Τον «Εσπερινό της Παρθένου» του Μοντεβέρντι παρουσίασε στις 28 Δεκεμβρίου στην αίθουσα «Χρήστος Δ. Λαμπράκης» η Καμεράτα, Ορχήστρα των Φίλων της Μουσικής. Τα όργανα εποχής, τους μονωδούς και τη Χορωδία Δωματίου Αθηνών διηύθυνε ο Ελβετός τενόρος και αρχιμουσικός Εμιλιάνο Γκονζάλες Τόρο.
Οταν εκδόθηκε ο «Εσπερινός», ο Μοντεβέρντι ήταν 43 ετών. Υπηρετούσε ήδη είκοσι χρόνια στην αυλή του δούκα της Μάντουα και δεν ήταν διόλου ευτυχής. Ετσι, αφιέρωσε την έκδοση του έργου στον Πάπα Παύλο Ε΄, ελπίζοντας σε μία θέση στη Ρώμη. Επιθυμούσε να δείξει το εύρος των ικανοτήτων του και αυτός είναι ο πιο πιθανός λόγος για τον οποίο ορισμένα μέρη του «Εσπερινού» έχουν γραφεί με τον «παλαιό» τρόπο της πολυφωνικής μουσικής της Αναγέννησης ενώ άλλα με την τότε «νέα» μουσική γλώσσα της «Δεύτερης πρακτικής», όπως αυτή είχε διαμορφωθεί μέσα από το αναδυόμενο είδος της όπερας. Εικάζεται, επίσης, ότι είναι ο ίδιος λόγος για τον οποίο ο «Εσπερινός» ξεφεύγει από την τυπική δομή της εποχής: αντί για πέντε ψαλμούς κι ένα μεγαλυνάριο η συλλογή περιλαμβάνει αρκετά επιπλέον μέρη, όπως μοτέτα, και μία «Θεοτοκική Λιτανεία» («Θεοτόκε, προσεύχου υπέρ υμών»). Η ιδέα ήταν κάθε φορά να ακούγεται μια συνεκτική επιλογή από τα μέρη αυτά και όχι όλα σε σειρά, όπως συνηθίζεται σήμερα.
Ο Γκονζάλες Τόρο διηύθυνε τη μουσική με σιγουριά, φωτίζοντας τα διαφορετικά στοιχεία της: την αυστηρότητα της πολυφωνικής γραφής, τη γλυκύτητα των μοτέτων, τη θεατρικότητα των αντιφώνων, τη φαντασία της ενόργανης συνοδείας. Ο ίδιος τραγούδησε με καλά εστιασμένη, δεξιοτεχνικά ασφαλή φωνή ωραίου ηχοχρώματος. Θετική υπήρξε επίσης η συμβολή των άλλων μονωδών. Οι ωραίες φωνές και το καλαίσθητο τραγούδι της υψιφώνου Μυρσίνης Μαργαρίτη και της μεσοφώνου Θεοδώρας Μπάκα πρόσθεσαν φως στην ερμηνεία, ενώ η εξαιρετικά εστιασμένη, εκφραστική φωνή του τενόρου Χουάν Σάντσο υπήρξε απολαυστική. Με ακρίβεια και εύπλαστο ήχο τραγούδησε τη μουσική η χορωδία, προετοιμασμένη από τον Αγαθάγγελο Γεωργακάτο. Τέλος, η Καμεράτα εμφανίστηκε ενισχυμένη από τους εξειδικευμένους Ελληνες μουσικούς με τους οποίους συνεργάζεται τακτικά. Μετακλήθηκαν επίσης αρκετοί ξένοι για «ειδικά» όργανα, όπως τα κορνέτα και το αρχιλαούτο αλλά και για πιο συνήθη όργανα, όπως η άρπα, τα βιολιά και το κοντραμπάσο. Μαζί, απέδωσαν εξαιρετικά γλαφυρά τα ηχοχρώματα της μουσικής και τις συχνά υπαινικτικές ατμόσφαιρες καθενός από τα μέρη του «Εσπερινού».
Σπάνιο ταλέντο
Το βράδυ της προηγουμένης, στο αμφιθέατρο του Μουσείου Μπενάκη στο 260 της οδού Πειραιώς εμφανίστηκε ο εντυπωσιακά ανερχόμενος Λετονός πιανίστας Γκεόργκις Οσόκινς. Το φιλόδοξο πρόγραμμά του περιελάμβανε έργα Ραχμάνινοφ, Σκριάμπιν, Σοπέν και Λιστ, όπως επίσης τη μεταγραφή της «Σακόν» από τη δεύτερη Παρτίτα (BWV 1004) του Μπαχ από τον Μπουζόνι. Τα δύο μέρη του προγράμματος ξεκίνησαν με συνθέσεις του συμπατριώτη του συνθέτη Αρβο Περτ, τις οποία ο Οσόκινς ηχογράφησε πρόσφατα, αποσπώντας εξαιρετικές κριτικές. Αναμφίβολα πρόκειται για σπάνιο ταλέντο, έναν πιανίστα με μεγάλη δεξιοτεχνική άνεση και σιγουριά. Ωστόσο, όπως συχνά συμβαίνει με ερμηνευτές της νεότερης γενιάς, αισθάνεται κανείς μια αμηχανία σε ό,τι αφορά την απόδοση του συναισθήματος. Κι όταν αυτό συμβαίνει σε έργα του 19ου αιώνα, όπως οι «Μαζούρκες» του Σοπέν, η εμπνευσμένη από τον Δάντη «Σονάτα» του Λιστ, αλλά και τα έργα του Σκριάμπιν, το αποτέλεσμα προβάλλει άκαμπτο, εστιασμένο πρωτίστως στην ανάδειξη των επιμέρους στοιχείων της δομής της μουσικής και πολύ λιγότερο στην απόδοση του πνεύματός της. Καταλήγει κάποιος να θαυμάζει την τέχνη μεταγραφής του Μπουζόνι, παρά την ποίηση της μουσικής του Μπαχ, όπως την αντελήφθη και την απέδωσε ο Ιταλός πιανίστας και συνθέτης. Η αποστασιοποιημένη αυτή ματιά λειτούργησε καλύτερα στη μουσική του Περτ, όπου η απόδοση ενός συναισθηματικού εγκλωβισμού αποτελεί ζητούμενο.
