Τα σενάρια για τη συμμετοχή του Ιράν στο Μουντιάλ

Σε στιγμές σαν αυτές, προέχει η ζωή. Δεν είναι βέβαιο πως στο Ιράν θα πουν κάτι σαν «η ζωή συνεχίζεται», όμως παρά τις στρατιωτικές επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ, τη δολοφονία του aγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ και τα αντίποινα, τις τελευταίες ώρες ήρθε στην επιφάνεια και μία ποδοσφαιρική συνέπεια. Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, τόνισε ότι ο βομβαρδισμός ιρανικών πόλεων και στόχων «μπορεί να διαρκέσει τέσσερις ως πέντε εβδομάδες», ωστόσο και ο ίδιος έχει αναφερθεί στην αθλητική παράμετρο που, βεβαίως, τούτη την ώρα λίγοι θέλουν να συζητήσουν: «Τι θα συμβεί αν το Ιράν δεν αγωνιστεί στο Μουντιάλ των ΗΠΑ, Καναδά, Μεξικού;»

Σε επιστολή του 2018, ένα μήνα πριν από την ανάθεση του Παγκοσμίου Κυπέλλου 2026, ο Τραμπ είχε γράψει πως «είμαι βέβαιος ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα φιλοξενήσουν τη διοργάνωση με παρόμοιο ανοιχτό και εορταστικό τρόπο και ότι όλοι οι επιλέξιμοι αθλητές, αξιωματούχοι και οπαδοί από όλες τις χώρες του κόσμου θα μπορούν να εισέλθουν στη χώρα χωρίς διακρίσεις». Μονάχα που έχει ήδη απαγορεύσει την είσοδο σε ταξιδιώτες από το Ιράν ή έχει ζητήσει περιορισμούς και ταξιδιωτικές απαγορεύσεις σε οπαδούς από Αϊτή, Σενεγάλη και Ακτή Ελεφαντοστού. Μάλιστα, το φθινόπωρο, δεν χορήγησε βίζα σε αρκετούς Ιρανούς αξιωματούχους, για την κλήρωση των ομίλων της τελικής φάσης που διεξήχθη τον περασμένο Δεκέμβριο.

Πλέον, τίθεται θέμα συμμετοχής της Εθνικής Ιράν στο Μουντιάλ του Ιουνίου.

Σκιά πολέμου, η θέση του Ιράν και η αμερικανική ευχέρεια

Ο πρόεδρος της ιρανικής ομοσπονδίας ποδοσφαίρου, Μεχντί Τατζ, δήλωσε στο τοπικό Varzesh3, σε τοποθέτηση που μεταφέρθηκε από το πρακτορείο Associated Press, ότι «έπειτα από αυτήν την επίθεση, δεν μπορούμε να περιμένουμε να προσβλέπουμε στο Παγκόσμιο Κύπελλο με ελπίδα». Ξεκαθάρισε, επίσης πως οι «επικεφαλής των αθλητικών φορέων θα αποφασίσουν για τη συμμετοχή της χώρας» ή όχι στο Παγκόσμιο Κύπελλο που θα αρχίσει στις 11 Ιουνίου. Βάσει προγράμματος, το Ιράν πρόκειται να παίξει και τους τρεις αγώνες του ομίλου του σε αμερικανικό έδαφος, κόντρα στη Νέα Ζηλανδία στις 15/6 στο Λος Aντζελες, με αντίπαλο το Βέλγιο στις 21/6 στην ίδια πόλη και απέναντι στην Αίγυπτο στις 26/6 στο Σιάτλ. Μάλιστα, σύμφωνα με το «onefootball», ο τελευταίος αγώνας έχει ήδη προκαλέσει αντιπαραθέσεις, αφού συμπίπτει με τις εκδηλώσεις του Pride στην πόλη και Ιράν και Αίγυπτος είχαν διαμαρτυρηθεί, καθώς η ομοφυλοφιλία τιμωρείται ποινικά στις χώρες τους.

Πλέον, τα σενάρια έρχονται στην επιφάνεια. Η ίδια η Εθνική Ιράν θα μπορούσε να μποϊκοτάρει τους αγώνες, ως απάντηση στην επίθεση ΗΠΑ – Ισραήλ και επικαλούμενη λόγους ασφαλείας. Η παγκόσμια ποδοσφαιρική αρχή θα εξέταζε το ενδεχόμενο να θεωρήσει ότι η παρουσία της ιρανικής ομάδας στην Αμερική δεν θα είναι ασφαλής, σε αυτό το γεωπολιτικό πλαίσιο που έχει δημιουργηθεί. Μένει να αποσαφηνιστεί και η θέση της κυβέρνησης Τραμπ, καθώς όταν προ μηνών απαγορεύθηκε η βίζα σε Ιρανούς παράγοντες για την κλήρωση του Μουντιάλ, ο Αντριου Τζουλιάνι, επικεφαλής της ομάδας εργασίας του Λευκού Οίκου για το τουρνουά, ανέφερε πως «κάθε απόφαση για βίζα είναι απόφαση εθνικής ασφάλειας», αφήνοντας να εννοηθεί ότι η FIFA δεν θα μπορούσε να παρέμβει και εμποδίσει την κυβέρνηση Τραμπ να αποκλείσει πρόσωπα ή ακόμη και ολόκληρη ομάδα.

🚨🚨| BREAKING: Iran is considering 𝐁𝐎𝐘𝐂𝐎𝐓𝐓𝐈𝐍𝐆 the 2026 World Cup due to political tensions.

[@marca] pic.twitter.com/DR72zJUZyl

— CentreGoals. (@centregoals) March 1, 2026

Τι συμβαίνει αν το Ιράν δεν αγωνιστεί;

Στην περίπτωση που το Ιράν δεν επιθυμεί να αγωνιστεί στο Μουντιάλ ή αντιμετωπίσει απαγορεύσεις στην παρουσία του στη διοργάνωση, το άρθρο 6 της παγκόσμιας ομοσπονδίας για τη διοργάνωση του 2026 προσφέρει στη FIFA τη διακριτική ευχέρεια να προσκαλέσει αντικαταστάτρια ή να προσαρμόσει ανάλογα το τουρνουά. Κοινώς, παρότι δεν υπάρχει αντίστοιχο προηγούμενο, είτε θα δώσει τη θέση της σε άλλη εθνική είτε θα ακυρώσει όλους τους αγώνες του Ιράν στον 7ο όμιλο. Οπως σημείωσαν οι «New York Times», το άρθρο 6.5 κάνει λόγο για «ανωτέρα βία ή ένα απρόβλεπτο γεγονός», αναφέροντας πως «αν μια συμμετέχουσα ομοσπονδία-μέλος αποσυρθεί ή ένας αγώνας δεν μπορεί να διεξαχθεί ή διακοπεί λόγω ανωτέρας βίας, ο εξουσιοδοτημένος φορέας διοργάνωσης της FIFA αποφασίζει επί του θέματος κατά την απόλυτη διακριτική του ευχέρεια και λαμβάνει όποια μέτρα κρίνει απαραίτητα».

Το άρθρο 6.7 προσθέτει ότι «αν οποιαδήποτε συμμετέχουσα ομοσπονδία–μέλος αποσυρθεί και/ή αποκλειστεί από το Παγκόσμιο Κύπελλο 2026, η FIFA θα αποφασίσει επί του θέματος κατά την απόλυτη διακριτική της ευχέρεια και θα λάβει όποια μέτρα κρίνει απαραίτητα. Η παγκόσμια ομοσπονδία μπορεί να αποφασίσει να αντικαταστήσει την εν λόγω συμμετέχουσα ομοσπονδία-μέλος με άλλη ομοσπονδία». Η FIFA έχει ουσιαστικά δύο επιλογές αν το Ιράν αποσυρθεί ή με κάποιο τρόπο αποκλειστεί. Η τελευταία φορά που χώρες αποσύρθηκαν από Μουντιάλ ήταν το 1950, όταν Σκωτία και Τουρκία αποχώρησαν πριν από την κλήρωση, και η Γαλλία μετά την κλήρωση, οδηγώντας το πρώτο τουρνουά μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο σε διεξαγωγή με μόλις 13 ομάδες.

Υπάρχουν, ωστόσο, παραδείγματα απαγόρευσης συμμετοχής. Αρχικά, επίσης το 1950, όταν η Δυτική Γερμανία και η Ιαπωνία αποκλείστηκαν ως υπεύθυνες για τα δεινά του πολέμου. Το 1994 η Γιουγκοσλαβία έμεινε εκτός της διοργάνωσης των ΗΠΑ λόγω του εμφυλίου και το 2022 η Ρωσία λόγω της εισβολής στην Ουκρανία, σε μία τιμωρία που παραμένει σε ισχύ.

There was a naive hope, after Russia in 2018 and Qatar in 2022, that a World Cup in USA, Canada and Mexico would be more straightforward, less politically charged.

With 101 days to go, the sheer number of issues — local, regional, global — is alarminghttps://t.co/P9WqG7eB3j

— Oliver Kay (@OliverKay) March 2, 2026

Πιθανοί αντικαταστάτες, αν…

Αν τελικά το Ιράν δεν αγωνιστεί, η ακύρωση των αγώνων του και η διεξαγωγή του ομίλου του με τρεις ομάδες αποτελούν την πρώτη λύση, καθώς η εύρεση αντικαταστάτη θα περιπλεκόταν λόγω χρόνου και βάσει των εκτιμήσεων των αναλυτών οι επιπτώσεις των επιθέσεων στο Ιράν είναι προφανώς ασαφείς στο άμεσο μέλλον. Επιπλέον, τα…περίπλοκα προκριματικά δεν επιτρέπουν εύκολη και άμεση επιλογή αντικαταστάτριας ομάδας.

🚨 FIFA official tells me they are looking into what happens should Iran boycott 2026 World Cup: “Two scenarios possible: either Iraq, who could qualify anyway via the continental play-off later this month, or the UAE [who missed out on qualification] could take the spot.” pic.twitter.com/XV6SzEzjvf

— Gary Al-Smith (@garyalsmith) March 1, 2026

Το Ιράν προκρίθηκε εύκολα από τον 1ο όμιλο του 3ου προκριματικού γύρου της Ασίας, μαζί με το 2ο Ουζμπεκιστάν. Οι ομάδες που κατέλαβαν την 3η και 4η θέση, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ αντίστοιχα, προκρίθηκαν στον 4ο γύρο, με το Κατάρ να προκρίνεται και τα ΗΑΕ να χάνουν στα playoffs από το Ιράκ, που συνεχίζει στα διηπειρωτικά playoffs στο Μεξικό, που θα διεξαχθούν αυτόν τον μήνα. Το Ιράκ θα παίξει με Βολιβία ή Σουρινάμ στο Μοντερέι για μια θέση στο Παγκόσμιο Κύπελλο. Σε περίπτωση νίκης των Ιρακινών, τα ΗΑΕ πιθανότατα θα είναι η πρώτη επιλαχούσα ομάδα για πιθανή αντικατάσταση του Ιράν, με το Ιράκ να αποτελεί τη δεύτερη επιλογή αν ηττηθεί στο Μεξικό.