Μερικές φορές η ζωή μοιάζει να σου παίζει ωραία, μικρά παιχνίδια: όχι πολλές ημέρες μετά το ταξίδι μου στην Εσθονία και το Μουσικό Κέντρο Αρβο Περτ, ήρθε η πληροφορία ότι ο Λετονός βιρτουόζος του πιάνου Τζόρζις Οσόκινς θα ερμηνεύσει στην Αθήνα, το Σάββατο 27 Δεκεμβρίου, στο αμφιθέατρο του Μουσείου Μπενάκη (Πειραιώς), έργα του μεγάλου Εσθονού συνθέτη, καθώς και συνθέσεις των Μπαχ, Σοπέν, Λιστ, Σκριάμπιν και Ραχμάνινοφ. Οταν διάβασα την είδηση θυμήθηκα αμέσως μια φωτογραφία του Τζόρζις στο Κέντρο Αρβο Περτ. Προφανώς και μια σύντομη –ηλεκτρονική– συνομιλία μαζί του να ήταν μοιραίο να γίνει. Ιδού, λοιπόν, ο σπουδαίος αυτός πιανίστας με τα δικά του λόγια.
• Για τη μουσική του Αρβο Περτ: «Οι άνθρωποι με ρωτούν συνεχώς γιατί σήμερα δεν έχουμε συνθέτες του διαμετρήματος του Μπαχ ή του Σούμπερτ. Λοιπόν, για μένα προσωπικά, ο Αρβο ανήκει σε αυτή την κατηγορία και τα αινιγματικά του έργα θα ζουν για πάντα. Αυτό το παρατηρείς αμέσως ακούγοντας τη μουσική του – τη διαπερνά συνεχώς μια ανάσα αιωνιότητας. Επιπροσθέτως, η μουσική του φωνή έχει κάτι θεραπευτικό και ενώνει τους ανθρώπους σε ένα πνευματικό επίπεδο, γι’ αυτό ένιωσα την ανάγκη να παρουσιάσω στη δεδομένη στιγμή το πνεύμα της κληρονομιάς του Αρβο μέσα από το πρίσμα της πιανιστικής του μουσικής. Θα πρέπει να πω ότι η διαδικασία δημιουργίας αυτού του άλμπουμ (σ.σ. For Arvo, Deutsche Grammophon) ήταν σε διαρκή διάλογο με ένα θαυμαστό μυστήριο».
«Οι άνθρωποι με ρωτούν γιατί σήμερα δεν έχουμε συνθέτες του διαμετρήματος του Μπαχ ή του Σούμπερτ. Λοιπόν, για μένα, ο Αρβο ανήκει σε αυτή την κατηγορία».
• Η «φιλοσοφία» ενός μουσικού προγράμματος: «Προσωπικά, πιστεύω ότι ο Μπαχ είναι ο πιο σύγχρονος συνθέτης. Αντιθέτως, ο Αρβο βρίσκει τις ρίζες του στο παρελθόν. Θα έλεγα πως αυτό το πρόγραμμα είναι μια απόπειρα να ατενίσει κανείς το ανθρώπινο πνεύμα από διαφορετικές οπτικές γωνίες και εκφάνσεις: θρησκευτικές, πνευματικές, μυστικιστικές, θεολογικές αλλά και τελείως προσωπικές. Προσπαθώ πάντοτε να φροντίζω τα προγράμματά μου να έχουν έναν θεματικό άξονα, ένα εσωτερικό αφήγημα με διαφορετικές “γέφυρες” και “καμπύλες” έτσι ώστε να συνδέει τελείως διαφορετικούς μεταξύ τους συνθέτες. Στο τέλος τέλος, η μουσική έχει να κάνει με τη διασύνδεση διαφορετικών πραγμάτων σε πολλά επίπεδα».
• Η Λετονία αγαπάει τις τέχνες: «Θα έλεγα ότι είμαι εξαιρετικά τυχερός που γεννήθηκα σε μια τόσο όμορφη χώρα η οποία εκφράζει μια ειδική ευαισθησία προς την κουλτούρα και τις τέχνες. Στην τελική, αυτό είναι το μεγαλύτερο εξαγώγιμο προϊόν μας· μολονότι ο πληθυσμός είναι μικρός (είμαστε λιγότεροι από δύο εκατ.), έχουμε μια μακρά λίστα από γνωστούς καλλιτέχνες: Γιάνις Γιάνσονς (μαέστρος), Αντρις Νέλσονς (μαέστρος), Γκίντον Κρέμερ (βιολονίστας), Ελίνα Γκαράντσα (μεσόφωνος), Μίσα Μάισκι (τσελίστας), Πέτερ Βασκς (συνθέτης) κ.ά. Προσπαθώ να παίζω στη Λετονία κάθε χρόνο και πάντοτε εντυπωσιάζομαι από το πόσοι νέοι άνθρωποι παρακολουθούν τις συναυλίες. Σε γεμίζει ελπίδα για το μέλλον. Νομίζω πως αυτό έχει να κάνει με την πρόσφατη, αναγεννητική ανεξαρτησία της χώρας και με το υψηλό ενδιαφέρον προς τον πολιτισμό».
• Εχει μέλλον η κλασική μουσική; «Λένε συνεχώς ότι η κλασική μουσική θα σβήσει… Το ίδιο έλεγαν για το θέατρο πριν από έναν αιώνα όταν το σινεμά αναδυόταν δυναμικά. Τίποτα δεν συνέβη εν τέλει. Ωστόσο, νομίζω πως ο ρόλος του ερμηνευτή είναι ιδιαίτερα σημαντικός επειδή είναι εύκολο να αναπαράγεις ή να φτιάξεις κάτι που να έχει την υψηλότερη δυνατή τεχνική πιστότητα δίχως καμία σοβαρή, ουσιαστική στόχευση… Η κλασική μουσική μάς προσφέρει ένα αδιανόητα πλούσιο υλικό του ανθρώπινου πνεύματος, συνεπώς πάντοτε θα υπάρχουν καλλιτέχνες πρόθυμοι, όχι να αναπαραγάγουν την πραγματικότητα, αλλά να δημιουργήσουν νέους κόσμους».
• Ποια η δύναμη ενός καλλιτέχνη σε δύσκολους καιρούς; «Ο καλλιτέχνης δεν μπορεί εκ των πραγμάτων να παρέμβει στο τι συμβαίνει τώρα στον κόσμο. Ομως, όπως είχε πει μια φορά ο Αρβο, “εφόσον μπορεί κάποιος να σκοτώσει με έναν ήχο, μπορεί και να θεραπεύσει με έναν ήχο”. Πραγματικά, πιστεύω ότι η μουσική μπορεί να θεραπεύσει και αν εγώ, ως ένα κανάλι, μπορώ να ανοίξω μια ψυχή, να συγκινήσω κάποιον ώστε οι εσωτερικές του/της χορδές να αρχίσουν να πάλλονται, τότε η αποστολή μου έχει ολοκληρωθεί».
