«Πεπρωμένον φυγείν…» ήταν ο τίτλος της ενδιαφέρουσας παράστασης που παρουσιάστηκε στο Θέατρο Ολύμπια στις 10 Φεβρουαρίου. Η μουσικός και ερευνήτρια Ελίζα Μπαρμπέσσι εμπνεύστηκε ένα θέαμα στο οποίο ομηρικές ηρωίδες, η Ελένη, η Ανδρομάχη και η Κασσάνδρα, ζωντάνεψαν μέσα από καντάτες Ιταλών συνθετών του 17ου αιώνα. Μαζί με τη σκηνοθέτρια και ηθοποιό Μάρθα Τομπουλίδου έπλασαν μια αφήγηση, στην οποία ενέταξαν τη μουσική με οργανικό τρόπο. H υψίφωνος Μυρσίνη Μαργαρίτη ενσάρκωσε την Ελένη και ερμήνευσε τις καντάτες «Η φυγή της Ελένης», αγνώστου συνθέτη, και «Ιδού, αυτή που στην Ασία» του Αλεσάντρο Στραντέλα. Την Ανδρομάχη υποδύθηκε η μεσόφωνος Μαίρη Ελεν Νέζη, η οποία απέδωσε τις καντάτες «Ανδρομάχη» του Μπενεντέτο Μαρτσέλο και «Δώσε μου, άσπλαχνε Οδυσσέα» του Ρόκο Τσιρούτι. Μαζί, οι δύο τραγουδίστριες ερμήνευσαν την καντάτα «Είχαν πέσει τελικά» του Μάρκο Μαρατσόλι. Η ίδια η Τομπουλίδου υποδύθηκε την Κασσάνδρα, γεφυρώνοντας λιτά και εύστοχα τις μουσικές υπό τον ήχο ατμοσφαιρικών ηλεκτρονικών συνθέσεων της Νεφέλης Μπερή. Στη σκηνή ήταν επίσης η Μπαρμπέσσι, που έπαιξε εκκλησιαστικό όργανο πλάι στην Κατερίνα Κτώνα (τσέμπαλο), την Εφη Μηνακούλη (θεόρβη) και τον Αλέξη Μποβ (τσέλο).
Οι συγκεκριμένες καντάτες, στην ουσία εκτενείς σπονδυλωτές δραματικές σκηνές, επιτρέπουν σε κάθε χαρακτήρα να ξεδιπλώσει τον ψυχικό του κόσμο μέσα από μεγάλη ποικιλία συναισθημάτων που εκφράζονται σε καθεμία από τις επιμέρους ενότητες. Η ερμηνεία τους προϋποθέτει αντοχή όπως και την πλήρη κυριαρχία στα εκφραστικά μέσα, ώστε να αποδοθούν με επιτυχία η ευγένεια, η θλίψη, η οργή, η ικεσία – η χαρά έχει εξοριστεί από τα συγκεκριμένα έργα. Η Μαίρη Ελεν Νέζη γνωρίζει άριστα τους κανόνες αυτής της τέχνης. Με την εξαιρετικής ποιότητας μεστή φωνή της έδωσε υποδειγματικές ερμηνείες και στα δύο έργα. Τα κάθε είδους ποικίλματα αποτελούσαν εκφραστικά εργαλεία, ενώ η μουσικότητα με την οποία διαμόρφωνε τις φράσεις υπογράμμιζε το εκάστοτε συναίσθημα. Το σκούρο ηχόχρωμα και η ευγένεια της απόδοσης ταίριαξαν ιδανικά στον χαρακτήρα της Ανδρομάχης, που γνωρίζει ότι μετά την καταστροφή πρέπει να ζήσει και να αντέξει. Ιδιαίτερα συγκινητική υπήρξε η ερμηνεία της στο έργο του Τσιρούτι, όπου η Ανδρομάχη ικετεύει τον Οδυσσέα να της δώσει πίσω τον γιο της, Αστυάνακτα, ο οποίος έχει καταδικαστεί σε θάνατο προκειμένου να αποτραπεί κάθε πιθανότητα διαδοχής στην Τροία.
Περιττή ενίσχυση
Η πιο ανοιχτόχρωμη, πιο δροσερή φωνή της Μαργαρίτη ανταποκρινόταν στο στερεότυπο της φωτεινής, ωραίας Ελένης, παρότι μέσα από τις συγκεκριμένες καντάτες ο κόσμος της βασίλισσας της Σπάρτης κάθε άλλο παρά ανέφελος εμφανίζεται.
Απαντώντας στο ζητούμενο η Μαργαρίτη έδωσε τη διάσταση της γυναίκας που πριν από τα γεγονότα έχει τύψεις, εικάζοντας τις συνέπειες της απόφασής της, ενώ μετά την καταστροφή αναλογίζεται ακόμα και την αυτοκτονία.
Οπως η Νέζη, έτσι και η Μαργαρίτη είναι εξοικειωμένη με την τέχνη του μπαρόκ και απέδωσε με άνεση και καλαισθησία στις απαιτήσεις της μουσικής. Μαζί, η Νέζη ως αφηγήτρια και η Μαργαρίτη ως Ελένη ερμήνευσαν την καντάτα του Μαρατσόλι. Λίγο πριν από το τέλος οι φωνές τους ενώθηκαν και τραγούδησαν «Μια μάταιη σκιά είναι η ομορφιά, που πέφτει θύμα του χρόνου».
Η εμπειρία στην μπαρόκ μουσική βοήθησε επίσης τους τέσσερις μουσικούς να υποστηρίξουν με τον καλύτερο τρόπο τις ερμηνεύτριες. Μόνη αλλά σημαντική επιφύλαξη υπήρξε η ηλεκτρική ενίσχυση των φωνών, όσο και των οργάνων, που είναι τελείως περιττή σε ένα μικρό θέατρο όπως το Ολύμπια, όπου έχει κατ’ επανάληψιν ακουστεί μπαρόκ και του οποίου η διευρυμένη σκηνή εισχωρεί πλέον αρκετά βαθιά στην αίθουσα. Ο φυσικός ήχος αποτελεί ιδρυτική προϋπόθεση στην όπερα και καλά εστιασμένες φωνές όπως οι συγκεκριμένες δεν έχουν ανάγκη από βοήθεια. Αντί να προσθέσει κάτι στο αποτέλεσμα, η ενίσχυση αφαίρεσε από την ποιότητά του. Χωρίς λόγο.
