Τι συνέβη στην ελληνική μουσική από το 2000 μέχρι σήμερα; Πολλά και διάφορα. Η πτώση των πολυεθνικών δισκογραφικών, η άνθηση του DIY (Do It Yourself μουσική), η αναγκαιότητα αυτό-προώθησης των καλλιτεχνών μέσα από το διαδίκτυο, αλλά και η αναγνώριση των τεράστιων δυνατοτήτων που αυτό προσφέρει, ήταν μερικές από τις μεταβολές. Συνέβησαν και άλλα: Τα cd σχεδόν εξαφανίστηκαν, τα βινύλια επανήλθαν, οι συναυλίες απέκτησαν μεγαλύτερη σημασία απ’ ότι τα άλμπουμ, το ΑΙ έφερε νέες προοπτικές.
Παρακάτω παρουσιάζονται 20 δίσκοι από το πρώτο τέταρτο του αιώνα. Στο φόντο, οι αλλαγές στις τάσεις. Από τη λίστα απουσιάζουν τα «ακραία» είδη, όπως το χέβι μέταλ ή η τέκνο, αλλά και είδη που δε συνομιλούν τόσο ανοιχτά με το ευρύ κοινό (τζαζ, αβάν-γκαρντ, κλασική μουσική κλπ.).
Θανάσης Παπακωνσταντίνου – Βραχνός Προφήτης (2000)
Η άνθηση του έντεχνου και του ροκ, που σφράγισαν την αμέσως προηγούμενη δεκαετία, διακόπτεται από μια εμπνευσμένη σύζευξη των δύο ειδών. Σπουδαίες ενορχηστρώσεις από τον Μπάμπη Παπαδόπουλο και υπερβατική αύρα, σε ένα άλμπουμ που συν τοις άλλοις λειτούργησε ως φορέας μιας νέας αριστερής συνείδησης.
Αννα Βίσση – Κραυγή (2000)
Πολύ λοιδορήθηκε/στηλιτεύτηκε η mainstream ποπ και το ελαφρολαϊκό στα 00’s. Κόντρα σε όλες τις προβλέψεις, όμως, τραγούδια όπως τα Αγάπη υπερβολική και Ατμόσφαιρα ηλεκτρισμένη αποδείχτηκαν διαχρονικά. Η δε ερμηνεύτριά τους θεωρείται σήμερα μία από τις κορυφαίες της γενιάς της – και σίγουρα η καλύτερη περφόρμερ.
Raining Pleasure – Flood (2001)
Μια παρέα από την Πάτρα καταθέτει την πιο ολοκληρωμένη πρόταση αγγλόφωνης εναλλακτικής ποπ που είχε ακουστεί ως τότε στην Ελλάδα. Δυνατές μελωδίες, άψογη βρετανική προφορά και βέβαια η υποδειγματική παραγωγή του Coti K., που ανέβασε τραγούδια όπως το Fake και το Capricorn στον ουρανό.
Θάνος Μικρούτσικος & Χρήστος Θηβαίος – Ο Αμλετ της Σελήνης (2002)
Η τελευταία μεγάλη χειρονομία ενός μεγάλου συνθέτη. Κάπου ανάμεσα στις παθιασμένες ερμηνείες του Χρήστου Θηβαίου και στις πικρές διαπιστώσεις του Μάνου Ελευθερίου («Ετσι κι αλλιώς ο κόσμος πια παντού είναι τεκές», «Αλλοι νομίζανε πως ήμουνα μεγάλος»), μπορεί κανείς να ακούσει την κατάρρευση των αξιών και των διεκδικήσεων της Μεταπολίτευσης.
Φοίβος Δεληβοριάς – Ο Καθρέφτης (2003)
Μοναχική περίπτωση τραγουδοποιού ακόμα τότε, χωρίς σόσιαλ μίντια και αλλεπάλληλες εκδηλώσεις αγάπης προς συναδέλφους, ο Φοίβος Δεληβοριάς καταθέτει ένα ώριμο, ψυχαναλυτικό άλμπουμ που αναζητά την αλήθεια. Εσωστρεφή τραγούδια όπως τα Χριστούγεννα, ή το Μέλλον απ’ το παρελθόν συγκαταλέγονται στις κορυφές του.
Κ. Βήτα – Αγρια χλόη (2004)
Με αρκετές μπαλάντες, αλλά και mid-tempo ηλεκτρονικές καταθέσεις που κρατούσαν απόσταση από τους καταιγιστικούς ρυθμούς των Στέρεο Νόβα, ο Κ. Βήτα φτιάχνει ένα βαθιά προσωπικό άλμπουμ, χαμηλόφωνο, απρόθυμο να πρωταγωνιστήσει οπουδήποτε. Ο ήχος ακούγεται ακόμα φρέσκος.
Γιάννης Αγγελάκας & Οι Επισκέπτες – Από ‘δω και πάνω (2005)
Συνεχίζοντας στο δρόμο που χάραξε ο Θανάσης Παπακωνσταντίνου (αλλά και που ο ίδιος συνδιαμόρφωσε, με τη συμμετοχή του στο Βραχνό Προφήτη), ο Γιάννης Αγγελάκας φτάνει σε τραγούδια τα οποία μπλέκουν το dub με τα μοιρολόγια, το ροκ με το έντεχνο, την απόγνωση μιας γενιάς με το πείσμα της που φώναζε Σιγά μην κλάψω.
Κόρε. Υδρο. – Φτηνή ποπ για την ελίτ (2006)
«Με χλεύασαν γιατί δεν ήμουν σαν κι αυτούς». Δίσκος απενοχοποίησης της ιδιαιτερότητας, έσκασε από το πουθενά σε μια indie κοινότητα που άκουγε μόνο αγγλόφωνα, μπλέκοντας τον Χατζιδάκι με τον Mόρισεϊ και το ελληνικό ροκ με τον Καβάφη. 20 χρόνια μετά, γνωρίζει μια αναπάντεχη αναβίωση στο εφηβικό/νεανικό κοινό και θεωρείται κλασικό.
Ρόδες – Silent disco (2007)
Μια πολύχρωμη, χαώδης αποτύπωση της νεανικής αστικής κουλτούρας λίγο πριν την κρίση και τα Μνημόνια. Ρομαντισμός, αλητεία, χιπ χοπ και ροκ στοιχεία, ασυναρτησίες, ελευθερία στην έκφραση. Ο Νικήτας Κλιντ δεν έφτασε ποτέ ξανά σε αντίστοιχα ύψη, ενώ λίγα χρόνια μετά εγκατέλειψε τη μουσική.
Μonika – Αvatar (2008)
Ενα 23χρονο κορίτσι με τα καλύτερα αγγλόφωνα τραγούδια που είχαμε ακούσει ως τότε (ίσως και ως τώρα). Ευφάνταστες ενορχηστρώσεις, στιβαρές συνθέσεις, πειστική ερμηνεία. Ο όρος «εναλλακτικό» κέρδισε έδαφος, όμως η Μόνικα δεν είχε την εξέλιξη που υποσχόταν το ταλέντο της – και έτσι σήμερα το Avatar μοιάζει με έρωτα που κράτησε λίγο.
Νατάσα Μποφίλιου – Μέχρι το τέλος (2008)
Με τίτλο ο οποίος μπορεί να εκληφθεί και ως υπόσχεση μακροημέρευσης της συνεργασίας του, το τρίο Καραμουρατίδης-Ευαγγελάτος-Μποφίλιου καταθέτει εδώ την πρώτη του δουλειά. Μικροαστικά δράματα, μια ερμηνεύτρια που έδωσε τονωτική ένεση στο έντεχνο και μια υπερβολή, με την οποία άλλοι «κριντζάρουν» και άλλοι ανατριχιάζουν.
The Boy – Κουστουμάκι (2010)
Ο ελληνικός στίχος γίνεται ξανά κουλ. Ο The Boy κατεβαίνει με το μετρό στο κέντρο της Αθήνας και φτιάχνει ένα ηλεκτρονικό μελόδραμα, που δεν ακούστηκε ούτε στα ραδιόφωνα, ούτε στην τηλεόραση. Ευαισθησία, αγριάδα και ποζεριά σε ισόποσες δόσεις. Το δεκάλεπτο ομώνυμο τραγούδι περιλαμβάνει αναφορά στη δολοφονία του Αλέξη Γρηγορόπουλου.
Socos & Δημήτρης Πουλικάκος – Η Υδρα των πουλιών (2010)
Η υπερρεαλιστική ποίηση του Εγγονόπουλου συναντά το σκληρό ήχο, τη βραχνή φωνή του Πουλικάκου και μια γνώριμη εξαρχιώτικη αύρα, που όμως εδώ δεν αναζητά αφηρημένα την επανάσταση, αλλά κάτι υψηλότερο. Ισως ο κορυφαίος δίσκος μελοποιημένης ποίησης της 25ετίας.
Gravitysays_i – The figures of enormous grey and the patterns of fraud (2011)
Δύο πλούσιες συνθέσεις μακράς διάρκειας ενώνουν το εγχώριο ροκ με την παγκοσμιότητα. Δίσκος υπόγειας διαδρομής, από αυτούς που στο μέλλον είναι πιθανό να απασχολήσουν ένα ευρύτερο κοινό.
Παντελής Παντελίδης – Αλκοολικές οι νύχτες (2012)
Ενας νέος τραγουδοποιός γίνεται γνωστός από το YouTube και παρ’ ότι δε λέει κάτι που δεν έχουμε ξανακούσει, μιλάει σε χιλιάδες καρδιές, σε όλη την Ελλάδα. Ο τελευταίος λαϊκός δίσκος με αληθινή απήχηση στους λαϊκούς ανθρώπους.
Villagers of Ioannina City – Riza (2014)
Η ηπειρώτικη παράδοση συνομιλεί με το stoner rock, σε μία από τις κυρίαρχες τάσεις για τη δεκαετία του 2010. Κανείς εδώ δεν τραγουδά, κανένας δε χορεύει, ακούνε μόνο τις ηλεκτρικές κιθάρες και τα κλαρίνα, σε τραγούδια που αδυνατούν πάντως να περιγράψουν την εποχή, ή να την επηρεάσουν.
Σtella – Σtella (2015)
Το κοινό της Στέγης, τα παιδιά που πήγαν Βερολίνο και άνοιξε το μυαλό τους, η queer κοινότητα. Με μια παραγωγή–σεμινάριο από τον Ντέιβιντ, αλλά και τη ραδιοφωνική επιτυχία του Picking words (όπου η εισαγωγή θυμίζει εκείνη του Eye of the tiger), το ντεμπούτο της Σtella όρισε εκ νέου το coolness της εναλλακτικής Αθήνας.
ΛΕΞ – 2ΧΧΧ (2018)
Το ροκ τρέφεται από το παρελθόν του. To λαϊκό στέκεται μεταξύ αμηχανίας και κακογουστιάς. Την ίδια στιγμή, ένας ράπερ από τη Θεσσαλονίκη έχει κάτι να πει, τραβώντας ασπρόμαυρες φωτογραφίες μιας ζωής στο περιθώριο. Το 2ΧΧΧ είναι ο δίσκος με τον οποίο έφτασε στο μεγάλο κοινό.
Pan Pan – Φαντασμαγορία 3 (2022)
Τα παιδιά θέλουν χορό. Μιλούν για συμπερίληψη, αποφεύγουν τις προσβλητικές λέξεις, ψυχαναλύονται και ντύνονται όπως θέλουν. Λίγο μεγαλύτερος ηλικιακά, ο Pan Pan γίνεται ο πιο «δικός τους» καλλιτέχνης. Η Ανισόπεδη Ντίσκο του ίσως αποδειχτεί το τραγούδι της δεκαετίας.
Μαρίνα Σάττι – P.O.P. (2024)
Καιρό είχε να ακουστεί κάτι τόσο φρέσκο στη mainstream ποπ, που να μη μυρίζει από χιλιόμετρα «μουσική βιομηχανία». Το ελληνικό κιτς αποθεώνεται με κοριτσίστικη τσαχπινιά, το Zάρι χαλάει κόσμο, το δεκάλεπτο Mixtape είναι ο μουσικός αχταρμάς των ακουσμάτων μιας γενιάς χωρίς κολλήματα.
