Ο πάντα διεισδυτικός Γιάροσλαβ Τροφίμοφ, στην ανταπόκριση-ανάλυσή του από τη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, περιέγραψε τη διατλαντική σχέση ως «γάμο συμφέροντος, χωρίς αγάπη και με θεμελιώδες έλλειμμα εμπιστοσύνης». Μετά από 13 μήνες του Ντόναλντ Τραμπ 2.0 – μετά τη Γροιλανδία, τις αφόρητες πιέσεις στο Κίεβο και τις ερωτοτροπίες με τον Πούτιν, τους δασμούς και τις κυρώσεις σε Ευρωπαίους που υπερασπίζονται την ψηφιακή κυριαρχία της Ε.Ε. – η ετυμηγορία θα μπορούσε να είναι πιο βαριά: θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για την Ευρώπη ως την κακοποιημένη σύντροφο που πασχίζει να ξεφύγει από την εξάρτηση. Η ρητορικά ευφυής ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο στο Μόναχο δεν ήταν αρκετή για να κρύψει την επώδυνη αλήθεια. Η Ευρώπη, τουλάχιστον, παρά τα διλήμματα ενώπιόν της, δείχνει τουλάχιστον πλέον να την αναγνωρίζει.
→ Μπορείτε να στείλετε τις παρατηρήσεις, τις ενστάσεις και τις κραυγές αγωνίας σας στο [email protected]. Μπορείτε να με βρείτε επίσης στο Bluesky, στο @yanpal.bsky.social.
ΑΜΗΧΑΝΟΙ ΣΤΟ ΜΟΝΑΧΟ. Η επιλογή του Ντόναλντ Τραμπ να στείλει τον Ρούμπιο φέτος στο Μόναχο αντί του Τζ. Ντ. Βανς θα μπορούσε να χαρακτηριστεί, για τα δεδομένα του, ως συμφιλιωτική. Η περυσινή ομιλία του Βανς είχε σηματοδοτήσει το νέο ρήγμα στη διατλαντική συμμαχία, που έκτοτε έχει πλησιάσει επικίνδυνα στην ανοιχτή ρήξη. Ο Ρούμπιο ήταν λιγότερο επιθετικός από τον Βανς, τονίζοντας τα κοινά λάθη Αμερικανών και Ευρωπαίων μετά τη λήξη του Ψυχρού Πολέμου, αναδεικνύοντας τις ευρωπαϊκές ρίζες της χώρας του και λέγοντας ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρώπη ανήκουμε μαζί».
Ηταν σαφές ωστόσο ότι, παρά το λιγότερο τραχύ περιτύλιγμα, το μήνυμα ήταν το ίδιο με το περυσινό: η Ευρώπη πρέπει να γίνει περισσότερο τραμπική ή θα υποφέρει. Ή, όπως το έθεσε το αντι-τραμπικό αμερικανικό site «The Bulwark»: «Ρούμπιο προς Ευρώπη: σας δέρνουμε γιατί σας αγαπάμε». Οι Ευρωπαίοι, που ακόμα δεν έχουν συνέλθει από το σοκ της κρίσης για τη Γροιλανδία, δεν φαίνεται να πείστηκαν από την αλλαγή ύφους (αν και, δημοσίως, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε «πολύ καθησυχασμένη»).
Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ –από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές της Ουκρανίας ως γερουσιαστής– επιβεβαίωσε την προσήλωσή του στην κοσμοθεωρία του MAGA ακυρώνοντας τελευταία στιγμή τη συμμετοχή του σε συνάντηση με τους Ευρωπαίους «συμμάχους» των ΗΠΑ στο Μόναχο σχετικά με την πορεία των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων. Μετά την ομιλία του, ταξίδεψε στη Βουδαπέστη και την Μπρατισλάβα, τις δύο χώρες-μέλη της Ε.Ε. με τις πιο ανερυθρίαστα ρωσόφιλες κυβερνήσεις.
Τη Δευτέρα, με τον Βίκτορ Ορμπαν περιχαρή στο πλευρό του, ο Ρούμπιο μίλησε για «χρυσή εποχή» στις σχέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών με την Ουγγαρία και είπε ότι ο πρόεδρος Τραμπ «είναι βαθιά δεσμευμένος» στην επιτυχία της κυβέρνησης του αυταρχικού Ούγγρου ηγέτη. Ο Ορμπαν αντιμετωπίζει τις πιο δύσκολες εκλογές της δεκαεξαετούς θητείας του στην πρωθυπουργία τον Απρίλιο – και η Ουάσιγκτον δείχνει διατεθειμένη να κάνει ό,τι μπορεί για να βοηθήσει (ο Τραμπ δήλωσε επισήμως τη στήριξή του σε ανάρτηση στο Truth Social στις αρχές του μήνα).
ΠΙΕΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΘΥΜΑ ΑΝΤΙ ΤΟΥ ΘΥΤΗ. Μεταξύ των υψηλών προσκεκλημένων στο Μόναχο ήταν και ο Ουκρανός πρόεδρος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Στην ομιλία του στη Διάσκεψη, ο Ζελένσκι χαρακτήρισε τον Πούτιν «σκλάβο του πολέμου», ανέδειξε τις τεράστιες ρωσικές απώλειες των τελευταίων μηνών αλλά και το βαρύ κόστος των ανελέητων ρωσικών βομβαρδισμών στις πόλεις της χώρας του. Απαντώντας σε ερώτηση της Κριστιάν Αμανπούρ στη συνέχεια για το ενδεχόμενο διεξαγωγής εκλογών (κάτι για το οποίο, όπως αναφέραμε την περασμένη εβδομάδα, τον πιέζει ο Λευκός Οίκος), ο Ουκρανός πρόεδρος είπε ότι θα ήταν εφικτή αν ο Τραμπ μπορούσε να εξασφαλίσει μία περίοδο εκεχειρίας δύο μηνών. Το Σάββατο, συναντήθηκε με τους Ευρωπαίους συμμάχους στη βαυαρική πρωτεύουσα, χωρίς την παρουσία των Αμερικανών.
Ολα αυτά ενώ ο Τραμπ έχει επανέλθει στο γνωστό τροπάριο, πιέζοντας την Ουκρανία για περαιτέρω παραχωρήσεις ώστε οι δύο πλευρές να καταλήξουν σε ειρηνευτική συμφωνία. Το Σάββατο, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι ο Ουκρανός ομόλογός του «πρέπει να αρχίσει να κινείται», αλλιώς «θα χάσει μία μεγάλη ευκαιρία».
Ο Ζελένσκι, απαντώντας σε συνέντευξη στο Axios, χαρακτήρισε «άδικο» το γεγονός ότι η Ουάσιγκτον πιέζει το Κίεβο και όχι τη Μόσχα. Σε ανάρτησή του στο X, παράλληλα, εξέφρασε τον εκνευρισμό του για την αμερικανική επιμονή για εδαφικές παραχωρήσεις πριν από την επίσημη έγκριση (με ψήφο του Κογκρέσου) των εγγυήσεων ασφαλείας.
Τη Δευτέρα, ο Ζελένσκι δέχθηκε επίσκεψη δύο Δημοκρατικών γερουσιαστών στο Κίεβο, με τον Ρίτσαρντ Μπλούμενθαλ του Κονέτικατ να υπογραμμίζει την ανάγκη έγκρισης του διακομματικού πακέτου κυρώσεων κατά της Ρωσίας, του οποίου είναι ένας από τους δύο βασικούς σπόνσορες. Το νομοσχέδιο έχει βαλτώσει εδώ και πολλούς μήνες λόγω της απροθυμίας του Τραμπ να το υποστηρίξει. Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Ρότζερ Γουίκερ δήλωσε στο Μόναχο ότι οι κυρώσεις θα τεθούν προς ψηφοφορία τις «επόμενες δύο εβδομάδες». Θα δούμε αν θα επαληθευτεί.
Η προχθεσινή συνάντηση Ρώσων και Ουκρανών στη Γενεύη, εν τω μεταξύ, όπως αναμενόταν, δεν πέτυχε τίποτα ουσιώδες.
ΤΑ ΣΥΝΝΕΦΑ ΠΥΚΝΩΝΟΥΝ ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ. Σχετικά με το Ιράν, ήταν μία ακόμα εβδομάδα παράτασης της αγωνίας, με νέες διαπραγματεύσεις αλλά και νέες απειλές και από τις δύο πλευρές. Την Τρίτη ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγκτσί, δήλωσε ότι η Τεχεράνη και η Ουάσιγκτον κατέληξαν σε αμοιβαία κατανόηση επί των «καθοδηγητικών αρχών» που θα διέπουν μία δυνητική συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και μίλησε για «καλή πρόοδο» στις έμμεσες διαπραγματεύσεις που έλαβαν χώρα στη Γενεύη. Ωστόσο, ο Αραγκτσί δεν είπε τίποτα συγκεκριμένο για το περιεχόμενο των συζητήσεων και για το αν επεκτάθηκαν πέρα από το πυρηνικό πρόγραμμα, στο ζήτημα του οπλοστασίου βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν και στο δίκτυο φιλο-ιρανικών στρατιωτικών δυνάμεων στην ευρύτερη περιοχή. Δεν έχει οριστεί ημερομηνία για τον επόμενο γύρο συνομιλιών.
Τη Δευτέρα, οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις διεξήγαγαν ασκήσεις με πραγματικά πυρά στα Στενά του Ορμούζ, υπό την ηγεσία του ναυτικού των Φρουρών της Επανάστασης. Την Τρίτη, ρωσικά και κινεζικά σκάφη συμμετείχαν μαζί με ιρανικά σε γυμνάσια στα Στενά, ενώ σήμερα θα λάβουν χώρα κοινά γυμνάσια Ιράν – Ρωσίας στον Κόλπο του Ομάν και στον βόρειο Ινδικό Ωκεανό.
Ο Τραμπ, από την πλευρά του, την Παρασκευή δήλωσε ευθέως ότι η αλλαγή καθεστώτος θα ήταν «το καλύτερο πράγμα» για το Ιράν. Την Κυριακή, το Reuters αποκάλυψε ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο μεγάλης έκτασης και διάρκειας επιχειρήσεων κατά του Ιράν σε περίπτωση που αποτύχουν οι διαπραγματεύσεις. Ηδη οι αμερικανικές αεροπορικές δυνάμεις που έχουν συγκεντρωθεί στην περιοχή είναι οι μεγαλύτερες από την εποχή της εισβολής στο Ιράκ, με το CNN να μεταδίδει ότι οι ΗΠΑ μπορεί να χτυπήσουν ακόμα και μέσα στο Σαββατοκύριακο.
ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ. Το τέλος της επιχείρησης της ICE στη Μινεσότα, που οδήγησε, μεταξύ άλλων δεινών, στη δολοφονία δύο Αμερικανών πολιτών από πράκτορες του σώματος, ανακοίνωσε την περασμένη Πέμπτη ο «τσάρος των συνόρων» του Τραμπ, Τομ Χόμαν. Εως την Κυριακή, σύμφωνα με τον Χόμαν, είχαν αποχωρήσει περισσότεροι από 1.000 πράκτορες από τις Δίδυμες Πόλεις (Μινεάπολη και Σεντ Πολ), και εκατοντάδες ακόμα θα αποχωρούσαν τις επόμενες ημέρες, αφήνοντας πίσω μία «μικρή» δύναμη ασφαλείας.
Εν τω μεταξύ, σε αναστολή λειτουργίας παραμένει από το περασμένο Σάββατο το υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας, καθώς οι Δημοκρατικοί και ο Λευκός Οίκος δεν έχουν καταλήξει σε συμφωνία για τους όρους βάσει των οποίων θα επιχειρεί η ICE. Το μεταναστευτικό, από ισχυρό χαρτί του Τραμπ προεκλογικά, αλλά και μετά το επιτυχημένο κλείσιμο των συνόρων στους πρώτους μήνες της δεύτερης θητείας του, απειλεί να εξελιχθεί σε «βατερλό» για τον Αμερικανό πρόεδρο εξαιτίας των ακροτήτων στην πολιτική των μαζικών απελάσεων που τόσο άκριτα προώθησε.
IN BRIEF. Ο Μαρκ Κάρνεϊ δεν έμεινε στα λόγια: μετά την ιστορική ομιλία του στο Νταβός περί της ανάγκης των μεσαίων δυνάμεων να συνεργαστούν πιο στενά για να αντέξουν την πίεση των «μεγάλων», ο Καναδός πρωθυπουργός φαίνεται ότι έχει αναλάβει ρόλο συντονιστή στις διαπραγματεύσεις μεταξύ του εμπορικού μπλοκ γνωστού με το ακρώνυμο CPTPP (περιλαμβάνει 12 χώρες, μεταξύ των οποίων ο Καναδάς, το Ηνωμένο Βασίλειο, το Μεξικό, το Βιετνάμ και η Ιαπωνία) και της Ε.Ε. για τη σύσφιγξη των εμπορικών τους δεσμών. Ο συνολικός πληθυσμός των δύο μπλοκ φτάνει το 1,5 δισεκατομμύριο.
Οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ βομβάρδισαν τρία ακόμα σκάφη το βράδυ της Δευτέρας, για τα οποία το Πεντάγωνο ισχυρίζεται ότι μετέφεραν ναρκωτικά από τη Νότιο Αμερική προς τις ΗΠΑ, σκοτώνοντας 11 άτομα. Τα θύματα των πληγμάτων αυτών έχουν φτάσει τα 144 από τις αρχές Σεπτεμβρίου. Νομικοί και Δημοκρατικά μέλη του Κογκρέσου κατηγορούν την κυβέρνηση ότι διαπράττει φόνο κατά αμάχων, καθώς δεν υφίσταται καθεστώς πολέμου με τα καρτέλ.
Ασυγκίνητος παρέμεινε ο Λευκός Οίκος από την αποκάλυψη ότι ο υπουργός Εμπορίου, Χάουαρντ Λάτνικ, σε αντίθεση με ισχυρισμούς του στο πρόσφατο παρελθόν ότι είχε διακόψει κάθε επαφή με τον Τζέφρι Επσταϊν μετά το 2005, τον επισκέφτηκε, μαζί με την οικογένειά του, στο διαβόητο ιδιωτικό νησί του Επσταϊν το 2012. Τα δημοσιευμένα αρχεία δείχνουν ότι οι επαφές συνεχίστηκαν και αργότερα, όπως με την πρόσκληση του Λάτνικ προς τον Επσταϊν να συμμετάσχει σε fund-raiser για τη Χίλαρι Κλίντον το 2015, και με τη δωρεά 50.000 δολαρίων του Επσταϊν σε δείπνο προς τιμήν του Λάτνικ το 2017.
$20 εκατομμύρια. Αυτό το ποσό θα διαθέσει η Anthropic, η εταιρεία που δημιούργησε το chatbot Claude, σε Επιτροπή Πολιτικής Δράσης (PAC) εν όψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, με βασικό σκοπό την εναντίωση στις πολιτικές που προωθεί η βασική της ανταγωνίστρια, η OpenAI. Η Anthropic εστιάζει περισσότερο στην ανάγκη αυστηρής ρύθμισης της πανίσχυρης νέας τεχνολογίας, σε αντίθεση με την OpenAI, που δίνει προτεραιότητα στη σφοδρή, ανεμπόδιστη ανάπτυξή της. Παράλληλα, η Anthropic, το λογισμικό της οποίας χρησιμοποιήθηκε στην επιχείρηση απαγωγής του Νικολάς Μαδούρο, βρίσκεται σε αντιπαράθεση με το Πεντάγωνο για τους όρους χρήσης της τεχνολογίας της, με την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Αμυνας να απορρίπτει τους περιορισμούς που θέτει η εταιρεία.
ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ
ΣΤΟ PAX TRUMPIANA.
«Οι τρεις μεγάλοι της Ευρώπης είπαν όλα τα σωστά πράγματα στο Μόναχο. Οι ηγέτες της Γερμανίας, της Γαλλίας και της Βρετανίας θέλουν να μετατρέψουν την Ευρώπη σε γεωπολιτική δύναμη, με δεδομένη την απειλή της Ρωσίας και το γεγονός ότι δεν μπορούν πλέον να βασιστούν στις Ηνωμένες Πολιτείες. Τώρα πρέπει να περάσουν από τα λόγια στα έργα.
Το κλειδί θα είναι ο Εμανουέλ Μακρόν και ο Φρίντριχ Μερτς να αφήσουν στην άκρη τη δύσκολη προσωπική τους σχέση και να εργαστούν για το κοινό καλό. Ο Γάλλος πρόεδρος θα πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι δεν θα πετύχει τίποτα τον τελευταίο χρόνο της θητείας του αν δεν τα πάει καλά με το Γερμανό καγκελάριο. Από την πλευρά του, ο Μερτς πρέπει να καταλάβει ότι όλα τα ευρωπαϊκά του σχέδια θα παρεμποδιστούν χωρίς τη βοήθεια του Μακρόν.
Ο ρόλος της Βρετανίας είναι επίσης κρίσιμος. Μαζί με τη Γαλλία, είναι η κορυφαία στρατιωτική δύναμη της Ευρώπης. Αλλά το Brexit την έχει αποσυνδέσει από την καρδιά της Ευρώπης. Ο Κιρ Στάρμερ λέει ότι θέλει να έρθει πιο κοντά στην Ε.Ε. Ο Βρετανός πρωθυπουργός πρέπει τώρα να είναι τολμηρός. Εάν οι τρεις μεγάλοι της Ευρώπης δράσουν αποφασιστικά, τολμώ ακόμη και να ελπίζω ότι η Βρετανία θα επιστρέψει στην Ε.Ε. μέσα σε μια δεκαετία».
– ΧΙΟΥΓΚΟ ΝΤΙΞΟΝ, commentator-at-large, Reuters Breakingviews
Το γνωμικό ότι «ενός κακού μύρια έπονται» φαίνεται να επιβεβαιώνεται πανηγυρικά στην περίπτωση του CBS, που εξαγοράστηκε το καλοκαίρι του 2024 από τη Skydance του Ντέιβιντ Ελισον, γιου του πολυ-δισεκατομμυριούχου υποστηρικτή του Τραμπ, Λάρι Ελισον. Ο δημοφιλής κωμικός Στίβεν Κολμπέρ, της σάτιρας του οποίου είναι συχνά στόχος ο Αμερικανός πρόεδρος, ανήρτησε το βράδυ της Δευτέρας στο YouTube συνέντευξη του Τζέιμς Ταλαρίκο, του χαρισματικού υποψήφιου για το χρίσμα των Δημοκρατικών για τη Γερουσία στο Τέξας. Ο Κολμπέρ εξήγησε στο κοινό ότι η συνέντευξη θα μεταδιδόταν μέσω της διαδικτυακής πλατφόρμας, καθώς οι δικηγόροι του καναλιού, υποκύπτοντας στις πιέσεις της Ομοσπονδιακής Επιτροπής Επικοινωνιών (FCC), απαγόρευσαν τη συμπερίληψή της στην εκπομπή. (Στο YouTube, η συνέντευξη έφτασε 1 εκατομμύριο views σε 11 ώρες, ενώ σε λιγότερο 48 ώρες ξεπέρασε τα 6 εκατομμύρια).
Πρόκειται για το πολλοστό κρούσμα υποταγής του CBS στον Τραμπ, από την καταβολή αποζημίωσης 16 εκατ. δολαρίων για την προεκλογική συνέντευξη της Κάμαλα Χάρις έως τη μη μετάδοση του ρεπορτάζ για τους Βενεζουελάνους που απελάθηκαν στο CECOT. Υπενθυμίζεται ότι η εκπομπή του Κολμπέρ βρίσκεται στην τελευταία της σεζόν, καθώς ακυρώθηκε από το κανάλι. Υπενθυμίζεται επίσης ότι η Skydance-Paramount εξακολουθεί να διεκδικεί τη Warner Brothers Discovery, με την οποία άνοιξε εκ νέου συνομιλίες και στην οποία ανήκει και το CNN, συχνό αντικείμενο οργής του Τραμπ.
❗Εδώ μπορείτε να δείτε τη συνέντευξη του Τζέιμς Ταλαρίκο στον Στίβεν Κολμπέρ, τη μετάδοση της οποίας επιχείρησε να αποτρέψει το CBS
❗Η Σάρα Λόνγκγουελ γράφει για την απογοήτευση των νέων που ψήφισαν Τραμπ – και πώς μπορούν να την εκμεταλλευτούν οι Δημοκρατικοί
❗Ο καθηγητής Στίβεν Γουόλτ μιλάει στον Γκίντεον Ράχμαν των FT για τον Τραμπ και την έννοια της «αρπακτικής ηγεμονίας»
❗H Ρουθ Μπεν-Γκιατ, συγγραφέας του βιβλίου «Strongmen: Mussolini to the Present», μιλάει στο Political Scene του New Yorker για το τι συμβαίνει όταν ένας μεγαλομανής ηγέτης αρχίζει να αποτυγχάνει.
❗Τα ευρήματα της μεγάλης έρευνας της κοινής γνώμης του European Council on Foreign Relations σε 13 ευρωπαϊκές χώρες αξίζουν την προσοχή σας (στο ερώτημα αν θεωρούν τις ΗΠΑ σύμμαχο, οι πιο θετικοί ήταν οι Πολωνοί με 31%, οι πιο απογοητευμένοι οι Ελβετοί, με μόλις 8%).
❗H δανέζικη εφημερίδα Berlingkse αποκαλύπτει το αισχρό ξέσπασμα του γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκράχαμ στο Μόναχο κατά της πρωθυπουργού της Δανίας, την οποία αποκάλεσε «κυριούλα».
