Η πλασματική αφθονία των πρώτων ετών του 21ου αιώνα, η συνακόλουθη οικονομική κρίση και η αναγκαστική παύση λόγω του κορωνοϊού μετέβαλαν ριζικά το τοπίο της κλασικής μουσικής στην Ελλάδα. Χαρακτηριστική υπήρξε η περίπτωση του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών. Η μεγαλεπήβολη κτιριακή επέκτασή του ήρθε ως συνέχεια μιας δεκαετίας πρωτοφανούς σπατάλης και εγκαινιάστηκε με μεγάλη επισημότητα το 2003. Ωστόσο, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια εκατοντάδων εκατομμυρίων που είχαν δοθεί με εγγυήσεις του Δημοσίου οδήγησαν το 2016 στην κρατικοποίηση του οργανισμού και στην προσαρμογή του προγραμματισμού του σε ρεαλιστικά δεδομένα. Ταυτόχρονα, η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών απέκτησε, επιτέλους, μόνιμη στέγη σε αυτό. Στο μεταξύ, το 2005 είχε εγκαινιαστεί η αίθουσα «Αλεξάνδρα Τριάντη», η πρώτη με προδιαγραφές λυρικού θεάτρου στη χώρα. Σήμερα πλέον χρησιμοποιείται σπάνια για όπερα και χορό, λόγω των οικονομικών περιορισμών.
Η προκλητικά ετεροβαρής στήριξη του Μεγάρου από την πολιτεία υπογράμμισε την άνιση στάση απέναντι στην Εθνική Λυρική Σκηνή, η οποία περίπου έξι δεκαετίες μετά την ίδρυσή της παρέμενε άστεγη. Ετσι, το 2007 υπεγράφη μνημόνιο συνεργασίας του Δημοσίου με το Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος σχετικά με την ανοικοδόμηση νέας στέγης. Ενα χρόνο νωρίτερα, ριζικές αλλαγές και νέες προδιαγραφές είχε εισηγηθεί ο καλλιτεχνικός διευθυντής της, Στέφανος Λαζαρίδης. Θεωρώντας ότι πέραν της αισθητικής αξίας τους τα λυρικά έργα οφείλουν να συνομιλούν με την κοινωνία, μετέβαλε οριστικά τον προσανατολισμό των θεαμάτων και διευκόλυνε τη συνεργασία με όλο και σημαντικότερες ευρωπαϊκές σκηνές. Το 2017 η μεταστέγαση στο νέο κτίριο σε συνδυασμό με την εξαιρετικά γενναιόδωρη οικονομική στήριξη του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος έδωσαν διαφορετικές δυνατότητες ανάπτυξης. Υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση του Γιώργου Κουμεντάκη η Λυρική μετασχηματίστηκε σε έναν διαφορετικό πολιτιστικό οργανισμό, πολύ πέραν των συμβατικών ορίων του λυρικού θεάτρου, με δράσεις σε όλη την Ελλάδα και προβολή στο εξωτερικό. Μετά το 2000 δυναμική υπήρξε η εμφάνιση του μπαρόκ στη χώρα. Ο αρχιμουσικός Γιώργος Πέτρου διαμόρφωσε μια ομάδα ταλαντούχων τραγουδιστών και, σε συνεργασία με την ορχήστρα Καμεράτα σε όργανα εποχής, ερμήνευσε και ηχογράφησε για διεθνείς δισκογραφικούς κολοσσούς, αποσπώντας εξαιρετικές κριτικές και σημαντικά βραβεία. Ετσι, η Καμεράτα –ως Armonia Atenea– έγινε η μόνη ελληνική ορχήστρα με τόσο σημαντική δισκογραφία, ενώ ο Πέτρου είναι σήμερα καλλιτεχνικός διευθυντής του Διεθνούς Φεστιβάλ Χέντελ στο Γκέτινγκεν.
Η μεταστέγαση της Λυρικής σε συνδυασμό με την οικονομική στήριξη του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος έδωσαν διαφορετικές δυνατότητες ανάπτυξης.
Ακόμα ένας Eλληνας αρχιμουσικός επικεφαλής σημαντικού ευρωπαϊκού οργανισμού είναι ο Βασίλης Χριστόπουλος, ο οποίος το 2023 ανέλαβε καλλιτεχνικός διευθυντής στην Οπερα του Γκρατς, του δεύτερου σημαντικού λυρικού θεάτρου της Αυστρίας μετά την Κρατική Οπερα της Βιέννης. Στους «διεθνείς» Ελληνες ανήκουν φυσικά ο βιολονίστας Λεωνίδας Καβάκος, ο οποίος ξεκινώντας από την Ελλάδα κατέκτησε τον κόσμο, όπως και ο Θεόδωρος Κουρεντζής, που ορμώμενος από τη Ρωσία πρωτοεμφανίστηκε στην Αθήνα το 2007. Είχε προσκληθεί από τον Γιώργο Λούκο, ο οποίος από το 2006 αναμόρφωσε πλήρως το Φεστιβάλ Αθηνών και ευθυγράμμισε τις παραγωγές του με τα τότε σύγχρονα τεκταινόμενα.
Μετά τη μεταστέγαση της Λυρικής (2017), το θέατρο Ολύμπια ανέλαβε ο πολιτισμικός οργανισμός του Δήμου Αθηναίων. Εχει ενδιαφέρον ότι στα μόλις τέσσερα χρόνια της καλλιτεχνικής διεύθυνσης ενός Γάλλου, του Ολιβιέ Ντεκότ (2020-2024), πολλές σημαντικές ιστορικές όπερες Ελλήνων συνθετών παρουσιάστηκαν με σχεδόν υποδειγματικό τρόπο. Ορισμένες από αυτές διηύθυνε ο Βύρων Φιδετζής, ο οποίος το 2016 ίδρυσε μαζί με τον Νίκο Μαλιάρα, καθηγητή Μουσικολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, τη Φιλαρμόνια Ορχήστρα Αθηνών με στόχο την εκτέλεση και ηχογράφηση έργων Ελλήνων συνθετών.
Δυναμική υπήρξε η εμφάνιση του μπαρόκ. Ο Γιώργος Πέτρου σε συνεργασία με την Καμεράτα σε όργανα εποχής ηχογράφησε για δισκογραφικούς κολοσσούς.
Στην προβολή του έργου της σύγχρονης γενιάς Ελλήνων συνθετών είχε αφιερωθεί ο συνθέτης, ακαδημαϊκός και επί σχεδόν τριάντα χρόνια πρόεδρος της Ενωσης Ελλήνων Μουσουργών Θόδωρος Αντωνίου, που έφυγε από τη ζωή το 2018. Το 2023 έφυγε επίσης ο συνθέτης Χάρης Ξανθουδάκης, χάρη στις ενέργειες του οποίου ιδρύθηκε και στελεχώθηκε το Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου. Το 2011, έπειτα από 45 χρόνια λειτουργίας, έκλεισε η Λέσχη του Δίσκου, εμβληματικός χώρος στο κέντρο της Αθήνας, δισκοπωλείο αλλά και τόπος συνάντησης των φιλόμουσων σε περιόδους μουσικής ανυδρίας.
