Η πρώτη φορά που η ιστορικός τέχνης Κατερίνα Κοσκινά είδε τη δουλειά της εικαστικού Λυδίας Βενιέρη για τον Λόρδο Βύρωνα ήταν το 2010 στη Νέα Υόρκη. Το πολύμορφο υλικό που παρουσιάζεται στην Πινακοθήκη του Δήμου Αθηναίων, στην έκθεση με τίτλο «Βυρωνικός Κώδιξ», ξεκίνησε από μια φιγούρα. Και την εμμονή της καλλιτέχνιδας με εκείνον που η ίδια ονομάζει «σούπερ σταρ της εποχής του, ένα φαινόμενο που ήδη από τον 19ο αιώνα μίλησε για τα πάντα, από τα βαμπίρ και τους πειρατές έως την ποίηση, τον έρωτα, την επανάσταση και φυσικά την Ελλάδα».
Η Λυδία Βενιέρη ξεκίνησε στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας τη δημιουργία μιας σειράς ζωγραφικών έργων σε χαρτί με θέμα τη ζωή του Τζορτζ Γκόρντον Μπάιρον. «Αμφισβητίας και αριστοκράτης, ποιητής και επαναστάτης, ο κοσμοπολίτης και άχρονος Βύρων κατόρθωσε να συμπαρασύρει και την ίδια την καλλιτέχνιδα σ’ έναν κόσμο αληθινό όσο και φασματικό. Mέχρι το 2017 δημιούργησε 727 έργα, όλα σε χαρτί, δουλεμένα με διαφορετικές τεχνοτροπίες. Τους έδωσε τον τίτλο “Βυρωνικός Κώδιξ”, γιατί συγκεντρωμένα τα έργα προσομοιάζουν με χειρόγραφο κώδικα που περιέχει στοιχεία για την κρυπτογράφηση και αποκρυπτογράφηση μιας ιστορίας», σχολιάζει η επιμελήτρια της έκθεσης Κατερίνα Κοσκινά.
Στη διάρκεια των χρόνων της προετοιμασίας, η Λυδία Βενιέρη μελέτησε ιστορικές πηγές, αναψηλάφησε γεγονότα, έψαξε για στοιχεία και πρόσωπα που άμεσα ή έμμεσα συνδέονταν με τη ζωή και το έργο της κεντρικής φιγούρας της έρευνάς της και αφοσιώθηκε στην απόδοση της ιστορίας με τον δικό της τρόπο. Ο «Βυρωνικός Κώδιξ» διαμορφώνει στην ουσία ενότητες που διατρέχουν την πολυκύμαντη ζωή του και εμπεριέχουν το συγγραφικό έργο και την ιδεολογία του. Η σύνθεσή τους αποτελεί ταυτοχρόνως ένα ιστορικό αφήγημα και την προσωπική ερμηνεία της καλλιτέχνιδας για αυτή τη μέγιστη προσωπικότητα, που για την Ελλάδα υπήρξε πρόσωπο-σύμβολο του αγώνα της για ελευθερία.
Οπως η επιμελήτρια υπογραμμίζει, «ο “Βυρωνικός Κώδιξ”, εκτός από μωσαϊκό πληροφοριών που προέκυψαν από μελέτη στοιχείων αλλά και της πολιτικής και λογοτεχνικής παρακαταθήκης του Λόρδου Βύρωνα, αποτελεί επίσης μια πλήρη εικαστική πρόταση». Αυτή τη σύγχρονη εικαστική προσωπογραφία συμπληρώνει ένα βίντεο διάρκειας περίπου μιας ώρας που προβάλλεται επίσης στη Δημοτική Πινακοθήκη στο Μεταξουργείο. Η ταινία εσκεμμένα διατηρεί την καθετότητα εικαστικής προσωπογραφίας. «Ο ρυθμός διήγησης, η παροχή πληροφοριών, η πληθώρα γεγονότων, η συναναστροφή του πρωταγωνιστή με ιστορικά πρόσωπα που θεμελίωσαν τη νέα εποχή του δυτικού κόσμου, της προσδίδουν χαρακτηριστικά μιας ταινίας δράσης και μυστηρίου. Το ιστορικό και το ρομαντικό στοιχείο διασταυρώνονται, όπως και τα λογοτεχνικά και πολιτικά κινήματα, και ο θεατής βρίσκεται καθηλωμένος τόσο από την πλοκή όσο και από τη δυναμική εναλλαγή των εικόνων της ζωγραφικής αυτής ταινίας», σχολιάζει η κ. Κοσκινά.
Η έκθεση χρηματοδοτήθηκε και οργανώθηκε από το πρόγραμμα Culture is Athens, ως μέρος του σχεδίου για τη στήριξη των καλλιτεχνών από τον Δήμο Αθηναίων. Διάρκεια έως 8/5.
