Η βεβαιότητα του επαγγελματικού προσανατολισμού του δεν περιόριζε την πηγαία περιέργειά του. Το αντίθετο, την ενίσχυε κιόλας. Οι απορίες δεν «πνίγονταν» ούτε καν μπροστά στο εύλογο δέος. Οταν ο σπουδαίος Λουίς Σκόλα έστειλε το καλοκαίρι του 2022 μήνυμα στο κινητό του Πάολο Γκαλμπιάτι, ο δεύτερος ήταν ταυτόχρονα έκπληκτος και ενθουσιασμένος, αλλά κυρίως απορημένος. Ο παλαίμαχος Αργεντινός σταρ, από τότε διοικητικό «αφεντικό» της Βαρέζε, τού είχε ζητήσει να συναντηθούν σε ένα ήσυχο μέρος λίγο μακριά από το κέντρο του Μιλάνου, ώστε να μην τους δουν και αν γινόταν να περάσουν απαρατήρητοι.
Ο τότε 38χρονος Ιταλός κόουτς μόλις είχε ολοκληρώσει την τέταρτη σεζόν του ως πρώτος προπονητής, καθώς μετά τις Τορίνο και Μπιέλα, είχε καθοδηγήσει τη διετία 2020-22 τη Βανόλι Κρεμόνα, ομάδα που ο Λούκα Ντόντσιτς φέρεται να θέλει να μεταφέρει στη Ρώμη, ώστε να συμμετάσχει στο NBA Europe.
Ο Γκαλμπιάτι κολακεύτηκε από την επικοινωνία, όμως δεν έκρυψε και την ερώτησή του: «Λουίς, είσαι ο Λουίς Σκόλα, φίλε», θυμήθηκε ο νυν χεντ κόουτς της Μπασκόνια –σε δηλώσεις του στο The Athletic– να γράφει στον Αργεντινό. «Θεέ μου, όλοι σε ξέρουν. Δεν είσαι μυστικό. Πώς να κρυφτείς;» Ο Σκόλα ήταν άλλοτε σταρ της Ταουγκρές (πλέον Μπασκόνια), των Χιούστον, Φίνιξ, Ιντιάνα και Μπρούκλιν στο ΝΒΑ και χρυσός Ολυμπιονίκης το 2004 στην Αθήνα και ο Γκαλμπιάτι, που είχε βρεθεί τότε στο ΟΑΚΑ και τον είχε δει να κατακτά το χρυσό μετάλλιο στον τελικό με την Ιταλία, βρήκε ένα ήσυχο μπαρ στο οποίο κατάλαβαν μεν τον συνομιλητή του, ωστόσο δεν τον ενόχλησαν.
Η τρίτη κούπα και η συνάντηση με τον Σκόλα που (δεν) τον άλλαξε
Ο Πάολο Γκαλμπιάτι γεννήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 1984 στο Βιμερκάτε, μία μικρή πόλη στη Λομβαρδία, 25 χλμ. έξω από το Μιλάνο και 10 χλμ. μακριά από τη Μόντσα. Λάτρεψε το μπάσκετ, όμως δεν έπαιξε ποτέ επαγγελματικά σε υψηλό επίπεδο και από το 2012, σε ηλικία 28 ετών, ήταν προπονητής στις ομάδες νέων των Μπερναρέτζο, Ρίνος Ρομπιάτε και Αρμάνι Μιλάνο. Το 2017 εργάστηκε για πρώτη φορά στη Serie A, ως βοηθός στην Τορίνο. Οκτώ χρόνια μετά, η Μπασκόνια τού πρόσφερε την ευκαιρία να εργαστεί για πρώτη φορά τόσο εκτός της πατρίδας του όσο και στην Ευρωλίγκα και την περασμένη Κυριακή (22/2) οδήγησε τους Βάσκους στην κατάκτηση του Κόπα ντελ Ρέι, στη Βαλένθια.
Η Μπασκόνια νίκησε την Μπαρτσελόνα στον ημιτελικό και τη Ρεάλ Μαδρίτης στον τελικό, για τον πρώτο τίτλο της μετά το πρωτάθλημα του 2020, αλλά και το 7ο Κύπελλο της ιστορίας της και πρώτο μετά το 2009.
Αυτό ήταν το τρίτο εγχώριο Κύπελλο για τον Ιταλό κόουτς, ο οποίος το 2018, με μόλις λίγες μέρες στη θέση του χεντ κόουτς στην Τορίνο, κατέκτησε την κούπα στο Final-8 και πέρσι έκανε το ίδιο, με το Κύπελλο Ιταλίας με την Τρέντο. Ενδιάμεσα, κάθισε στον πάγκο των Μπιέλα, Βανόλι Κρεμόνα, ενώ μετά το ραντεβού του με τον Λουίς Σκόλα διετέλεσε ασίσταντ κόουτς της Βαρέζε το 2022-23. Ο Αργεντινός, ο οποίος αγωνίστηκε στη Βαρέζε το 2020-21, προκειμένου να είναι έτοιμος για τους Ολυμπιακούς Αγώνες στο Τόκιο, όπου έκλεισε τη θρυλική καριέρα του, έδειξε στον Γκαλμπιάτι ένα διαφορετικό μοντέλο προσέγγισης και διοίκησης, με στελέχη που είχαν δουλέψει στο ΝΒΑ. Θέλησε να απομακρυνθεί από την κοντόφθαλμη εστίαση στη νίκη, χωρίς μια συνολική φιλοσοφία.
Ο Σκόλα προσέλαβε ως χεντ κόουτς τον Ματ Μπρέις, πρώην βοηθό στο ΝΒΑ, εγγονό του προπονητή του Πανεπιστημίου της Αριζόνα, Λουτ Ολσον, τον Γκαλμπιάτι ως βοηθό και έναν πρώην ασίσταντ στην Εθνική Ιαπωνίας, ως επικεφαλής ανάπτυξης παικτών. Ο Αργεντινός επιθυμούσε να υπάρχει κυκλική ανακατανομή αρμοδιοτήτων, αλλά κυρίως να ξεπεραστούν οι όποιες πολιτισμικές διαφορές. Ο Γκαλμπιάτι παραδέχεται ότι στη Βαρέζε έμαθε μία δομή οργάνωσης με έμφαση στην ευγένεια, στο χαρούμενο περιβάλλον. Γι’ αυτό και δεν πίστευε, έπειτα από μία ήττα στην εκπνοή, όταν αντίκρισε χαμογελαστά πρόσωπα την επόμενη μέρα στην προπόνηση και είπε στον Σκόλα: «Αυτό δεν είναι φυσιολογικό. Στην Ιταλία πρέπει να είσαι λυπημένος για δύο μέρες».
Συνήθισε και το ήρεμο κλίμα και τη χρήση των analytics, της νέας μόδας του μπάσκετ που συχνά κρίνει λειτουργίες, συμπεριφορές και τα συστήματα μίας ομάδας. Είχε, πάντως, τον δικό του τρόπο που δεν θέλει να αλλάζει και που αποτυπώνει το ταμπεραμέντο του.
Το «my way» του και τα δάκρυα του πατέρα του
Στη μετακόμιση στη Βιτόρια, φάνηκε εξαρχής πόσο τον επηρέασε η συνάντηση με τον Λουίς Σκόλα. Μαζί του διδάχθηκε και να μιλάει για τις ιδέες του και να ακούει και να αφουγκράζεται όσα συμβαίνουν. Σε μία από τις πρώτες συνεντεύξεις του ως κόουτς της Μπασκόνια, είπε πως «προσπαθώ να πω στους παίκτες να το διασκεδάζουν. Δεν είμαστε σε ένα νοσοκομείο για να σώζουμε ζωές. Το μπάσκετ είναι ένα παιχνίδι. Μπορεί να δείχνω τρελός, όμως θέλω απλούς, ξεκάθαρους κανόνες αμοιβαίου σεβασμού. Δε φοράω μάσκες. Ισως πλέον να φιλτράρω τις καταστάσεις, όμως προσπαθώ να είμαι ο εαυτός μου».
Ο Ιταλός προπονητής, μέλος της νέας γενιάς του ιταλικού μπάσκετ, που μαζί με τον Φραντσέσκο Ταμπελίνι της Παρί διαδέχονται τον Ετορε Μεσίνα και ακολουθούν τα χνάρια του Αντρέα Τρινκιέρι, εξηγεί ότι «σημασία έχει να εξηγήσεις στον παίκτη ότι ο ατομικός στόχος του δεν μπορεί να πάει πάνω από τον ομαδικό. Αυτή είναι η μεγαλύτερη πρόκληση στις μέρες μας, κάτι δύσκολο αλλά και αδιαπραγμάτευτο».
Και προσθέτει πως «υπάρχει μεν πίεση για νίκη, ωστόσο είμαι περίεργος ως άνθρωπος και θέλω να συζητώ με τους παίκτες μου και για το μπάσκετ και για τη ζωή. Να μάθω τον χαρακτήρα πίσω από τον αθλητή». Εχει αποκαλέσει τον εαυτό του «σφουγγάρι» του μπάσκετ, επειδή «παρακολουθώ τα πάντα, μαθαίνω από κάθε κατάσταση και προσπαθώ να είμαι παρών σε όσες περισσότερες προπονήσεις των τμημάτων υποδομής κάθε ομάδας μου.
»Συχνά παρακολουθώ αγώνες μέχρι αργά τη νύχτα. Ακόμα και σήμερα, όταν βγαίνω από το σπίτι για να πάω στην προπόνηση, θεωρώ ότι είναι η ωραιότερη αίσθηση στον κόσμο και δεν το βλέπω ως δουλειά». Εχει αποκαλύψει επίσης ότι «όταν έγινα πρώτος προπονητής στην πρώτη κατηγορία στην Ιταλία, κάλεσα τον πατέρα μου και κλαίγαμε μαζί στο τηλέφωνο».
Η πρόσληψη του Πάολο Γκαλμπιάτι από την Μπασκόνια και η ευκαιρία του στην Ευρωλίγκα ήταν ενδεχομένως μία απρόσμενη κίνηση κόντρα στη συνηθισμένη ανακύκλωση προπονητών στο υψηλό επίπεδο. Ηταν η επιβράβευση της σχεδόν εμμονικής αφοσίωσής του στο άθλημα, της εξέλιξής του και της προθυμίας και να ακούσει ο ίδιος αλλά και να βάλει με τη σειρά του νέες ιδέες στο τραπέζι, στο πινακάκι και στο παρκέ. Κάτι που τα τελευταία χρόνια αποτυπώθηκε και με τους πρώην χεντ κόουτς της Παρί, Τουόμας Ιισάλο και Τιάγκο Σπλίτερ, οι οποίοι πλέον είναι στην άκρη πάγκων του ΝΒΑ.
Ο Πάολο Γκαλμπιάτι προχωρά και εργάζεται με τον δικό του τρόπο, με διάθεση όχι να αλλάξει, αλλά να ακούσει κάτι διαφορετικό που μπορεί να αφομοιώσει. Λατρεύει τον τρελό ρυθμό, πλάι πλάι με το «εκρηκτικό» ταμπεραμέντο του, του αρέσει να προκαλεί χάος στο παρκέ για τον αντίπαλο, όμως ξέρει ότι η νίκη και οι τίτλοι θα τον κρίνουν. Η ικανότητά του να «αγοράζει», αλλά και να «πουλάει» τις ιδέες του, τον έχει φέρει σε ένα όμορφο μονοπάτι.
