίθηκε στις δεξιοτεχνικές απαιτήσεις του πρώτου και του τρίτου. Δεν έχει κανείς να προσάψει κάτι, εκτός από το γεγονός ότι σήμερα ίσως θα ανέμενε μια προσέγγιση η οποία θα στόχευε στην ανάδειξη της αισθητικής της μουσικής εξίσου με την ανάδειξη της δραματουργίας της.

Η Τέταρτη Συμφωνία

Στην Τέταρτη Συμφωνία του Μάλερ, ο Λουκάς Καρυτινός οδήγησε την Κρατική σε μια ξεχωριστή ερμηνεία. Παρά την απουσία καλλιεργημένου ήχου από τα έγχορδα, όλες οι φανερές όπως και οι υπόρρητες διαθέσεις της μουσικής αναδείχθηκαν πειστικά, κυρίως χάρη στην πλαστικότητα με την οποία διηύθυνε ο αρχιμουσικός, όπως και χάρη σε μεμονωμένες συνεισφορές μουσικών κυρίως στα ξύλινα πνευστά.

Το φως της «επουράνιας ζωής» στο πρώτο μέρος υπογράμμισαν οι εκφραστικές διακυμάνσεις ταχύτητας και δυναμικής, ενώ στην ειρωνεία του συναρπαστικού «μακάβριου χορού» στο δεύτερο μέρος συνέβαλε αποφασιστικά η εξαιρετική εξάρχουσα της ορχήστρας, Κατερίνα Χατζηνικολάου. Βαθιά συγκινητική υπήρξε η απόδοση του αργού τρίτου μέρους, που ο Καρυτινός ανέπτυξε σταδιακά από την αρχική νοσταλγική μελωδία έως τους οδυνηρούς τόνους στην κατάληξη.

Ακριβώς στην κορύφωση της φορτισμένης μουσικής πρόβαλε στη σκηνή η Χριστίνα Πουλίτση με ένα απαστράπτον, αλλά μάλλον αταίριαστο χαμόγελο θριάμβου. Για το τραγούδι του μικρού αγγέλου, που οραματιζόταν ο Μάλερ στο τελευταίο μέρος, μπορεί να φανταστεί κανείς ηχόχρωμα πιο φωτεινό και άρθρωση καλύτερη. Ηταν και πάλι ο Καρυτινός εκείνος που έδωσε τον κατάλληλο ανεπιτήδευτο τόνο και οδήγησε τη μουσική στο χαμηλόφωνο κλείσιμό της.

comment-below Λάβετε μέρος στη συζήτηση 0 Εγγραφείτε για να διαβάσετε τα σχόλια ή
βρείτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει για να σχολιάσετε.
Για να σχολιάσετε, επιλέξτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει. Παρακαλούμε σχολιάστε με σεβασμό προς την δημοσιογραφική ομάδα και την κοινότητα της «Κ».
Σχολιάζοντας συμφωνείτε με τους όρους χρήσης.
Εγγραφή Συνδρομή

Editor’s Pick

ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΟΥΝ ΟΙ ΣΥΝΔΡΟΜΗΤΕΣ

MHT