Καλημέρα σας,
Σε μια Black Friday που έχει πάψει προ πολλού να είναι… Friday, η αγορά κινήθηκε με σταθερή ζήτηση, αλλά χωρίς τον παλιό παροξυσμό. Σε αυτό το τοπίο, οι νικητές δεν ήταν όσοι έδωσαν τις μεγαλύτερες εκπτώσεις, αλλά όσοι χρησιμοποίησαν την ΤΝ. Η επισκεψιμότητα από AI πηγές εκτινάχθηκε σε ποσοστό 805%, οδηγώντας σε πωλήσεις 3 δισ. δολ. στις ΗΠΑ, ενώ οι χρήστες μέσω AI είχαν 38% μεγαλύτερη πιθανότητα αγοράς. Παρά τα ρεκόρ τζίρου, οι μέσες τιμές ανέβηκαν 7% και τα τεμάχια ανά συναλλαγή υποχώρησαν 2%. Ο όγκος παραγγελιών μειώθηκε 1%, ενώ το BNPL ενισχύθηκε κατά 8,9%, αγγίζοντας τα 747,5 εκατ. δολ.
Στα δικά μας, σάλος στα social media από τη χαμηλή έως ανύπαρκτη επιστροφή ενοικίου. Η παρέμβαση Πιερρακάκη και τι αλλάζει. Το ράλι του χρυσού που ξυπνά μνήμες του 1979, η χρηματοδοτική «ανάσα» για το Μετρό έως το 2049 και το πενταμελές συνεργείο υπερωριών στην ΥΠΑ. Ο πικρός καφές του Βασίλη Κάτσου, ποιος μπήκε επιτέλους στον 21ο αιώνα, το «παρκούρ» της ΕΡΤ. Η νέα παράταση «μαμούθ» για το φράγμα Τσικαλαριού Νάξου, το νέο manual της Toi&Moi και ποιος κρατά τις τιμές τόσο ψηλά.
Το ράλι του χρυσού που ξυπνά μνήμες του 1979
Ο χρυσός συνεχίζει να κάνει αυτό που ξέρει καλύτερα. Να γράφει Ιστορία. Το πολύτιμο μέταλλο πέρασε με άνεση τα 4.220 δολάρια την ουγγιά, μια επίδοση που το τοποθετεί σε τροχιά για τέταρτο συνεχόμενο ανοδικό μήνα. Πάντως η αγορά «κλειδώνει» πάνω από 80% πιθανότητα για μια μείωση κατά 25 μονάδες βάσης και προεξοφλεί σχεδόν τρεις ακόμη μέχρι το τέλος του 2026.
Από την άλλη, η ζήτηση παραμένει επιθετική. Κεντρικές τράπεζες συνεχίζουν αγορές, ενώ οι εισροές σε ETFs από μη θεσμικούς παίκτες ενισχύονται. Το μέταλλο κινείται με ρυθμό που, αν συνεχιστεί, μπορεί να φέρει τη μεγαλύτερη ετήσια άνοδο από το 1979.
Ποιος κρατά τις τιμές τόσο ψηλά;
Την ίδια ώρα, στις διεθνείς αγορές, η κατάσταση στον καφέ παραμένει τεταμένη. Τα futures του arabica κινούνται στα 4,11 δολάρια/λίβρα, μια ανάσα από το υψηλό των 4,23 δολαρίων. Κι αν αναρωτιέστε ποιος «φουσκώνει» τις τιμές, η απάντηση είναι σύνθετη. Οι αμερικανικοί δασμοί στον καφέ της Βραζιλίας περιόρισαν τις εξαγωγές και εκτόξευσαν τα συμβόλαια. Οι πρόσφατες εξαιρέσεις απλώς έδωσαν μια μικρή ανάσα. Από την άλλη, οι προβληματικές σοδειές στη Βραζιλία και οι ακραίες βροχοπτώσεις στο Βιετνάμ συρρικνώνουν την παγκόσμια προσφορά. Τα αποθέματα στα χρηματιστήρια κινούνται κοντά στα χαμηλότερα επίπεδα από τον Μάρτιο του 2024. Με λίγα λόγια, μικρότερη προσφορά, επιθετική κερδοσκοπία, νευρική αγορά. Ο συνδυασμός κρατά τον arabica σε ιστορικά υψηλά, πολύ πάνω από τον μέσο όρο πενταετίας, και δύσκολα θα δούμε άμεση αποκλιμάκωση.
Ο πικρός καφές του Βασίλη Κάτσου
Η εκτίναξη των διεθνών τιμών καφέ άφησε… πικρή γεύση στον Βασίλη Κάτσο, στρατηγικό μέτοχο στην Cafetex. Παρότι η Cafetex, στην οποία ο Κάτσος είναι μέτοχος μέσω της VNK Capital, πούλησε περισσότερο προϊόν, τα κέρδη εξαϋλώθηκαν. Το αποτέλεσμα; Ζημίες 1,91 εκατ. ευρώ αντί κερδών το 2023. Αν και ο τζίρος αυξήθηκε κατά 12%, το μεικτό περιθώριο βούτηξε από 21,7% σε 14%. Το λειτουργικό EBITDA κατέρρευσε πάνω από 86%, ενώ τα χρηματοοικονομικά έξοδα φούσκωσαν λόγω αυξημένου δανεισμού και υψηλών επιτοκίων. Τα ίδια κεφάλαια σχεδόν εξαφανίστηκαν, υποχωρώντας κατά 79%. Κι όμως, η Cafetex συνεχίζει να επενδύει. Νέα προϊόντα, αναβάθμιση εξοπλισμού, είσοδος σε αγορές Μέσης Ανατολής, Ασίας και στον Καναδά, αλλά και άνοιγμα σε ηλεκτρονικές πλατφόρμες όπως Amazon UK και Ocado. Και η VNK Capital παραμένει αισιόδοξη, κυνηγώντας νέες εξαγορές για να ενισχύσει το διεθνές αποτύπωμα του ομίλου.
Το «παρκούρ» της ΕΡΤ
Στα της ΕΡΤ τώρα, όπου το οικονομικό επιτελείο αποφάσισε πως ήρθε η ώρα για ένα γερό λίφτινγκ στον προϋπολογισμό του 2025. Η απόφαση ανεβάζει τα συνολικά έσοδα της εταιρείας στα 252,17 εκατ. ευρώ από τα 227,76 εκατ. ευρώ, με τις πωλήσεις να φουσκώνουν κατά 24,4 εκατ. χάρη σε μια πιο «επιθετική» εμπορική στρατηγική. Οι δαπάνες, βεβαίως, δεν πάνε πίσω. Αυξάνονται στα 245,15 εκατ. ευρώ από 227,24 εκατ. ευρώ. Αμοιβές προσωπικού, τρίτοι, γνωστά πράγματα. Κι όμως, μέσα σε όλο αυτό το χρηματοοικονομικό «παρκούρ», εμφανίζεται ένα πλεόνασμα 7,02 εκατ. ευρώ από μόλις 522.000 πριν. Καλό αριθμός με την απαραίτητη υποσημείωση «να τηρούνται τα μεγέθη».
Ποιος μπαίνει επιτέλους στον 21ο αιώνα
Εδώ και χρόνια ακούμε για «ψηφιακό μετασχηματισμό» και «απλοποίηση διαδικασιών», συνθήματα που στην ελληνική πραγματικότητα συχνά προχωρούν με ρυθμούς… έργου οδοποιίας σε νησί. Γι’ αυτό και η ενεργοποίηση της ενιαίας θυρίδας εξωτερικού εμπορίου έχει πραγματικό βάρος. Πρόκειται για μια κεντρική πλατφόρμα της ΑΑΔΕ όπου συγκεντρώνονται όλες οι άδειες, εγκρίσεις και πιστοποιητικά για εισαγωγές και εξαγωγές, ό,τι μέχρι χθες απαιτούσε φαξ, υπογραφές, παράβολα, υπομονή και έναν δεύτερο καφέ για τα νεύρα.
Το νέο σύστημα συνδέεται με τη μισή Διοίκηση. Από τα υπουργεία Εξωτερικών και Πολιτισμού μέχρι Αγροτικής Ανάπτυξης, Υγείας, Προστασίας του Πολίτη και Ναυτιλίας, μαζί με ΕΟΦ και ΟΠΕΚΕΠΕ. Η κυβέρνηση μιλά για μείωση των καθυστερήσεων και επιτάχυνση των εμπορικών ροών. Αν αυτό επιβεβαιωθεί, τότε για πρώτη φορά το εξωτερικό εμπόριο θα λειτουργεί με ευρωπαϊκούς ρυθμούς και όχι με λογική τελωνείου του ’90.
Κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι όλα θα κυλήσουν χωρίς εμπόδια. Τα συστήματα θέλουν χρόνο, δοκιμές και υπηρεσίες που συνεργάζονται. Ομως η ενιαία θυρίδα αποτελεί την πιο ουσιαστική προσπάθεια εξορθολογισμού. Αν μειωθεί η χαρτούρα και αυξηθεί η ταχύτητα, τότε πράγματι κάτι αλλάζει.
Τι αλλάζει στην επιστροφή ενοικίου
Μετά τον σάλο που ξέσπασε στα social media, με δεκάδες χρήστες να αναρτούν screenshots από… αδικαιολόγητα χαμηλές επιστροφές ενοικίου, το υπουργείο Οικονομίας και η ΑΑΔΕ έσπευσαν να δώσουν εξηγήσεις και κυρίως λύση. Οι αναρτήσεις πολιτών που έλαβαν 20 ή 30 ευρώ έγιναν viral, ανοίγοντας συζήτηση για λάθη στις δηλώσεις και για «περίεργα» μισθωτήρια που κυκλοφορούν στην αγορά.
Η ΑΑΔΕ υποστηρίζει ότι σε αρκετές περιπτώσεις οι χαμηλές καταβολές οφείλονται αποκλειστικά στα στοιχεία που δήλωσαν οι ίδιοι οι μισθωτές στο Ε1, συχνά βάζοντας το μηνιαίο αντί για το ετήσιο ποσό. Γι’ αυτό δίνεται πλέον δεύτερη ευκαιρία για διόρθωση έως τις 30 Δεκεμβρίου, ώστε οι δικαιούχοι να λάβουν το πραγματικό ποσό που τους αναλογεί.
Το υπουργείο, από την πλευρά του, υπογραμμίζει ότι στόχος του μέτρου είναι η στήριξη των νοικοκυριών αλλά και η καταγραφή της πραγματικής εικόνας στην αγορά ενοικίων. Μετά τον θόρυβο και τις αντιδράσεις, η μπάλα περνά ξανά στους πολίτες. Οσοι δήλωσαν λάθος, μπορούν πλέον να το διορθώσουν και να εισπράξουν τα χρήματα που έχασαν στην πρώτη πληρωμή.
Πενταμελές συνεργείο υπερωριών στην ΥΠΑ
Μια απόφαση ρουτίνας, αλλά με σημασία, για όσους ξέρουν πώς λειτουργεί η Μονάδα Πτητικών Μέσων (ΜΠΜ) της ΥΠΑ, υπέγραψε το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών. Το υπουργείο συγκροτεί πενταμελές συνεργείο μονίμων υπαλλήλων, για να καλύψει τις αυξημένες ανάγκες του Δεκεμβρίου, περίοδο κατά την οποία η ΜΠΜ, ως γνωστόν, δουλεύει… σε mode 24/7. Στο έγγραφο γίνεται σαφές το θέμα των υπερωριών. Για τον μήνα Δεκέμβριο προβλέπονται έως 42,5 ώρες νυχτερινής υπηρεσίας για κάλυψη υποχρεωτικού ωραρίου, επιπλέον 20 ώρες απογευματινής απασχόλησης και μέχρι 30 ώρες Κυριακών και εξαιρέσιμων ημερών, ενώ υπάρχει και δυνατότητα για πρόσθετες νυχτερινές ώρες, αν το απαιτήσει η επιχειρησιακή εικόνα.
Τι αλλάζει στις αναλήψεις μετρητών
Σε μια συμφωνία που αλλάζει τους κανόνες του παιχνιδιού για το ευρωπαϊκό οικοσύστημα πληρωμών κατέληξαν την Πέμπτη η Ευρωπαϊκή Ενωση και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, θέτοντας τις βάσεις για τον νέο Κανονισμό Υπηρεσιών Πληρωμών (PSR). Η κεντρική φιλοσοφία του πλαισίου είναι περισσότερη διαφάνεια, πιο αυστηρή γραμμή απέναντι στην απάτη και διασφάλιση ότι τα μετρητά παραμένουν προσβάσιμα.
Στο επίκεντρο της συμφωνίας βρίσκεται η δυνατότητα στους καταναλωτές να πραγματοποιούν αναλήψεις έως 150 ευρώ απευθείας από καταστήματα, χωρίς να απαιτείται αγορά. Μια πρόβλεψη που, όπως υποστηρίζει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, είναι αναγκαία, καθώς ο αριθμός των ΑΤΜ μειώνεται συστηματικά, ιδιαίτερα στην περιφέρεια. Ωστόσο, υπάρχουν και αντιδράσεις. Η CCIA Europe, που εκπροσωπεί εταιρείες τεχνολογίας και επικοινωνιών, υποστηρίζει ότι οι μεγάλες τράπεζες και οι τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι βγαίνουν κερδισμένοι, ενώ οι καταναλωτές εκτίθενται σε μεγαλύτερο κίνδυνο.
«Πετάει» ο προϋπολογισμός στο νέο αεροδρόμιο Ηρακλείου
Το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών ενέταξε στο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΕΠΑ) την πράξη που αφορά τις αποζημιώσεις της σύμβασης για το νέο διεθνές αεροδρόμιο στο Ηράκλειο Κρήτης. Το έργο, ύψους 444,3 εκατ. ευρώ, αφορά τις οικονομικές υποχρεώσεις που προκύπτουν από τη σύμβαση Παραχώρησης για την κατασκευή, τη λειτουργία και την εκμετάλλευση του νέου αεροδρομίου και των οδικών συνδέσεών του. Σύμφωνα με το έγγραφο, οι αποζημιώσεις σχετίζονται με παρατάσεις χρονοδιαγραμμάτων, απώλειες εσόδων της εταιρείας παραχώρησης, επιπτώσεις της πανδημίας COVID-19 και αλλαγές στη νομοθεσία. Η δημόσια επιλέξιμη δαπάνη φτάνει τα 363,8 εκατ. ευρώ, ενώ το έργο έχει ημερομηνία ολοκλήρωσης τις 28/02/2027.
Χρηματοδοτική «ανάσα» για το μετρό έως το 2049
Σε μια μεγάλη ένεση ρευστότητας προς την ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε., εξασφαλίζοντας τη χρηματοδότηση τόκων και προμηθειών δανείων της για περισσότερο από δύο δεκαετίες, προχωρά το αρμόδιο υπουργείο. Με απόφαση του Χρίστου Δήμα, εντάσσεται στο πρόγραμμα το έργο ύψους 2,3 δισ. ευρώ, από τα οποία 200 εκατ. ευρώ θα καλυφθούν άμεσα μέσω του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης.
Η ρύθμιση αφορά τόκους δανείων από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων από το 1992 έως και το 2049, καθώς και τις προμήθειες εγγυήσεων που έχουν ήδη καταβληθεί στο Δημόσιο.
Με την ολοκλήρωση της ένταξης, εκτιμάται πως περιορίζονται σημαντικά οι δημοσιονομικοί κίνδυνοι για ένα από τα πιο κομβικά έργα αστικών μεταφορών στη χώρα.
Το νέο manual της Toi&Moi
Η περυσινή χρονιά ήταν μια δύσκολη χρονιά για την Toi&Moi. Η διοίκηση τράβηξε το χειρόφρενο, πάγωσε δαπάνες, αναδιάρθρωσε το δίκτυο και έβαλε στοπ σε πρακτικές που αιμορραγούσαν εδώ και χρόνια. Η μικρή πτώση τζίρου, από τα 12,34 εκατ. ευρώ στα 11,9 εκατ. ευρώ, ήταν σχεδόν προμελετημένη, το τίμημα της επιλογής να κλείσουν καταστήματα που απλώς δεν «έβγαιναν» σε Golden Hall, Mediterranean Cosmos, Mega Outlet Θεσσαλονίκης. Τρία σημεία που επί χρόνια έδειχναν την κόπωση του brand.
Τα έξοδα διάθεσης υποχώρησαν 8%, τα λοιπά λειτουργικά κατά 22,9%, ενώ τα έσοδα εκμετάλλευσης εκτινάχθηκαν πάνω από 300%. Στο παρασκήνιο λέγεται ότι η εταιρεία πέρασε από «στεγνό» line-by-line. Το αποτέλεσμα; Ζημιές προ και μετά φόρων μειωμένες, μια αλλαγή που στο εσωτερικό της εταιρείας θεωρείται το πρώτο πραγματικό βήμα εξυγίανσης εδώ και χρόνια. Ο στόχος πλέον είναι ξεκάθαρος. Ακόμη πιο αυστηρή διαχείριση και επιστροφή σε ανοδικό τζίρο.
Παράταση «μαμούθ» για το φράγμα Τσικαλαριού Νάξου
Σε ακόμη μία παράταση, αυτή τη φορά έως τις 31 Ιουλίου 2027, προχωρά το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών για την ολοκλήρωση του πολύπαθου έργου Φράγμα Τσικαλαριού Νάξου, που μοιάζει με το γεφύρι της Αρτας. Η νέα προθεσμία προσθέτει 24 μήνες στον ήδη μακρύ κύκλο των καθυστερήσεων, σε ένα έργο που ξεκίνησε πριν από περισσότερο από δέκα χρόνια και έχει δεχθεί αλλεπάλληλες αναβολές.
Η ανάδοχος εταιρεία ΣΜΙΛΗ ΑΤΕ είχε ζητήσει παράταση έως το τέλος του 2027, επικαλούμενη πολύμηνες διακοπές εργασιών, καθυστέρηση στην έγκριση της πρώτης συμπληρωματικής σύμβασης, καθώς και τεχνικά ζητήματα που δεν αποδίδονται σε δική της υπαιτιότητα. Η υπηρεσία εισηγήθηκε τελικά νέα προθεσμία μέχρι τον Ιούλιο του 2027, κρίνοντας ότι οι λόγοι είναι «αντικειμενικοί» και δεν βαραίνουν αποκλειστικά τον ανάδοχο. Με τον συνολικό προϋπολογισμό να έχει αυξηθεί, η κοινωνία της Νάξου παρακολουθεί μάλλον με αγανάκτηση ένα έργο που μοιάζει να μην τελειώνει ποτέ.
Εγκύκλιος «γέφυρα» για αγροτικές επενδύσεις
Ενα παράθυρο συνέχειας για εκατοντάδες ημιτελή επενδυτικά σχέδια ανοίγει το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, επιτρέποντας σε δράσεις του υπομέτρου 4.1 του ΠΑΑ 2014–2022 να μεταφερθούν ως ανειλημμένες υποχρεώσεις στο στρατηγικό σχέδιο ΚΑΠ 2023–2027. Η νέα εγκύκλιος έρχεται λίγο πριν εκπνεύσει η επιλεξιμότητα πληρωμών στις 31 Δεκεμβρίου. Σύμφωνα με το έγγραφο, η συνέχιση της χρηματοδότησης αφορά αποκλειστικά έργα των δράσεων 4.1.1, 4.1.2, 4.1.3 και 4.1.5, για τα οποία έχουν υποβληθεί μόνο «μερικά» αιτήματα πληρωμής στο ΠΣΚΕ. Για να μεταφερθούν στο νέο πρόγραμμα, οι δικαιούχοι πρέπει να έχουν εξασφαλίσει τουλάχιστον μία εκκαθάριση πληρωμής έως το τέλος του 2025 από τον οργανισμό πληρωμών ΟΠΕΚΕΠΕ, να μην έχουν υπερβεί τον επιτρεπόμενο αριθμό αιτημάτων και να απομένει προς υλοποίηση τουλάχιστον το 20% του εγκεκριμένου προϋπολογισμού.
