Περίπου έναν χρόνο μετά την περυσινή επιτυχημένη εμφάνισή του στην Αθήνα πλάι στην υψίφωνο Αλεξία Βουλγαρίδου, ο βαρύτονος Aρης Αργύρης επέστρεψε στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Στις 4 Νοεμβρίου, στην αίθουσα «Δημήτρης Μητρόπουλος», παρουσίασε ένα απαιτητικό πρόγραμμα με άριες από όπερες του Βέρντι και αποσπάσματα από όπερες και μουσικά δράματα του Βάγκνερ. Μαζί του στο πιάνο ήταν ο Πέτερ Μπόρτφελτ, ο οποίος, επιπλέον, έπαιξε συνθέσεις του Λιστ.
Ο Αργύρης επιβεβαίωσε τις θετικές εντυπώσεις που είχε αφήσει η περυσινή συναυλία («Κ» 13.10.2024). Κατ’ αρχάς διαθέτει ακόμη μια ακμαία, καλά εστιασμένη εντυπωσιακή φωνή σκούρου ηχοχρώματος, ρωμαλέα, με μεγάλη ισχύ και άνεση στην ψηλή περιοχή. Εύκολα γεμίζει μια μεγάλη αίθουσα, πόσο μάλλον την περιορισμένων διαστάσεων «Δημήτρης Μητρόπουλος». Η άρθρωσή του είναι εξαιρετική στα ιταλικά, όπως επίσης στα γερμανικά και ο τραγουδιστής αξιοποιεί άριστα το κείμενο με στόχο την ανάδειξη του δραματικού περιεχομένου κάθε άριας. Παρ’ όλα αυτά, η επιλογή του να τονίσει συγκεκριμένες λέξεις προκειμένου να υπογραμμίσει ένα συναίσθημα, δεν έπληττε τη δεμένη μελωδική γραμμή. Hταν προφανές ότι ο Αργύρης κατανοούσε την ψυχολογία κάθε χαρακτήρα και, κυρίως, διέθετε τα φωνητικά μέσα, όπως επίσης την ικανότητα να αποδώσει τα εκάστοτε συναισθήματα και τις μεταπτώσεις τους μέσα από το τραγούδι του. Με άλλα λόγια, ο βαρύτονος δεν τραγουδούσε απλώς ωραία και εντυπωσιακά. Ανάλογα με την περίπτωση, η εξαιρετικά εύπλαστη φωνή του μπορούσε να ηχήσει ηρωική, όπως στην περίπτωση του «Ιπτάμενου Ολλανδού», απειλητική όπως έδειξε στον βερντιανό Ιάγο, αλλά ακόμη και τρυφερή, όπως φάνηκε στο απόσπασμα από τον «Ντον Κάρλο» και πάλι του Βέρντι.
Δεν ακούει κανείς συχνά τόσο λεπτομερώς δουλεμένες ερμηνείες, ειδικότερα στους χαρακτήρες που επέλεξε από όπερες του Βέρντι. Καθένας τους αναδείχθηκε ως μια ξεχωριστή προσωπικότητα, διαφορετική από την άλλη: Συντετριμμένος ο Ναβουχοδονόσορ στη φυλακή, με σπάνια ευγένεια ακόμη και την ύστατη στιγμή ο Ροντρίγκο, γεμάτος πόνο που μετασχηματίζεται σε οργή ο Ριγολέτος, μηχανορράφος και αβυσσαλέα σκοτεινός ο Ιάγος.
Πλήρη πορτρέτα
Ακόμη πιο εντυπωσιακές ήταν οι ερμηνείες του Αργύρη στα έργα του Βάγκνερ. Oχι συμπτωματικά, ο τραγουδιστής καλείται συχνά να ερμηνεύσει στη σκηνή τον Ολλανδό, όσο και τον Βόταν σε πλήρεις παραγωγές του «Δαχτυλιδιού» στη Βουδαπέστη (2023) και τη Σόφια όπου, παρεμπιπτόντως, η «τετραλογία» του Βάγκνερ ανέβηκε το 2024 σε νέα παραγωγή, τη δεύτερη μέσα σε δεκαπέντε χρόνια. Για την ιστορία, σημειώνεται ότι στην Αθήνα το βαγκνερικό «Δαχτυλίδι» έχει παρουσιαστεί πλήρες μία και μόνη φορά το 1938 από την Oπερα της Φρανκφούρτης στο θέατρο Ρεξ.
Η εξοικείωση του Aρη Αργύρη με τους χαρακτήρες του Βάγκνερ ήταν εμφανής. Στο απόσπασμα από τον εισαγωγικό «Χρυσό του Ρήνου» ο Βόταν του είναι ακόμη γεμάτος φιλοδοξία και ενέργεια. Στη συνέχεια, στον συγκλονιστικό «Αποχαιρετισμό» του στη «Βαλκυρία», η ηρωική φωνή του Eλληνα βαρύτονου εκφράζει τη συντριβή όσο και την παραίτηση του Βόταν. Eτσι, ο αρχηγός των θεών αποκτά χαρακτηριστικά πολύ πιο ανθρώπινα, καθώς η φωνητική παλέτα του τραγουδιστή περιλαμβάνει όλες τις διαβαθμίσεις από την τρομακτική ισχύ έως τον ψίθυρο.
Ειδικά στα αποσπάσματα από έργα του Βάγκνερ έλειπε η ορχήστρα. Το πιάνο είναι εκ των πραγμάτων αδύνατο να αποδώσει τον πλούτο και τα τόσα επίπεδα της μουσικής του Γερμανού συνθέτη, παρότι ο Μπόρτφελτ έκανε φιλότιμα τη δουλειά του και υποστήριξε τον Αργύρη όσο μπορούσε. Κρίμα, λοιπόν, που ειδικά σε αυτό το ρεσιτάλ δεν υπήρχε ορχήστρα. Στο τέλος, ενθυμούμενος τα πρώτα του βήματα στην Εθνική Λυρική Σκηνή, ο Αργύρης απέδωσε εκτός προγράμματος την περίφημη άρια του Φίγκαρο από τον «Κουρέα της Σεβίλλης» με άνεση, δεξιοτεχνία και μαεστρία που σπανίζουν. Τυχεροί όσοι τον απολαμβάνουν πιο συχνά και υπό τις κατάλληλες συνθήκες.
