Ονειρα
ΔΡΑΜΑ (2024), 110΄
Σκηνοθεσία: Νταγκ Γιόχαν Χάουγκερουντ
Ερμηνείες: Ελα Οβερμπάι, Σελομέ Εμνετού
Χρυσή Αρκτος στο περασμένο Φεστιβάλ Βερολίνου για το τελευταίο από τα κεφάλαια της λεγόμενης «Τριλογίας του Οσλο» του Νορβηγού Νταγκ Γιόχαν Χάουγκερουντ, ο οποίος χρησιμοποιεί μάλλον παλιομοδίτικα μέσα προκειμένου να μιλήσει πάντως για σύγχρονα ζητήματα.
Πρωταγωνίστρια εδώ είναι η Γιοχάνε, μια μαθήτρια λυκείου, η οποία ερωτεύεται τη δασκάλα της. Βιώνοντας πολύ έντονα τη συγκεκριμένη εμπειρία, αποφασίζει να την καταγράψει σαν ημερολόγιο, ωστόσο τα γραπτά της καταλήγουν στα χέρια της μητέρας και της γιαγιάς της. Η ανάγνωσή τους θα φέρει τις τρεις γυναίκες πιο κοντά και ταυτόχρονα αντιμέτωπες μεταξύ τους, ενώ η φανερή λογοτεχνική αξία των γραφομένων θα τις βάλει σε σκέψεις για το αν πρέπει να δημοσιευθούν.
Οπως και στις υπόλοιπες ταινίες της τριλογίας του, ο Χάουγκερουντ δημιουργεί μια χαλαρή (αφηγηματική και μη) ατμόσφαιρα μέσα στην οποία τοποθετεί, εν προκειμένω, τις ηρωίδες του. Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση μέσα από τα γραπτά της Γιοχάνε δημιουργεί έναν συνεκτικό πυρήνα, όχι ακριβώς μοντέρνο, αλλά σίγουρα ξεχωριστό ως προς τον τρόπο που περιγράφονται τα συναισθήματα στην οθόνη. Η νεαρή κοπέλα, άβγαλτη γενικώς ως προς τα ερωτικά, μοιάζει με άγραφο πίνακα, πάνω στον οποίο αποτυπώνονται όλη η μαγεία και η αναπόφευκτη απελπισία της πρώτης αγάπης.
Τρυφερότητα
Η τρυφερότητα με την οποία ο Νορβηγός κινηματογραφιστής αντιμετωπίζει το θέμα του είναι ίσως και το μεγαλύτερο προσόν της ταινίας του, η οποία κατά τα άλλα είναι σχετικά επίπεδη, δίχως μεγάλες κορυφώσεις.
Από την άλλη, είναι σίγουρα ενδιαφέρων –και αρκετά αστείος– ο τρόπος με τον οποίο τρεις διαφορετικές γενιές γυναικών προσεγγίζουν τις ερωτικές σχέσεις, τη συντροφικότητα κ.ο.κ. Επειδή μιλάμε για Σκανδιναβία, φυσικά, πιο προοδευτική και ανοιχτόμυαλη μοιάζει να είναι η μεγαλωμένη στα ’60s… γιαγιά, ενώ η σύγχρονη σεξουαλικότητα εμπεριέχει φανερά λιγότερο ρομαντισμό.
Τέλος, η συμπερίληψη κάποιων πολιτικών-ταξικών αναφορών παραμένει εντελώς επιφανειακή, μάλλον λογικά αν λάβει κανείς υπ’ όψιν τη γενικότερη ατμόσφαιρα του φιλμ.
Η τελευταία, μαζί με τις καλές ερμηνείες, συμβάλλει τελικά σε ένα σύνολο κομψό και γοητευτικό, αν και ελαφρώς παράξενο στα επιμέρους συστατικά του.
Παρόλο που δεν της φαίνεται τόσο, η σύγχρονη ενηλικίωση εξακολουθεί να είναι δύσκολη, περίπλοκη, αλλά και γεμάτη όνειρα, μας λέει ο Χάουγκερουντ, κλείνοντας την τριλογία του με ζεστή καρδιά και συγκρατημένη αισιοδοξία για το μέλλον της ανθρωπότητας.
