Το παντζάρι ή κοκκινογούλι είναι τώρα στην εποχή του και με αφορμή αυτό σκέφτηκα να ασχοληθούμε επισταμένως σήμερα με αυτό. Πέραν του ότι το αγαπώ αυτό το λαχανικό, το βρίσκω και όμορφο, έτσι ψηλό και καμαρωτό όπως είναι στοιβαγμένο στους πάγκους της λαϊκής, με τα πράσινα φουντωτά φύλλα του με τους μοβ κλώνους, που καταλήγουν σε μια στρογγυλή, τραχιά ρίζα. Κάτω από την καφετιά φλούδα της κρύβεται ένας καρπός λείος, μαβής, γεμάτος σάκχαρα – τόσο γλυκός που βγάζουν και ζάχαρη από αυτόν (κυκλοφορεί σε διάφορα βιολογικά καταστήματα).
Σαν είδος, το παντζάρι είναι πρωτοξάδελφος με τα ζαχαρότευτλα και με τα σέσκουλα. Ολα κατάγονται από ένα άγριο τεύτλο που ευδοκιμεί στα μεσογειακά παράλια και στις ευρωπαϊκές και βορειοαφρικανικές ακτές του Ατλαντικού. Κάπου στη Μεσόγειο θεωρούν ότι εξημερώθηκε και άρχισε να καλλιεργείται για πρώτη φορά. Οι αρχαίοι Ελληνες έτρωγαν τις φυλλώδεις εκδοχές του φυτού, τα πρώιμα σέσκουλα, ενώ οι Ρωμαίοι άρχισαν να καλλιεργούν τις βολβώδεις εκδοχές του, από τις οποίες παρασκεύαζαν πλήθος φαρμάκων. Τα πρώτα εκείνα παντζάρια ήταν μακρουλά και λεπτά και σίγουρα δεν είχαν το ζωηρό κόκκινο χρώμα που τα χαρακτηρίζει σήμερα. Κι έτσι παρέμειναν για πολλούς αιώνες, μέχρι να αρχίσουν να παίρνουν τη σημερινή μορφή τους τον 16ο και 17ο αιώνα.
Ενα λαχανικό που συνεχώς δίνει…
Να σας πω την αμαρτία μου, έχω κι άλλο λόγο που αγαπώ πολύ τα παντζάρια. Τα έχω συνδέσει με δύο πολύ αγαπημένα μου πιάτα, ένα αλμυρό κι ένα γλυκό. Το ένα είναι βέβαια ο μπακαλιάρος σκορδαλιά, που συνοδεύεται απαξάπαντος από βραστά παντζάρια σαλάτα. Το άλλο είναι ένα πλούσιο σοκολατένιο κέικ που έφτιαξε κάποτε μια φίλη, ούτε και θυμάμαι πού είχε βρει τη συνταγή. Ηταν πολλά χρόνια πριν, όταν το μάτι μας ήταν ακόμα «άγουρο» και καλά καλά δεν ξέραμε ούτε το κέικ καρότου. Επομένως, μπορώ να πω ότι είχα σοκαριστεί με την ιδέα ένα γλυκό να περιέχει λαχανικό, η οποία σήμερα μου ακούγεται λογική και ενδιαφέρουσα, αφού το παντζάρι είναι ένας πολύ γλυκός βολβός και ταιριάζει να γίνει γλυκό. Υπάρχει άλλωστε και το γλυκό κουταλιού παντζάρι. Οπως είπα όμως, τότε δεν είχαμε ακόμα το ίνσταγκραμ και το tiktok και μπορούσαμε ακόμα να νιώσουμε έκπληξη που διαρκεί περισσότερο από ένα σκρολάρισμα.
Για να μη σας τα πολυλογώ, ήταν ένα υπέροχο κέικ. Το παντζάρι έδινε μια γήινη γλύκα και έκανε το κέικ ζουμερό, ενώ συμπλήρωνε υπέροχα τη σοκολάτα. Δεν μπορώ να πω ότι σου έμενε η γεύση του λαχανικού όσο η γλύκα του.
Κέικ σοκολάτας με παντζάρι
ΥΛΙΚΑ (για 12-14 μερίδες)
Για το κέικ
300 γρ. αλεύρι για όλες τις χρήσεις + λίγο για τη φόρμα
100 γρ. κακάο
2 κουτ. γλυκού μαγειρική σόδα
1 κουτ. γλυκού τζίντζερ σε σκόνη
1 τσιμπιά αλάτι
320 ml ελαιόλαδο + λίγο για τη φόρμα
260 γρ. ζάχαρη
6 αυγά
1 κουτ. σούπας μηλόξιδο
500 γρ. βρασμένα παντζάρια (βρίσκουμε και έτοιμα βρασμένα σε συσκευασία vacuum), κομμένα σε κομμάτια
Για την γκανάς
100 γρ. κουβερτούρα, κομμένη σε πολύ μικρά κομμάτια
100 γρ. κρέμα γάλακτος με 35% λιπαρά
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
Κέικ: Προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 180°C, με αντιστάσεις ή στους 160°C, με αέρα.
Βουτυρώνουμε (ή λαδώνουμε) και αλευρώνουμε μια μεγάλη στρογγυλή φόρμα με τρύπα στη μέση.
Σε ένα μπολ αναμειγνύουμε τις σκόνες (αλεύρι, κακάο, σόδα, τζίντζερ και αλάτι).
Σε έναν πολυκόφτη πολτοποιούμε τα παντζάρια μαζί με το ελαιόλαδο, τη ζάχαρη, τα αυγά, μέχρι να γίνει ένας λείος πολτός. Προσθέτουμε τις σκόνες και χτυπάμε λίγο ακόμα μέχρι να ομογενοποιηθεί το μείγμα. Το αδειάζουμε στη φόρμα και ψήνουμε για περίπου 45 λεπτά, δοκιμάζοντας απαραιτήτως με ένα μαχαίρι (τρυπάμε στο πιο ψηλό σημείο), για να είμαστε σίγουροι ότι ψήθηκε, καθώς κάθε φούρνος ψήνει διαφορετικά και υπάρχουν μεγάλες αποκλίσεις – θα πρέπει το μαχαίρι να βγει καθαρό, χωρίς υπολείμματα από νωπή ζύμη.
Βγάζουμε και αφήνουμε να κρυώσει. Ξεφορμάρουμε και γλασάρουμε το κέικ με την γκανάς.
Γκανάς: Βράζουμε την κρέμα γάλακτος, την αδειάζουμε πάνω από την ψιλοκομμένη κουβερτούρα και ανακατεύουμε για να λιώσει.
