Η ζωή του –δίχως αυτό ο ίδιος να το επικαλείται ως ξεχωριστό, ως εξαίρεση ή κατόρθωμα (απαντήσεων)– ήταν μία διαρκής ερώτηση. Το ζήτημα για τον Κρίστοφερ Εμάνιουελ Πολ ήταν αυτό να μη συνοδευτεί από αμφισβήτηση. Τουλάχιστον εσωτερική. Γιατί η παρουσία στην πρώτη γραμμή του ΝΒΑ για δύο δεκαετίες δεν ήταν δυνατόν να μην περιλαμβάνει ίντριγκα και διλήμματα. Ως ίσως ο πιο κλασικός, αυθεντικός πόιντ γκαρντ της Λίγκας αυτά τα είκοσι χρόνια, αποκλήθηκε «Point God». Η… θεϊκή αυτή υπόσταση της θέσης του «καθαρού» πλέι μέικερ, η οποία ωστόσο έως την τρέχουσα, 21η σεζόν του στα παρκέ του κορυφαίου πρωταθλήματος μπάσκετ στον κόσμου δεν περιλαμβάνει έναν τίτλο πρωταθλητή, έφερε εύλογα και πιστούς «υπηκόους» του ταλέντου και των ικανοτήτων του αλλά και αντιρρησίες, κυρίως της συμπεριφοράς του.
Ο Κρις Πολ, 40χρονος γκαρντ των Λος Αντζελες Κλίπερς, ανακοίνωσε το περασμένο Σάββατο (22/11) ότι μετά το τέλος της φετινής αγωνιστικής χρονιάς θα αποχωρήσει από την ενεργό δράση. Λίγο πριν από τον αγώνα των «Κλιπς» στη Σάρλοτ, λίγα χιλιόμετρα από το Ουίνστον-Σάλεμ, όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε, δημοσίευσε ένα βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που περιείχε στιγμιότυπα από την καριέρα του στο μπάσκετ, με τη λεζάντα να αναφέρει: «Πίσω στη Βόρεια Καρολίνα! Τι πορεία… Μένουν ακόμα τόσα πολλά… Ευγνώμων για αυτό το τελευταίο!», εννοώντας την ύστατη επίσκεψή του ως αντίπαλος στην πόλη του.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Το διαχρονικό debate και η τελευταία απορία
Η είδηση της επερχόμενης αποχώρησής του δεν διαφοροποίησε τις διαφωνίες όλης της καριέρας του. Για κάποιους, αυτός ο τόσο σπουδαίος «στρατηγός» στο παρκέ, οργανωτικός, μεθοδικός και έτοιμος να σκαρφιστεί την πιο απίθανη ασίστ, ήταν ίσως υπερτιμημένος. Οι 12 επιλογές στο All-Star Game, οι 11 φορές στις κορυφαίες πεντάδες της σεζόν –τέσσερις στην πρώτη, πέντε στη δεύτερη και δύο στην τρίτη–, οι επτά φορές στην καλύτερη αμυντική πεντάδα και το τωρινό στάτους του δεν έμοιαζαν αρκετά στους αμφισβητίες του. Το γεγονός ότι είναι ο δεύτερος σε ασίστ και κλεψίματα στην ιστορία του ΝΒΑ φαίνεται πως θα αντισταθμίζεται διαρκώς από το ότι δεν φόρεσε δαχτυλίδι πρωταθλητή.
Για άλλους, πάντως, κυριότερη είναι η «ταμπέλα» του κακού συμπαίκτη που του κόλλησαν στην πρώτη θητεία του στους Κλίπερς (2011-2017). Τότε, έπειτα από το βέτο του αείμνηστου κομισάριου Ντέιβιντ Στερν, απαγορεύθηκε η ανταλλαγή του στους Λέικερς και στο πλάι του Κόμπι Μπράιαντ και βρέθηκε στους συμπολίτες, χωρίς όμως η περίφημη «Lob City» (για τις ασίστ-λόμπες στα καρφώματα των Μπλέικ Γκρίφιν και ΝτιΑντρε Τζόρνταν) να φτάσει στην κορυφή.
Το «κάστρο» μάλλον έπεσε εκ των έσω. Αρχικά από τη σαπουνόπερα του «εξοστρακισμού» του πρώην ιδιοκτήτη των Κλίπερς, Ντόναλντ Στέρλινγκ, ο οποίος υποχρεώθηκε να πουλήσει την ομάδα –αν και αντί δύο δισεκατομμυρίων δολαρίων– λόγω ρατσιστικών σχολίων κατά του θρύλου των Λέικερς, Μάτζικ Τζόνσον. Στη συνέχεια γιατί ο Πολ κατηγορήθηκε ότι η αλτρουιστική μαεστρία του στο γήπεδο γινόταν αλαζονική συμπεριφορά στα αποδυτήρια, που μόνο αγαπητό δεν τον έκαναν. Είχε υπάρξει μία ένδειξη στη Νέα Ορλεάνη, την ομάδα που τον επέλεξε στο Νο4 του ντραφτ του 2005, όταν επέπληξε τη διοίκηση γιατί δεν ζήτησε τη γνώμη του πριν απολύσει τον κόουτς Μπάιρον Σκοτ.
Glen Davis weighed in after Rajon Rondo called Chris Paul a “horrible teammate.” pic.twitter.com/Fg8QLCvpe9
— ESPN (@espn) October 23, 2018
Η οκτώ ετών θητεία του και ως πρόεδρος της Eνωσης Παικτών της Λίγκας τού χάρισε το παρωνύμιο «πολιτικός», αλλά συχνά αυτό πήρε αρνητική χροιά. Πολλοί πίστευαν ότι ως επικεφαλής του συνδικάτου των παικτών ήταν συχνά ελαστικός απέναντι στους παράγοντες και προωθούσε συμφέροντα φίλων του, όπως οι ΛεΜπρόν Τζέιμς, Ντουέιν Ουέιντ και Καρμέλο Αντονι ή γενικά σταρ του βεληνεκούς του.
Ολα, βεβαίως, κατέληγαν στην εύκολη κριτική ότι δεν στέφθηκε ποτέ τουλάχιστον έως τώρα, πρωταθλητής, καθώς μετά το Λ.Α. αγωνίστηκε σε Χιούστον, Οκλαχόμα Σίτι, Φίνιξ, Γκόλντεν Στέιτ και Σαν Αντόνιο και έφτασε κοντά στο δαχτυλίδι το 2021 με τους Σανς, πριν οι Μπακς του Γιάννη Αντετοκούνμπο ανατρέψουν το 0-2 στους Τελικούς και κατακτήσουν εκείνοι τον τίτλο σε έξι αγώνες.
Το τελευταίο ερώτημα, αν δεν συμβεί κάτι μάλλον απρόοπτο με τους φετινούς Κλίπερς και αποσυρθεί χωρίς τίτλο, είναι αν αυτός ο αστερίσκος στο βιογραφικό του θα καθορίσει την μπασκετική κληρονομιά του. Εκείνος επιμένει ότι δεν τον ενοχλεί, έχοντας αποκαλύψει πως «η κόρη μου είναι η πιο γλυκιά ψυχή που θα συναντήσεις στη ζωή σου.
»Ομως στο σχολείο τα παιδιά τής λένε τρελά πράγματα. Για παράδειγμα ένας συμμαθητής τής είπε ότι “ο μπαμπάς σου δεν πρόκειται να πάρει πρωτάθλημα”. Τα κράτησε μέσα της. Δεν αντέδρασε. Ομως όταν ήρθε στο αυτοκίνητο έκλαψε. Ηταν στεναχωρημένη. Και προσπάθησα να της εξηγήσω ότι κάποιοι απλά μιλάνε ενώ κάποιοι κάνουν κάποια πράγματα. Είναι δύσκολο αλλά κανείς δεν είναι πιο αυστηρός από εμένα».
“[My daughter] at the age now where at school kids talk crazy to her. She had a little boy at school that said some reckless stuff to her was like, ‘Your daddy ain’t never gon’ win no championship.'”
Chris Paul on not winning an NBA title
(via @thepivot)pic.twitter.com/zXp8HqOemN
— ClutchPoints (@ClutchPoints) June 7, 2023
Το μπόουλινγκ και ο θρήνος για τον παππού του
Το περιοδικό «SLAM» έγραψε το 2008 πως ο Κρις Πολ «εντός γηπέδου είναι σαν την απαλή τζαζ και εκτός των γραμμών θυμίζει σκληρό χιπ χοπ». Ο ίδιος είχε πει σε εκείνη τη συνέντευξη ότι «μόνο όταν αγωνίζομαι ανεβαίνει η αδρεναλίνη μου». Ο ύψους 1,83 μ. απόφοιτος του Πανεπιστήμιου Ουέικ Φόρεστ είχε εξαρχής την «clean-cut» εικόνα του «καλού παιδιού». Χωρίς τατουάζ και δίχως (αυτο)«ταμπέλες» που συμβόλιζαν, έστω και στα πρώτα χρόνια της καριέρας του έννοιες όπως «κοιτάξτε μόνο εμένα» ή «εγώ είμαι εδώ». Η γαλήνη που απέπνεαν τα μάτια του, και λόγω της πατρότητας αν και μεγάλωνε μόνος του τον γιο του, γινόταν «λάμψη», ενίοτε και φονικό ένστικτο όταν τα φώτα άναβαν στο παρκέ.
Από τον πατέρα του πήρε το πάθος για το μπόουλινγκ. Ηταν ένας τρόπον τινά «πρεσβευτής» του αθλήματος, παίζοντας στην αρχή ερασιτεχνικά και στη συνέχεια δημιουργώντας το 2012 τη δική του ομάδα στο επαγγελματικό πρωτάθλημα μπόουλινγκ των ΗΠΑ (PBA). Τον χαρακτήρα και την αυτοπεποίθηση, όμως, την κληρονόμησε από τον παππού του, Ναθάνιελ Τζόουνς, ο οποίος ξυλοκοπήθηκε μέχρι θανάτου σε μια ληστεία το 2002. Τρεις ημέρες μετά τον θάνατό του, ενώ ο Κρις αγωνιζόταν στο γυμνάσιο, έπαιξε, σκόραρε 61 π. για τα ισάριθμα χρόνια του παππού του, αστόχησε επίτηδες στην τελευταία βολή και αποχώρησε μόνος του τρία λεπτά πριν από τη λήξη.
Το 2023 ο Πολ έγραψε το βιβλίο «Sixty-One: Life Lessons from Papa, On and Off the Court», για τον αείμνηστο Ναθάνιελ (πρώτο μαύρο ιδιοκτήτη σταθμού καυσίμων στην περιοχή), σε ένα κείμενο 317 σελίδων στο οποίο ο ενθουσιασμός και η έμπνευση συνυπάρχουν μελαγχολικά αλλά και αρμονικά με τη θλίψη. Ο τίτλος του βιβλίου προέρχεται από τον περίφημο αγώνα που έπαιξε ο Πολ τρεις ημέρες μετά τη δολοφονία και αναφέρεται ελάχιστα και στην περιγραφή του εγκλήματος και στον δικαστικό σάλο που ξέσπασε μεταγενέστερα.
Το 2004, πέντε έφηβοι ηλικίας 14 κι 15 ετών καταδικάστηκαν για τη δολοφονία. Ο δύο τιμωρήθηκαν με ισόβια κάθειρξη και οι τρεις με ποινές φυλάκισης 14 ετών. Ο ένας εκ των τριών τελευταίων δολοφονήθηκε το 2019, μετά την αποφυλάκισή του, όμως η αλλαγή κατάθεσης μίας βασικής μάρτυρος έθεσε υπό αμφισβήτηση την κατηγορία και την καταδίκη.
Ο Κρις Πολ είχε δηλώσει προ διετίας, σε μία παρουσίαση του βιβλίου του, ότι πιστεύει πως και οι πέντε ήταν ένοχοι, αλλά διαφωνούσε με την αυστηρότητα της ποινής και έκτοτε αρνείται να σχολιάζει το συγκεκριμένο ζήτημα. Για τον Πολ, ο πόνος του θανάτου του παππού του παραμένει στην επιφάνεια, εξηγώντας ότι «αυτό που έμαθα τώρα και αυτό για το οποίο μιλάω στο βιβλίο είναι ότι δεν πέρασαν απλώς μερικά χρόνια. Ακόμα και τώρα, 20 χρόνια αργότερα, δεν το έχω ξεπεράσει».
Το μπάσκετ έγινε διέξοδος. Δαχτυλίδι πρωταθλητή μπορεί να μη φόρεσε, ωστόσο έχει κερδίσει δύο χρυσά Ολυμπιακά μετάλλια (2008 και 2012), έγινε ο πρώτος παίκτης που σκόραρε τουλάχιστον 20.000 πόντους και μοίρασε 10.000 ασίστ και είναι βέβαιο πως σε μερικά χρόνια θα γίνει και μέλος του φημισμένου Hall of Fame. Μονάχα που ενώ συνεχίζει να παίζει και μπόουλινγκ, γνωρίζει πως στην μπασκετική πορεία του, όσο σπουδαίος πόιντ γκαρντ και αν υπήρξε, θα υπάρχει πάντα η «κορίνα», ενός τίτλου, που έμεινε όρθια.
