Η ωμή δολοφονία του Αλεξ Πρέτι από μασκοφόρους ομοσπονδιακούς πράκτορες ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι. Αναλυτές μιλούν ήδη για επεισόδιο αντίστοιχης πολιτικής εμβέλειας με τους ξυλοδαρμούς των μαύρων ακτιβιστών στη Σέλμα ή τη δολοφονία φοιτητών στο Πανεπιστήμιο Kent State. Ο Μπρους Σπρίνγκστιν, μέσα σε τρεις ημέρες, έγραψε και κυκλοφόρησε ένα συγκλονιστικό τραγούδι αφιερωμένο στους δύο αδικοχαμένους Αμερικανούς (τον Πρέτι και τη Ρενέ Γκουντ). Διασημότητες που αποφεύγουν τις πολιτικές παρεμβάσεις πήραν θέση, ενώ ακόμα και πειθήνια μέλη της τραμπικής συμμαχίας –Ρεπουμπλικανοί νομοθέτες, τηλεπαρουσιαστές του Fox News κ.ά.– έστειλαν σήμα ότι κάτι πρέπει να αλλάξει.
Θα δούμε μία προσωρινή αλλαγή τακτικής, με τον Τραμπ, υπό την καθοδήγηση του Στίβεν Μίλερ, να επανέρχεται δριμύτερος σε άλλες πόλεις υπό τη διοίκηση των Δημοκρατικών; Ή θα λάβει επιτέλους το μήνυμα ότι η πολιτική των μαζικών απελάσεων και της καταστολής όσων διαμαρτύρονται εναντίον της είναι αντι-αμερικανική και πολιτικά επιζήμια για τον ίδιο;
→ Εδώ θα είμαστε για να το καταγράψουμε. Εν τω μεταξύ, με βρίσκετε ως συνήθως στο yanpal@kathimerini.gr και στο Bluesky @yanpal.bsky.social).
ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ, ΔΙΑΣΤΡΕΒΛΩΣΗ, ΦΘΟΡΑ. H αρχική αντίδραση της κυβέρνησης στη δολοφονία του Πρέτι –τη δεύτερη από τα ομοσπονδιακά σώματα ασφαλείας στη Μινεάπολη μέσα σε 17 ημέρες– ήταν να επιμείνουν στην εμπρηστική τους γραμμή: το θύμα χαρακτηρίστηκε επίδοξος δολοφόνος και «εγχώριος τρομοκράτης» από τον Στίβεν Μίλερ. H υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας, Κρίστι Νόεμ, ισχυρίστηκε ότι ο Πρέτι κράδαινε το όπλο που είχε στην κατοχή του και πως οι πράκτορες έδρασαν σε αυτοάμυνα. Ο Γκρεγκ Μποβίνο, ο γκεσταπικής αισθητικής διοικητής των δυνάμεων κατοχής στη Μινεσότα, χωρίς ίχνος αποδεικτικών στοιχείων, ισχυρίστηκε ότι ο Πρέτι σκόπευε να «διαπράξει σφαγή» κατά των σωμάτων ασφαλείας. Στην πραγματικότητα, καταγεγραμμένη σε πολλαπλά βίντεο από κινητά, οι δολοφόνοι του τον είχαν ήδη αφοπλίσει πριν τον πυροβολήσουν δέκα φορές. Οσο για το όπλο, προφανώς δεν ήταν συνετό που το είχε πάνω του – αλλά είχε άδεια κατοχής (όπως σημείωσαν πολλοί υπέρμαχοι της 2ης Τροπολογίας), και ουδέποτε επιχείρησε να το χρησιμοποιήσει.
Ο Τζ. Ντ. Βανς, που πάντα βρίσκει τον τρόπο να βυθίζεται βαθύτερα στον ηθικό βούρκο, επιχείρησε να δικαιολογήσει τον σκοτωμό του 37χρονου νοσηλευτή σε νοσοκομείο βετεράνων αναδεικνύοντας την ιστορία αξιωματικών της ICE και της CBP (Customs and Border Protection) που πολιορκήθηκαν από διαδηλωτές ενώ δειπνούσαν στη Μινεάπολη. Σχολιάζοντας την παρέμβαση του Βανς, ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας, Γκάβιν Νιούσομ, έγραψε ότι «μόνο ένας αληθινός ψυχοπαθής» θα μπορούσε να θεωρήσει ότι αυτό το επεισόδιο δικαιολογεί τη δολοφονία ενός «αθώου νοσηλευτή».
Ο Τραμπ, ωστόσο, που έχει άλλα στον νου του (την κατάληψη της Γροιλανδίας, την προώθηση του ντοκιμαντέρ της συζύγου για το οποίο πλήρωσε τόσο αδρά ο Τζεφ Μπέζος, το «αναπόφευκτο» έργο της νέας αίθουσας δεξιώσεων στον Λευκό Οίκο), άρχισε να βλέπει ότι η υπόθεση τον βλάπτει πολιτικά. Ηδη πριν από τη δολοφονία του Πρέτι, σύμφωνα με τη δημοσκόπηση των New York Times και του Siena College που δημοσιεύθηκε την περασμένη Παρασκευή, το 61% των ερωτηθέντων, συμπεριλαμβανομένων 7 στους 10 Ανεξάρτητους ψηφοφόρους, θεωρούσαν ότι η ICE «το έχει παρακάνει». Σύμφωνα με έρευνα της YouGov στον άμεσο απόηχο του περιστατικού, σχεδόν το 50% των Αμερικάνων θεωρεί «μη δικαιολογημένο» τον σκοτωμό του Πρέτι έναντι 20% που συντάσσονται με τις ενέργειες των δραστών.
ΝΕΟΣ ΤΟΝΟΣ. Ο τόνος των δηλώσεων του Τραμπ τη Δευτέρα, ως αποτέλεσμα, ήταν πολύ διαφορετικός. Αφού συνομίλησε με τον κυβερνήτη της Μινεσότας, Τιμ Γουόλς, τον οποίο τακτικά κατηγορούσε ως υπαίτιο των ταραχών, ανέφερε σε ανάρτησή του ότι είναι «σε παρεμφερές μήκος κύματος». Η πλευρά του Δημοκρατικού κυβερνήτη χαρακτήρισε «παραγωγικό» το τηλεφώνημα και αποκάλυψε ότι συζήτησαν ζητήματα που δεν ανέδειξε ο Τραμπ, όπως την ανάγκη ανεξάρτητων ερευνών για τους θανάτους του Πρέτι και της Ρενέ Γκουντ, και τη δυνατότητα μείωσης του αριθμού των ομοσπονδιακών πρακτόρων που βρίσκονται στην πολιτεία.
Την ίδια ημέρα, ανακοινώθηκε ότι ο Μποβίνο θα αντικατασταθεί ως επικεφαλής των ομοσπονδιακών δυνάμεων στη Μινεσότα από τον «τσάρο των συνόρων» Τομ Χόμαν, που, παρότι ενθουσιώδης υποστηρικτής των απελάσεων, είχε κριθεί από την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εσωτερικής Ασφάλειας ότι δεν ήταν επαρκώς σκληροπυρηνικός. (Ο Χόμαν συναντήθηκε την Τρίτη με τον Γουολς, με τον κυβερνήτη να ανακοινώνει ότι συμφώνησαν να συνεργαστούν για την ταχεία αποχώρηση των ομοσπονδιακών δυνάμεων από την πολιτεία). Και διέρρευσε επίσης ότι ο Τραμπ είχε δίωρη συνάντηση με την ανεκδιήγητη Νόεμ και τον Κόρι Λεβαντόφσκι, στενό της σύμβουλο της υπουργού και –όπως όλοι στην Ουάσιγκτον πιστεύουν– ερωτικό της σύντροφο. Με λίγη τύχη, θα τους στείλει προσεχώς σπίτι τους.
Παράλληλα, ωστόσο, ο Λευκός Οίκος συνέχισε να αποδίδει την ευθύνη για τις ταραχές και τους δύο νεκρούς στους Δημοκρατικούς και να επιμένει στο ψεύδος ότι η εκστρατεία απελάσεων αφορά μόνο αμετανόητους εγκληματίες. Και χθες ο Τραμπ εκτόξευσε νέες απειλές κατά του δημάρχου της Μινεάπολης για τις δηλώσεις του ότι η αστυνομία της πόλης δεν θα εφαρμόσει την ομοσπονδιακή νομοθεσία για τις απελάσεις. Η αποκλιμάκωση, με άλλα λόγια, είναι μάλλον απίθανο να έχει διάρκεια.
O ΚΑΝΑΔΑΣ ΞΑΝΑ ΣΤΟ ΣΤΟΧΑΣΤΡΟ. Στη διεθνή σκηνή, ήταν ξανά η σειρά του Καναδά να υποστεί την οργή του Τραμπ. Το Σάββατο, συνεχίζοντας την εκστρατεία τραμπουκισμού ολόκληρου του δυτικού ημισφαιρίου, ο Τραμπ απείλησε τον προς Βορρά γείτονά του με δασμούς 100% αν προχωρήσει σε εμπορική συμφωνία με την Κίνα, η οποία, όπως προειδοποίησε γλαφυρά, «θα καταβροχθίσει εντελώς» τον Καναδά. Το αξιοπερίεργο είναι ότι μία εβδομάδα νωρίτερα, ο μάλλον ευμετάβλητος πλανητάρχης είχε πει ότι είναι «καλό» να υπογράψει μία τέτοια συμφωνία ο Μαρκ Κάρνεϊ με το Πεκίνο. Τι μεσολάβησε, ρωτάτε; Μήπως ήταν η καταπληκτική ομιλία του Κάρνεϊ στο Νταβός, με την αποδόμηση του Τραμπισμού και την κριτική κατά των μελών της δυτικής συμμαχίας που φοβούνται να μιλήσουν ανοιχτά για την κατεδάφιση της μεταπολεμικής παγκόσμιας τάξης που επιχειρεί ο Αμερικανός πρόεδρος; Μπα, αποκλείεται να χαράσσεται έτσι η εξωτερική πολιτική της υπερδύναμης…
Για να μη νιώθει μόνος ο Καναδάς, πάντως, ο Τραμπ την Τρίτη ανακοίνωσε την αύξηση των δασμών και στη Νότια Κορέα από 15% σε 25%, επειδή δεν έχει, λέει, εφαρμόσει την εμπορική συμφωνία του περασμένου καλοκαιριού. Τρέχα-γύρευε.
ΕΠΩΔΥΝΟ ΔΙΛΗΜΜΑ. Στα πιο κοντινά μας, η κυβέρνηση Τραμπ, που παίρνει τόσο σοβαρά τις φαντασιακές απειλές της Μόσχας κατά της Γροιλανδίας, έδειξε ξανά πόσο αδιαφορεί για τον πραγματικό ρωσικό επεκτατισμό. Οπως αποκάλυψαν οι Financial Times, πιέζει το Κίεβο να αποδεχτεί την παραχώρηση ολόκληρου του Ντονμπάς (συμπεριλαμβανομένων των περιοχών που παραμένουν υπό ουκρανικό έλεγχο) ως προαπαιτούμενο για την παροχή εγγυήσεων ασφαλείας αλλά και για τη προμήθεια αμυντικού υλικού στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις μετά το τέλος των εχθροπραξιών. Υψηλόβαθμος Ουκρανός αξιωματούχος τον οποίο επικαλείται η βρετανική εφημερίδα είπε ότι είναι ασαφές αν οι ΗΠΑ θα προχωρήσουν ποτέ στην ανάληψη της δέσμευσης. «Κάθε φορά που οι εγγυήσεις ασφαλείας είναι έτοιμες προς υπογραφή, σταματούν», σχολίασε. Υπάρχει, φυσικά, και το άλλο ζήτημα: αν αναλάβει ο Τραμπ τη δέσμευση, θα είναι κατ’ ελάχιστον αξιόπιστη;
Κατά τα άλλα, Ουκρανοί και Ρώσοι αξιωματούχοι, με τη διαμεσολάβηση των ΗΠΑ, είχαν απευθείας συνομιλίες την περασμένη Παρασκευή και το Σάββατο στο Αμπου Ντάμπι, με τη Ρωσία πάντως να συνεχίζει να σφυροκοπά τον άμαχο πληθυσμό και να αφήνει εκατοντάδες χιλιάδες Ουκρανούς χωρίς ρεύμα σε συνθήκες πολικού ψύχους. Οι διαπραγματεύσεις θα συνεχιστούν αυτό το Σαββατοκύριακο. Κρατήστε μικρό καλάθι.
IN BRIEF. Το αεροπλανοφόρο Abraham Lincoln έφτασε προχθές στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, σε απόσταση βολής από το Ιράν, καθώς ο απολογισμός των νεκρών από την αιματηρή καταστολή των πρόσφατων διαδηλώσεων, σύμφωνα με ακτιβιστές, έφτασε τις 6.126 άτομα (ακόμα και το καθεστώς παραδέχεται ότι σκοτώθηκαν 3.117 άτομα στις ταραχές). Το ιρανικό νόμισμα συνέχισε να καταρρέει, επιδεινώνοντας την οικονομική κρίση που πυροδότησε τις διαδηλώσεις. Το καθεστώς ανάρτησε πανό σε κεντρική πλατεία της Τεχεράνης που δείχνει ένα αεροπλανοφόρο καλυμμένο με πτώματα και αίμα.
Πολιτικό σάλο προκάλεσε στην Ιταλία η είδηση ότι πράκτορες της ICE θα μεταβούν στη χώρα για να συνδράμουν στην ασφάλεια των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων που ξεκινούν σε λίγες ημέρες. Σύσσωμη η αντιπολίτευση στηλίτευσε την εμπλοκή της αμερικανικής υπηρεσίας, ενώ και ο δήμαρχος του Μιλάνου είπε ότι η ICE «δεν είναι ευπρόσδεκτη» στην Ιταλία. Επιχειρώντας να διασκεδάσει τις εντυπώσεις, ο υπουργός Εξωτερικών Αντόνιο Ταγιάνι είπε ότι «δεν είναι δα σαν να έρχονται τα SS».
H E.E. και η Ινδία ανακοίνωσαν τη σύναψη της «μητέρας όλων των εμπορικών συμφωνιών» την Τρίτη, μετά από διαπραγματεύσεις σχεδόν δύο δεκαετιών. Η συμφωνία, σύμφωνα με την Κομισιόν, θα οδηγήσει σε διπλασιασμό των ευρωπαϊκών εξαγωγών προς τη ραγδαία αναπτυσσόμενη ασιατική χώρα των 1,4 δισεκατομμυρίων κατοίκων. Οι δασμοί που έχει επιβάλει τόσο στα μέλη της Ενωσης όσο και στην Ινδία ο Τραμπ έπαιξαν καταλυτικό ρόλο στην επιτυχή ολοκλήρωση των εμπορικών διαπραγματεύσεων. Ο Τραμπ αντέδρασε λοιδορώντας τη συμφωνία.
Με 789 κρούσματα έως προχθές, η επιδημία της ιλαράς στη Νότια Καρολίνα είναι ήδη η μεγαλύτερη στις Ηνωμένες Πολιτείες από το 2000, όταν είχε ανακοινωθεί ότι η ασθένεια είχε εξαλειφθεί στη χώρα χάρη στην ευρεία διασπορά του εμβολιασμού. Περισσότερα από 700 από τα κρούσματα αφορούν μη εμβολιασμένα ή μη πλήρως εμβολιασμένα άτομα. Εν τω μεταξύ, η κυβέρνηση Τραμπ, με τον φανατικό αντιεμβολιαστή Ρόμπερτ Κένεντι τον Νεότερο στο υπουργείο Υγείας, πρόσφατα πανηγύρισε την αποχώρησή της από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.
1,8 εκατομμύρια. Αυτός είναι ο αριθμός των απωλειών των Ρώσων και των Ουκρανών μετά από τέσσερα χρόνια πολέμου, σύμφωνα με νέα μελέτη του Center for Strategic & International Studies. Οι Ρώσοι νεκροί, τραυματίες ή αγνοούμενοι εκτιμώνται στα 1,2 εκατομμύρια και οι Ουκρανοί στις 600.000. Εως την άνοιξη, οι απώλειες των δύο πλευρών εξαιτίας της ρωσικής εισβολής προβλέπεται να ξεπεράσουν τα 2 εκατομμύρια.
Η δολοφονία του Αλεξ Πρέτι, μεταξύ άλλων, έχει φέρει ξανά την ομοσπονδιακή κυβέρνηση στο χείλος ενός shutdown, καθώς οι Δημοκρατικοί στη Γερουσία διαμήνυσαν ότι θα καταψηφίσουν το νέο νομοσχέδιο για τις δαπάνες που περιλαμβάνει 64,4 δισ. δολάρια για το υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας και 10 δισ. για την ICE. Παράλληλα, 156 βουλευτές των Δημοκρατικών –τα ¾ της κοινοβουλευτικής ομάδας– είχαν έως χθες συνυπογράψει ψήφισμα για την καθαίρεση της Κρίστι Νόεμ.
Αλλά και πολλοί Ρεπουμπλικανοί νομοθέτες, για πρώτη φορά στο θέμα της πολιτικής απελάσεων (κάποιοι για πρώτη φορά γενικότερα), άσκησαν έντονη κριτική στους χειρισμούς της ICE, της CBP και των πολιτικών τους προϊσταμένων. Πολλοί ζήτησαν να διερευνηθούν πλήρως οι δύο θάνατοι στη Μινεάπολη και τάχθηκαν υπέρ ακροάσεων στο Κογκρέσο. Δύο γερουσιαστές, ο Τομ Τίλις και η Λίσα Μερκάουσκι (αμφότεροι εκ των πιο ηχηρών επικριτών του Τραμπ), ζήτησαν την παραίτηση της Κρίστι Νόεμ. Παράλληλα, οι Ρεπουμπλικανοί στη Γερουσία αναζητούσαν τρόπο να διαχωρίσουν τη χρηματοδότηση για το υπουργείο από το υπόλοιπο πακέτο (η προθεσμία για την έγκριση του πακέτου λήγει αύριο) ή να τη συνδέσουν με όρους που θα ικανοποιήσουν τους Δημοκρατικούς.
Η γλώσσα των περισσότερων, βέβαια, λύθηκε μόνο αφού ο Τραμπ έδωσε το σήμα της οπισθοχώρησης. Μένει να φανεί αν θα επιμείνουν σε ουσιώδεις αλλαγές ή αν θα συμπαραταχθούν με τον Τραμπ ξανά την επόμενη φορά που θα θελήσει να στείλει τις ορδές του σε μία πόλη υπό τον έλεγχο των Δημοκρατικών.
ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ
ΣΤΟ PAX TRUMPIANA
«Ο πρωθυπουργός Κάρνεϊ είπε φωναχτά αυτό που τόσοι πολλοί από εμάς λέμε ιδιωτικά εδώ και χρόνια. Για έναν ηγέτη της G7 να αναγνωρίσει δημόσια το τέλος της παγκόσμιας τάξης υπό την ηγεσία των ΗΠΑ –και να είναι ο ηγέτης του Καναδά, που ήταν για τόσο καιρό ο στενότερος και πιο αξιόπιστος σύμμαχος των Ηνωμένων Πολιτειών– ήταν πραγματικά αξιοσημείωτο. Κάθε συμμετέχων που γνωρίζω στο Νταβός το βρήκε αξιοσημείωτο. Κι αυτό εξηγεί γιατί ο πρόεδρος Τραμπ ενοχλήθηκε τόσο πολύ με την ομιλία».
– ΙΑΝ ΜΠΡΕΜΕΡ, ιδρυτής & πρόεδρος, Eurasia Group
❗Must-read στο New York Times Magazine για τα έργα και τις ημέρες της ICE και της CBP στη Μινεάπολη
❗Εξαιρετικό και το επιτόπιο ρεπορτάζ του Atlantic για το κίνημα αντίστασης που ορθώθηκε απέναντι στις δυνάμεις του Τραμπ στην παγωμένη μεγαλούπολη
❗Με αφορμή τη διαφαινόμενη αποστράτευσή του, αξίζει να διαβάσετε αυτό το προφίλ του Μποβίνο από το περασμένο καλοκαίρι, που δείχνει πώς προωθήθηκε στον ρόλο πρωταγωνιστή της εκστρατείας απελάσεων και εκφοβισμού της κυβέρνησης Τραμπ
❗H Washington Post αναδεικνύει την αντιστροφή των ρόλων στο debate για την οπλοκατοχή που προκάλεσε το γεγονός ότι ο Πρέτι οπλοφορούσε – και το πώς οδήγησε σε φίλια πυρά συντηρητικών υπέρμαχων της 2ης Τροπολογίας κατά της κυβέρνησης
❗…και αυτό το δοκίμιο στο Economist αναδεικνύει τις «αχιλλείους πτέρνες» της ευρωπαϊκής άμυνας και άρα το πού πρέπει να εστιάζεται η αναβάθμιση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας ώστε να αυτονομηθεί από την αμερικανική
