Το ελληνικό στρες, το bonus εξόδου, το μήνυμα των 49 δισ. ευρώ και… χαρμάνι Μονμάρτης

Καλημέρα σας,

Η εβδομάδα, όπως ήταν αναμενόμενο μετά τις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για επιβολή δασμών στην Ευρώπη, ξεκίνησε στραβά. Οι αγορές παγκοσμίως έχουν μπει σε «mode risk-off», η Ευρωπαϊκή Ενωση ετοιμάζει αντίποινα έως 93 δισ. ευρώ σε αμερικανικά προϊόντα, αν υλοποιηθούν οι απειλές Τραμπ, οι ευρωπαϊκές μετοχές υποχωρούν όπως και ο FTSE 100. Την ίδια ώρα, χρυσός και ασήμι σπάνε ρεκόρ καθώς οι επενδυτές αναζητούν ασφαλή καταφύγια. Στις ΗΠΑ, τα futures κινήθηκαν χαμηλότερα με τις αγορές κλειστές λόγω MLK Day, μεταφέροντας την πίεση διεθνώς.

Στα δικά μας, αλλαγή σκυτάλης στην ΥΠΑ με μια καρατόμηση, οι κερδισμένοι και οι χαμένοι των αγορών, και τι μας λέει ο πληθωρισμός για την οικονομική μας κατάσταση. Η αποθήκευση ενέργειας της MORE, ποιος έχει ραντεβού στη Βουλή και τι σχέση έχει το fintech οικοσύστημα. Ποιος συνεχίζει να γράφει βαριές ζημιές, τι αποκαλύπτει μια θυγατρική για τη στρατηγική της Alphabet και τι συμβαίνει με μεγάλα έργα μεταφορών της Ε.Ε. Τι περιλαμβάνει το «πακέτο» της Alpha Bank και πού είναι πρωταθλήτρια η Ελλάδα. Πώς διαβάζει η αγορά την είσοδο της Coffee Island στη Μονμάρτη, οι δύο ταχύτητες για τους φοιτητές και σπάζοντας τον «κώδικα» των μουσείων.

Αλλαγή ηγεσίας στην ΥΠΑ

• Αλλαγή σκυτάλης στην κορυφή της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας φέρνει η αποδοχή της παραίτησης του διοικητή και προέδρου του διοικητικού συμβουλίου, Γεώργιου Σαουνάτσου, με απόφαση του υπουργού Υποδομών και Μεταφορών. Η παραίτηση έγινε δεκτή με άμεση ισχύ από τις 14 Ιανουαρίου, καθώς σύμφωνα με το επίσημο κείμενο συνέτρεχε «σπουδαίος λόγος αποδοχής». Ο Γεώργιος Σαουνάτσος είχε διοριστεί το 2024 για πενταετή θητεία, σε μια κρίσιμη περίοδο για την αναδιάρθρωση της ΥΠΑ και τη μετάβασή της σε νέο θεσμικό και επιχειρησιακό πλαίσιο. Η αποχώρησή του, λιγότερο από δύο χρόνια μετά τον διορισμό, έρχεται σε μια συγκυρία όπου η πολιτική αεροπορία βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξημένες απαιτήσεις σε θέματα ασφάλειας, ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας και εναρμόνισης με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Μέχρι τον διορισμό νέου διοικητή, τα καθήκοντα του επικεφαλής και προέδρου του Δ.Σ. αναλαμβάνει ο υποδιοικητής Αεροναυτιλίας και Α΄ αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου, Γεώργιος Βαγενάς, όπως προβλέπει το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.

Ποιοι κερδίζουν και ποιοι μένουν εκτός

• Ισχυρή εικόνα ανάπτυξης παρουσιάζει η ελληνική αγορά με τα υπό διαχείριση κεφάλαια να αγγίζουν τα 49 δισ. ευρώ, σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Ενωσης Διαχειριστών Συλλογικών Επενδύσεων και Περιουσίας. Οι αριθμοί δείχνουν αυξημένα ενεργητικά, υψηλές εισροές και εντυπωσιακές αποδόσεις, ιδίως σε μετοχικά και ομολογιακά προϊόντα. Ωστόσο, πίσω από τη συνολική θετική εικόνα, προκύπτουν κρίσιμα ερωτήματα. Η πλειονότητα των εισροών κατευθύνεται σε συγκεκριμένες κατηγορίες, όπως τα ομολογιακά διεθνή προϊόντα και τα funds συγκεκριμένης λήξης, γεγονός που αποτυπώνει μια σαφή στροφή των επενδυτών προς πιο «ελεγχόμενο» ρίσκο και προβλέψιμο εισόδημα. Την ίδια στιγμή, η ισχυρή άνοδος των μετοχικών αποδόσεων δεν συνοδεύεται από αντίστοιχη διεύρυνση της συμμετοχής των ιδιωτών επενδυτών. Εντύπωση προκαλεί και το σχετικά περιορισμένο μέγεθος της αγοράς ESG, παρά τη ρητορική περί βιώσιμων επενδύσεων. Με ενεργητικό 2,5 δισ. ευρώ, τα ESG προϊόντα παραμένουν μικρό κομμάτι της συνολικής πίτας.

Επίμονος ο πληθωρισμός στην Ελλάδα

• Στο 2,9% διατήρησε η Eurostat την τελική της εκτίμηση για τον πληθωρισμό στην Ελλάδα τον Δεκέμβριο, επιβεβαιώνοντας ότι η αποκλιμάκωση των τιμών παραμένει ζητούμενο. Την ίδια στιγμή, ο γενικός δείκτης στην Ευρωζώνη διαμορφώθηκε στο 1,9%. Τα στοιχεία δείχνουν ότι ο πληθωρισμός στη χώρα όχι μόνο δεν αποκλιμακώνεται ουσιαστικά, αλλά κινείται ξανά ανοδικά σε σχέση με τον Νοέμβριο. Το αποτέλεσμα είναι η Ελλάδα να καταλαμβάνει τη δέκατη υψηλότερη θέση μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης, σε μια περίοδο όπου πολλές οικονομίες επιστρέφουν σε πιο ήπιους ρυθμούς αύξησης τιμών.

Τα μουσεία γεμίζουν ταμεία, όχι… αίθουσες

• Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον Σεπτέμβριο δείχνουν ένα πολιτιστικό παράδοξο. Ηπια άνοδο επισκεπτών στα μουσεία (+0,8%) και σαφή πτώση στους αρχαιολογικούς χώρους (-6,3%), την ώρα που οι εισπράξεις εκτοξεύονται. Στα μουσεία, οι ελεύθερες είσοδοι αυξήθηκαν πάνω από 20%, ενώ τα έσοδα σκαρφάλωσαν σχεδόν 38%. Στους αρχαιολογικούς χώρους, παρότι οι επισκέπτες μειώθηκαν, τα έσοδα αυξήθηκαν εντυπωσιακά κατά 45,8%. Το μήνυμα είναι σαφές: λιγότεροι επισκέπτες, αλλά ακριβότερο εισιτήριο. Σε επίπεδο εννεαμήνου, η εικόνα σταθεροποιείται. Οι συνολικοί επισκέπτες υποχωρούν, όμως τα έσοδα αυξάνονται με ρυθμούς που θυμίζουν τουριστική έκρηξη. Η νέα τιμολογιακή πολιτική από τον Απρίλιο του 2025 φαίνεται να αλλάζει το παιχνίδι, μετατρέποντας τον πολιτισμό σε πιο «premium» εμπειρία. Το ερώτημα δεν είναι αν ο πολιτισμός αποδίδει οικονομικά, αποδίδει. Το ερώτημα είναι αν, στο κυνήγι των εσόδων, χάνει σταδιακά το πιο πολύτιμο κεφάλαιό του: τη μαζική πρόσβαση.

Πώς μια θυγατρική αποκαλύπτει τη στρατηγική της Alphabet

• Οι οικονομικές επιδόσεις της Google Ελλάς Εφαρμογές Διαδικτύου Μονοπρόσωπη ΕΠΕ θα μπορούσε να πει κανείς ότι λειτουργούν ως εγχειρίδιο για το πώς η Alphabet οργανώνει τις θυγατρικές της. Με κύκλο εργασιών 14,36 εκατ. ευρώ το 2024, μειωμένο σε σχέση με το 2023, η υποχώρηση έχει να κάνει με ενδοομιλική αναπροσαρμογή. Τα έσοδα της Google Hellas προκύπτουν κυρίως από υπηρεσίες που παρέχει εντός του ομίλου, με προκαθορισμένα περιθώρια κέρδους. Τα καθαρά κέρδη των 524 χιλ. ευρώ επιβεβαιώνουν ένα μοντέλο χαμηλού ρίσκου και προβλέψιμης απόδοσης. Οι υποχρεώσεις φτάνουν τα 35,5 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 30 εκατ. προέρχονται από ενδοομιλικό δανεισμό της Google Ireland Limited.

Τι περιλαμβάνει το «πακέτο» της Alpha Bank

• Σε στοχευμένο πρόγραμμα οικειοθελούς αποχώρησης προχωρά η Alpha Bank, εντάσσοντάς το στο ευρύτερο σχέδιο αναδιάρθρωσης του επιχειρησιακού και λειτουργικού της μοντέλου. Η κίνηση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο τραπεζικός κλάδος επιταχύνει την αυτοματοποίηση, περιορίζοντας ρόλους που επηρεάζονται από την ψηφιοποίηση και επενδύοντας σε τεχνολογία και τεχνητή νοημοσύνη. Το πρόγραμμα απευθύνεται σε συγκεκριμένο αριθμό εργαζομένων με τουλάχιστον έξι έτη υπηρεσίας και συνοδεύεται από ιδιαίτερα ελκυστικούς όρους. Οι συμμετέχοντες μπορούν να επιλέξουν άμεση αποχώρηση με αποζημίωση που φτάνει έως τις 190.000 ευρώ. Εναλλακτικά, προσφέρεται μακροχρόνια άδεια (sabbatical) διάρκειας 2 ή 4 ετών μετ’ αποδοχών, κατά την οποία ο εργαζόμενος δεν παρέχει εργασία και λαμβάνει το 70% ή 60% του μεικτού μισθού του, με ανώτατο συνολικό όριο 260.000 ευρώ. Το πακέτο ενισχύεται με πριμοδότηση βάσει θέσης, ετών υπηρεσίας και κοινωνικών κριτηρίων, με προσαύξηση 15.000 ευρώ ανά κατηγορία, καθώς και επιπλέον μπόνους 5% για όσους δηλώσουν συμμετοχή την πρώτη εβδομάδα. Για εργαζόμενους άνω των 56 ετών, προβλέπεται κάλυψη αποδοχών για διάστημα άνω των τριών ετών, έως τη συνταξιοδότηση.

Πρωταθλητισμό στο οικονομικό στρες κάνει η Ελλάδα

• Η απόκλιση της Ελλάδας από την υπόλοιπη Ευρώπη στο επίπεδο διαβίωσης γίνεται όλο και πιο εμφανής. Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία της Eurostat, το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα ανά νοικοκυριό αυξήθηκε κατά 22% στον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ενωσης την περίοδο 2004–2024. Η Ελλάδα μαζί με την Ιταλία αποτελεί την εξαίρεση καθώς τα ελληνικά νοικοκυριά είδαν το εισόδημά τους να μειώνεται κατά περίπου 5%, σε πραγματικούς όρους. Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνεται και από διεθνή έρευνα της Compare the Market AU, η οποία κατατάσσει την Ελλάδα ως την πιο «οικονομικά στρεσαρισμένη» χώρα μεταξύ 35 κρατών του ΟΟΣΑ. Η μελέτη αξιολόγησε τις χώρες με βάση πέντε βασικούς δείκτες: μέσους μισθούς, κόστος αγοράς κατοικίας, ενοίκια, κόστος ζωής και ανεργία. Με συνολικό σκορ μόλις 41,05 στα 100, η Ελλάδα καταλαμβάνει την τελευταία θέση. Στη λίστα της πίεσης ακολουθούν η Κολομβία και το Μεξικό, ενώ μεσογειακές οικονομίες όπως η Πορτογαλία και η Ισπανία βρίσκονται σε καλύτερη θέση από την Ελλάδα.

Πώς διαβάζει η αγορά την είσοδο της Coffee Island στη Μονμάρτη

• Στη γαλλική αγορά εισέρχεται η Coffee Island, εγκαινιάζοντας το πρώτο της κατάστημα στη Μονμάρτη, μία από τις πιο προβεβλημένες και ακριβές συνοικίες του Παρισιού. Η επιλογή της ιστορικής περιοχής, με έντονη τουριστική κίνηση αλλά και σκληρό ανταγωνισμό, εγείρει και ερωτήματα για τη στρατηγική της επέκτασης. Η γαλλική πρωτεύουσα αποτελεί μία από τις πιο απαιτητικές αγορές καφέ στην Ευρώπη, με ισχυρή τοπική κουλτούρα, πολυεθνικές αλυσίδες αλλά και ανεξάρτητα καφέ με βαθιές ρίζες στις γειτονιές. Σε αυτό το περιβάλλον, η παρουσία ενός ελληνικού brand στη Μονμάρτη δεν αποτελεί μόνο ευκαιρία προβολής, αλλά και δοκιμασία αντοχών.

Βαριές ζημιές και επιφυλάξεις για ΕΑΒ

• Σημαντικές ζημιές και σοβαρές λογιστικές εκκρεμότητες αποτυπώνουν οι οικονομικές καταστάσεις της Ελληνικής Αεροπορικής Βιομηχανίας (ΕΑΒ) για τη χρήση 2024, που αναρτήθηκαν πριν από λίγες ώρες στο ΓΕΜΗ. Παρά τη μείωση των ζημιών σε σχέση με το 2023, τα καθαρά αποτελέσματα παραμένουν αρνητικά, με τις ζημιές μετά φόρων να ξεπερνούν τα 49 εκατ. ευρώ. Η εικόνα επιβαρύνεται από εκτεταμένες προβλέψεις και απομειώσεις, ύψους άνω των 31 εκατ. ευρώ, που αφορούν αποθέματα, απαιτήσεις προηγούμενων χρήσεων και ποινικές ρήτρες από καθυστερήσεις σε αμυντικά προγράμματα. Το μεικτό κέρδος περιορίστηκε δραστικά, ενώ ο κύκλος εργασιών εμφάνισε νέα υποχώρηση, εντείνοντας τα ερωτήματα για τη λειτουργική αποτελεσματικότητα της εταιρείας. Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει και η έκθεση των ορκωτών ελεγκτών, οι οποίοι διατυπώνουν γνώμη με επιφύλαξη, επισημαίνοντας μεταξύ άλλων μη αναθεωρημένες αποτιμήσεις παγίων, ελλιπή ενοποίηση θυγατρικής και αδυναμία πλήρους επιβεβαίωσης αποθεμάτων. Παρά τη συνεχή στήριξη από το Δημόσιο και τον ρόλο της ΕΑΒ στην εθνική άμυνα, τα στοιχεία εγείρουν κρίσιμα ερωτήματα κατά πόσο η πολυετής αναδιάρθρωση οδηγεί τελικά σε βιώσιμη πορεία.

Στη Βουλή το fintech οικοσύστημα

• Το οικοσύστημα του fintech μπαίνει στο επίκεντρο της κοινοβουλευτικής συζήτησης, αύριο Τετάρτη στην Ειδική Μόνιμη Επιτροπή Ερευνας και Τεχνολογίας της Βουλής. Αντικείμενο της συνεδρίασης είναι οι ευκαιρίες και οι προκλήσεις που δημιουργεί η χρηματοοικονομική τεχνολογία για την ελληνική οικονομία. Η συζήτηση έρχεται σε μια περίοδο όπου οι ψηφιακές πληρωμές, οι fintech πλατφόρμες και οι νέες τραπεζικές υπηρεσίες αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο πολίτες και επιχειρήσεις συναλλάσσονται. Για την Ελλάδα, το fintech θεωρείται ένας τομέας με σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης, αλλά και με ζητήματα που χρειάζονται προσεκτικό σχεδιασμό, όπως το ρυθμιστικό πλαίσιο και η προστασία των χρηστών. Τα μέλη της Επιτροπής θα ενημερωθούν από εκπροσώπους της ακαδημαϊκής κοινότητας, του τραπεζικού τομέα και της αγοράς. Μεταξύ αυτών, όπως μαθαίνει το ΒΤ, θα είναι ο αντιπρύτανης Οικονομικών και Ανάπτυξης του ΕΚΠΑ, Αριστείδης Σάμιτας, ο Σπυρίδων Αρσένης, από το πρόγραμμα NBG Business Seeds της Εθνικής Τράπεζας, και ο Μιχαήλ Βαφόπουλος, διευθύνων σύμβουλος της Linked Business A.E.

Η MORE στην αποθήκευση ενέργειας

• Με την ολοκλήρωση τριών μεγάλων συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας σε Φωκίδα, Φλώρινα και Βοιωτία, η MORE τοποθετείται στον ταχέως αναπτυσσόμενο τομέα των μπαταριών. Τα έργα, συνολικής ισχύος 72 MW και χωρητικότητας 144 MWh, παραδόθηκαν σε μόλις πέντε μήνες. Τα έργα επελέγησαν μέσω της Β΄ Ανταγωνιστικής Διαδικασίας της ΡΑΑΕΥ και χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του «Ελλάδα 2.0» με πόρους του NextGenerationEU. Η αποθήκευση ενέργειας υπόσχεται μείωση περικοπών ΑΠΕ, σταθεροποίηση του δικτύου και συγκράτηση τιμών.

Ευρώπη δύο ταχυτήτων για τους φοιτητές

• Ενας στους τέσσερις νέους ηλικίας 15 έως 29 ετών στην Ευρωπαϊκή Ενωση συνδυάζει σπουδές και εργασία, αποκαλύπτουν τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Eurostat για το 2024. Πρόκειται για μια πρακτική που σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες θεωρείται σχεδόν αναπόσπαστο μέρος της φοιτητικής εμπειρίας, λειτουργώντας ως γέφυρα προς την αγορά εργασίας. Σε επίπεδο Ε.Ε., το 71,4% των σπουδαστών παραμένει εκτός εργατικού δυναμικού, ενώ το 3,2% καταγράφεται ως άνεργο, αναζητώντας εργασία χωρίς αποτέλεσμα. Η Ελλάδα, ωστόσο, κινείται εκτός ευρωπαϊκού ρυθμού. Μόλις το 6% των σπουδαστών εργάζονται παράλληλα με τις σπουδές τους, ποσοστό που τοποθετεί τη χώρα στη δεύτερη χαμηλότερη θέση στην Ε.Ε. Χειρότερη επίδοση καταγράφει μόνο η Ρουμανία (2,4%), ενώ οριακά υψηλότερα βρίσκεται η Κροατία (6,4%). Στον αντίποδα, στις βόρειες χώρες της Ευρώπης η εργασία κατά τη διάρκεια των σπουδών είναι σχεδόν ο κανόνας. Παράλληλα, όμως, εκεί εμφανίζονται και τα υψηλότερα ποσοστά ανεργίας μεταξύ των σπουδαστών, 14,1% στη Σουηδία, 10% στη Φινλανδία και 9,6% στη Δανία. Τα χαμηλότερα ποσοστά ανεργίας σπουδαστών καταγράφονται στη Ρουμανία (0,6%) και στην Κροατία, την Τσεχία και την Ουγγαρία (0,8%).

Εκτός χρονοδιαγράμματος

• Τα εμβληματικά έργα μεταφορών της Ευρωπαϊκής Ενωσης σχεδιάστηκαν για να ενώσουν αγορές, ανθρώπους και οικονομίες. Στην πράξη, όμως, εξελίσσονται σε ένα ακριβό σπόρ που έχει μόνο χαμένους. Και αυτό δεν το λέμε εμείς. Σύμφωνα με τη νέα επικαιροποιημένη έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου, τα πολύ μεγάλα έργα μεταφορών της Ε.Ε. κοστίζουν πλέον πολύ περισσότερο και ολοκληρώνονται πολύ αργότερα από ό,τι είχε αρχικά προβλεφθεί. Ο στόχος να έχει ολοκληρωθεί το κεντρικό διευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών έως το 2030 δεν θεωρείται πια απλώς φιλόδοξος χαρακτηρίζεται ανοιχτά ανέφικτος. Το κόστος είναι το πρώτο καμπανάκι. Στα οκτώ εμβληματικά έργα που εξετάστηκαν, οι υπερβάσεις χωρίς να υπολογίζεται ο πληθωρισμός έχουν φτάσει κατά μέσο όρο το 82% σε σχέση με τις αρχικές εκτιμήσεις. Εργα όπως η Rail Baltica ή η σύνδεση Λυών – Τορίνου έχουν δει τους προϋπολογισμούς τους να εκτοξεύονται, ενώ η Ε.Ε. έχει ήδη διαθέσει πάνω από 15 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις. Το δεύτερο καμπανάκι αφορά τον χρόνο. Οι καθυστερήσεις, που το 2020 ανέρχονταν κατά μέσο όρο στα 11 χρόνια, έχουν πλέον αγγίξει τα 17. Σήραγγες, σιδηροδρομικές γραμμές και πλωτές οδοί μεταθέτουν συνεχώς την έναρξη λειτουργίας τους για τη δεκαετία του 2030 ή και αργότερα. Η πανδημία, ο πόλεμος στην Ουκρανία και νέες κανονιστικές απαιτήσεις εξηγούν μέρος της εικόνας, όχι όμως όλη. Το Ελεγκτικό Συνέδριο βλέπει ελπίδα στον αναθεωρημένο κανονισμό της Ε.Ε., που ενισχύει την εποπτεία και τον ρόλο της Επιτροπής.