Μια οσκαρική υποψηφιότητα –πόσο μάλλον μια βράβευση– μπορεί να απογειώσει μια ολόκληρη καριέρα. Να αποτελέσει επιστέγασμα μιας καλλιτεχνικής πορείας γεμάτης επιτυχίες ή να ανοίξει την πόρτα σε αυτές. Για να μην αναφέρουμε πώς όλα τα παραπάνω μεταφράζονται σε… δολάρια. Αντίστοιχα, η απώλεια μιας υποψηφιότητας σημαίνει πιθανόν απογοήτευση, πισωγύρισμα ή χαμένη ευκαιρία, η οποία ίσως και να μην εμφανιστεί ποτέ ξανά στον δρόμο κάποιου στελέχους της κινηματογραφικής βιομηχανίας. Τα τελευταία χρόνια μάλιστα, με την όλο και πιο δυναμική παρουσία καλλιτεχνών από ολόκληρο το κόσμο στις περισσότερες οσκαρικές κατηγορίες, οι πιθανότητες υποψηφιότητας λιγοστεύουν. Με αυτά κατά νουν, κάνουμε ένα αφιέρωμα σήμερα –και ταυτόχρονα… συμπάσχουμε– στους αδικημένους των φετινών οσκαρικών υποψηφιοτήτων, οι οποίες ανακοινώθηκαν στα τέλη του περασμένου μήνα. Επίσης, επειδή έχουμε ακόμη καιρό έως την τελετή απονομής της 15ης Μαρτίου, μπαίνουμε στον διασκεδαστικό πειρασμό να φτιάξουμε τις δικές μας οσκαρικές λίστες, όπως θα «έπρεπε» να είναι.
Καλύτερη ταινία
«Καμία άλλη επιλογή»
Παρκ Τσαν-γουκ
Το «Train Dreams» του Netflix είναι μια ατμοσφαιρική ταινία, με υπέροχη κινηματογράφηση και έναν εξαιρετικό πρωταγωνιστή στο πρόσωπο του Τζόελ Ετζερτον. Δεν μπορεί όμως, κατά τη γνώμη μας, να συγκριθεί με την τολμηρή εργασιακή σάτιρα που παρουσίασε ο Παρκ Τσαν-γουκ στο «Καμία άλλη επιλογή», το οποίο έκανε πρεμιέρα στο τελευταίο Φεστιβάλ Βενετίας. Το ασιατικό σινεμά, το οποίο εσχάτως εκπροσωπείται σταθερά στα Οσκαρ, φέτος αγνοήθηκε επιδεικτικά, με το απολαυστικό φιλμ του Κορεάτη δημιουργού να μη βρίσκει θέση ούτε καν στην κατηγορία του διεθνούς φιλμ. Ισως η ωμή προσέγγιση, το σαρδόνιο μαύρο χιούμορ και το μπόλικο σπλάτερ να τρόμαξαν τα μέλη της Ακαδημίας, ωστόσο ακόμη πιο τρομακτικές φαντάζουν οι εύστοχες παρατηρήσεις της ταινίας του Τσαν-γουκ σχετικά με το σύγχρονο εργασιακό τοπίο του ανελέητου ανταγωνισμού και της υπεραπόδοσης.
Καλύτερη σκηνοθεσία
Γκιγιέρμο ντελ Τορο
«Φρανκενστάιν»
Ολοι οι υποψήφιοι της κατηγορίας είναι άξιοι, ενώ εκεί θα μπορούσαν άνετα να βρίσκονται επίσης ο Γιώργος Λάνθιμος («Βουγονία») και ο Τζαφάρ Παναχί («Ενα απλό ατύχημα»). Εκείνος ωστόσο που δεν γίνεται να λείπει είναι ο Γκιγιέρμο ντελ Τόρο, ο οποίος με τον «Φρανκενστάιν» υπέγραψε ένα έργο ζωής· ίσως όχι την καλύτερη ταινία του, αλλά σίγουρα την πιο φιλόδοξη και μεγαλειώδη, κάτι το οποίο δεν θα μπορούσε να συμβεί δίχως μια αναλόγως άρτια σκηνοθεσία. Εχοντας να διαχειριστεί ένα ομολογουμένως μεγάλο μπάτζετ, ο Ντελ Τόρο επιλέγει να κάνει σχεδόν όλη του την ταινία «χειροποίητη», δίχως πολλά ειδικά εφέ, γεγονός που γεννάει εξίσου προβλήματα αλλά και συναρπαστικές κινηματογραφικές προοπτικές. Το αποτέλεσμα σίγουρα τον δικαιώνει, αφού μας βάζει αποτελεσματικά στην ατμόσφαιρα του κλασικού μύθου, ενορχηστρώνοντας ένα σύνολο μαγευτικό οπτικά και άρτιο αφηγηματικά. Στη λίστα θα του δίναμε τη θέση του Γιοακίμ Τρίερ, ο οποίος έκανε βέβαια σπουδαία, αλλά μάλλον λιγότερο περίπλοκη δουλειά, στη «Συναισθηματική αξία».
Α’ Ανδρικός ρόλος
Τζέσι Πλίμονς
«Βουγονία»
Ο Μάικλ Μπ. Τζόρνταν είναι αυτή τη στιγμή πιθανότατα ο δημοφιλέστερος Αφροαμερικανός ηθοποιός – ο Ντένζελ Ουάσιγκτον του 2026. Στο «Sinners» των οσκαρικών ρεκόρ, μάλιστα, υποδύεται όχι έναν, αλλά δύο (δίδυμους) χαρακτήρες, στην καλύτερη στιγμή της μέχρι τώρα καριέρας του. Είναι πάντως κατάφωρα άδικο να παίρνει τη θέση του Τζέσι Πλίμονς, ενός ηθοποιού που τα τελευταία χρόνια αποδεικνύει ξανά και ξανά ότι ανήκει στην ελίτ. Στη «Βουγονία» του Γιώργου Λάνθιμου η ερμηνεία του είναι απλώς εκπληκτική –σίγουρα ανώτερη από εκείνη της συμπρωταγωνίστριας Εμα Στόουν– καταφέρνοντας να αποδώσει το μεταίχμιο ενός οριακού χαρακτήρα, που ενσαρκώνει όλη τη σύγχυση και την παράνοια στην οποία έχει περιέλθει η σημερινή Αμερική.
Α’ γυναικείος ρόλος
Αμάντα Σέιφριντ
«The testament of Ann Lee»
Η Κέιτ Χάντσον τραγουδά, χορεύει και ζει έναν διαχρονικό έρωτα στο πλευρό του Χιου Τζάκμαν στο (πολύ αμερικανικό για τα μέρη μας) «Song Sung Blue» του Κρεγκ Μπρούερ. Τα καταφέρνει καλά, όμως θα ήταν δίκαιο να αντικαταστήσουμε την ερμηνεία της με εκείνη της Αμάντα Σέιφριντ στο «The testament of Ann Lee». Το φιλμ της Μόνα Φάστβολντ έχει ομολογουμένως αρκετές αδυναμίες, αν όμως κάτι το αναδεικνύει, αυτό είναι η φοβερά αφοσιωμένη ερμηνεία της Σέιφριντ, μιας ηθοποιού που έχει δείξει αξιοσημείωτη εξέλιξη μέσα στα χρόνια κι εδώ αποδεικνύει ότι μπορεί να πάρει επ’ ώμου μια ταινία. Υποδύεται την Αν Λι, αληθινή επικεφαλής μιας αμερικανικής χριστιανικής αίρεσης, η οποία επί της ουσίας λατρεύεται ως θηλυκός Ιησούς από τους ακολούθους της. Δεν αρκεί για να της χαρίσει το Οσκαρ, αλλά η υποψηφιότητα σίγουρα της αξίζει.
Καλύτερο διασκευασμένο σενάριο
Παρκ Τσαν-γουκ
«Καμία άλλη επιλογή»
Παρόλο που το μυθιστόρημα «Το τσεκούρι» του Ντόναλντ Γουεστλέικ έχει ήδη διασκευαστεί κινηματογραφικά με το ομώνυμο φιλμ του Κώστα Γαβρά (2004), ο Κορεάτης δημιουργός προσφέρει μια διαφορετική, ασιατικής αισθητικής εκδοχή, η οποία αδικήθηκε (γενικώς) στις φετινές υποψηφιότητες. Οταν μιλάμε για «αισθητική» δεν αναφερόμαστε μόνο στην εικόνα, αλλά και σε όσα λέγονται. Ο σεναριακός ρυθμός του «Καμία άλλη επιλογή» είναι υποδειγματικός, με τις σχεδόν δυόμισι ώρες της διάρκειας να μη γίνονται καθόλου ενοχλητικές. Επιπλέον, το σήμα κατατεθέν «αλλόκοτο» χιούμορ της ασιατικής σχολής υπάρχει κι εδώ στην κατάμαυρη, εννοείται, εκδοχή του, ενώ η τελική σκηνή, με την τεχνητή νοημοσύνη να βάζει το κερασάκι στην τούρτα, αποτελεί «μάθημα» κινηματογραφικού σαρκασμού. Οσο για την ταινία που θα αφαιρούσαμε από τη συγκεκριμένη κατηγορία, αυτή είναι μάλλον το «Φρανκενστάιν» του Γκιγιέρμο ντελ Τόρο. Ο Μεξικανός κινηματογραφιστής έκανε υπέροχη δουλειά σε αισθητικό επίπεδο μεταφέροντας τον αγαπημένο του μύθο στην οθόνη, ωστόσο το σενάριο δεν είναι απαραιτήτως από τα πιο δυνατά σημεία της ταινίας του.
Καλύτερο πρωτότυπο σενάριο
Πάολο Σορεντίνο
«Το μεγαλείο» (La Grazia)
Αλλο ένα σπουδαίο ευρωπαϊκό φιλμ –θα το δούμε από 19/2 στις αίθουσες– που δεν βρήκε τη θέση του στα φετινά Οσκαρ. Ο Πάολο Σορεντίνο κέρδισε το βραβείο σεναρίου στο Φεστιβάλ Βενετίας με την ιδιοφυή ψευδοβιογραφία ενός Ιταλού προέδρου της Δημοκρατίας, τον οποίο υποδύεται ο (ξανά υπέροχος) Τόνι Σερβίλο. Και οι λέξεις όμως που βγαίνουν από τα χείλη του βετεράνου ηθοποιού είναι σκέτο κέντημα, μιλώντας για τις έννοιες της δικαιοσύνης και του καθήκοντος απέναντι στο δημόσιο συμφέρον, όχι αφηρημένα και θεωρητικά, αλλά μέσα στο πλαίσιο του προσωπικού κόστους. Με τα λόγια της κριτικής επιτροπής στη Βενετία: «[το βραβείο απονέμεται]… για τη δημιουργία έξοχων χαρακτήρων και μιας ιστορίας που μοιάζει αυθόρμητη κι όμως ακριβής στην απεικόνιση της εξουσίας, των ηθικών διλημμάτων και των παράλογων αντιφάσεων της ανθρώπινης κατάστασης». Στη λίστα θα μπορούσε να πάρει τη θέση του «Marty Supreme» του Τζος Σάφντι.
