Είχαν κλαπεί από τις αποθήκες του Αρχαιολογικού Μουσείου του Αργους το διάστημα 1970-1992. Επειτα κατέληξαν στο Μουσείο Καλών Τεχνών της Βουδαπέστης, χωρίς όμως το ελληνικό κράτος να γνωρίζει το παραμικρό. Ομως, έπειτα από μια πολυετή και διπλωματικά απαιτητική προσπάθεια, η οποία μάλιστα ξεκίνησε το 2008 με την ενημέρωση των ελληνικών αρχών από την ουγγρική πλευρά και εντάθηκε την τελευταία εξαετία, τα εννιά αγγεία που επιβεβαιωμένα είχαν ανασκαφεί στην αργολική γη στις αρχές της δεκαετίας του 1970, επαναπατρίζονται στην Ελλάδα, όπως ανακοίνωσε το υπουργείο Πολιτισμού. Τα αγγεία παρέλαβε, σε ειδική τελετή στο Μουσείο Καλών Τεχνών της Βουδαπέστης, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη. «Ενας κύκλος που άνοιξε με την κλοπή και την παράνομη απομάκρυνση αρχαιοτήτων από τον φυσικό τους χώρο, σήμερα κλείνει με την επιστροφή τους», σημείωσε η υπουργός.
Την τεκμηρίωση του συνόλου των αγγείων που το ίδρυμα της Βουδαπέστης είχε εκτιμήσει τότε ότι προέρχονται από την Ελλάδα –τα οποία είναι 22 στον αριθμό– είχε αναλάβει το 2008 η αρχαιολόγος Αλκηστις Παπαδημητρίου, όταν υπηρετούσε ως επιμελήτρια της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αργολίδας. Οπως εξηγεί στην «Κ», σε μια πρώτη αυτοψία της το 2009 στη Βουδαπέστη, μαζί με την αρχαιολόγο Νάνσυ Ψάλτη, είχαν διαπιστώσει ότι «σε τρία τουλάχιστον από τα αγγεία υπήρχε στη βάση τους αριθμός ευρετηρίου, που είχε σβηστεί έντεχνα».
Οταν κατόπιν έστρεψε τις έρευνές της στις αποθήκες του Αρχαιολογικού Μουσείου Αργους, κατάφερε κατ’ αρχήν να βρει ότι «εννιά από τα αγγεία που μας είχε δείξει το Μουσείο της Βουδαπέστης ήταν καταγεγραμμένα στα ευρετήρια του μουσείου και είχαν εντοπιστεί σε σωστικές ανασκαφές στο Αργος στα έτη 1970, 1971, 1972 και 1973». Στη συγκεκριμένη ταύτιση βοήθησαν οι καταγραφές που είχε κάνει ως νεαρός επιμελητής τότε ο αρχαιολόγος Χαράλαμπος Κριτζάς. Μόλις όμως η κ. Παπαδημητρίου θέλησε να ελέγξει αν τα αγγεία βρίσκονταν στη θέση τους, διαπίστωσε ότι «στα ράφια με τα ευρήματα των συγκεκριμένων ανασκαφών δεν βρίσκονταν τα επίμαχα αντικείμενα, όπως και μερικά άλλα, τα οποία δεν ήταν καταγεγραμμένα», λέει η αφυπηρετήσασα πλέον προϊσταμένη της ΕΦΑ Αργολίδας.
Κατά μία ευτυχή συγκυρία, συνεχίζει η κ. Παπαδημητρίου, το 1984, ως φοιτήτρια είχε μελετήσει και σχεδιάσει ένα από τα εννιά αγγεία, κάτι που βοήθησε στον προσδιορισμό του χρόνου που το συγκεκριμένο αντικείμενο είχε παραμείνει στις αποθήκες του αργολικού μουσείου. Το ποιος έκλεψε το ίδιο και τα «αδέλφια» του δεν είναι γνωστό, αν και στις αποθήκες ενός μουσείου μπαίνουν συγκεκριμένοι άνθρωποι. Ενα ερώτημα επίσης είναι το πώς οι αρχαιότητες έφτασαν στη Βουδαπέστη. «Οταν ρώτησα τους ανθρώπους του μουσείου γιατί οι ίδιοι αγόρασαν τα αντικείμενα, μου απάντησαν ότι μετά την πτώση του σοσιαλιστικού καθεστώτος, το κράτος έδωσε τη δυνατότητα σε ιδιώτες συλλέκτες να του πουλήσουν αντικείμενα των συλλογών τους, χωρίς να δώσουν λεπτομέρειες για την προέλευσή τους», εξηγεί η κ. Παπαδημητρίου.
Τα εννιά αγγεία θα εκτεθούν στο υπό ανακαίνιση Αρχαιολογικό Μουσείο Αργους. Οπως δήλωσε η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, «παραμένει ενεργή η διαδικασία της διεκδίκησης από την Ελλάδα δεκατριών ακόμη αρχαιοτήτων, που φαίνεται να προέρχονται από το ίδιο σύνολο», μια προσπάθεια την οποία διασφαλίζει και το Μνημόνιο Κατανόησης που υπογράφηκε μεταξύ της κ. Μενδώνη και της Ουγγαρέζας υφυπουργού Πολιτισμού Ανίτα Κις-Χέγκι.
