Στο άκουσμα το αίμα παγώνει. Λόγια δεν υπάρχουν, δεν φτάνουν για να αποτυπώσουν την τραγωδία. Τρόμος, ανείπωτη θλίψη, απορίες και σφίξιμο στο λαιμό και στο στομάχι. Η είδηση ότι ένας άνδρας πυροβόλησε και σκότωσε τέσσερις ανθρώπους στο Μανχάταν, πριν στρέψει μοιραία το ημιαυτόματο τουφέκι του στον εαυτό του, συγκλόνισε.
Οι απορίες μεγαλώνουν, τα «γιατί πάλι;» και ο λόγος γίνονται ερωτήματα που ψάχνουν απαντήσεις. Κοινό και Τύπος κοιτούν με βλέμμα απόγνωσης, θυμού, διαρκούς αγωνίας και προσπάθειας να βρεθεί μία άκρη εξήγησης. Για τα θύματα και τους ανθρώπους τους, αυτό δεν αρκεί, σχεδόν δεν υπάρχει καν ως παράμετρος.
Οι λεπτομέρειες που ξεπηδούν σιγά σιγά δείχνουν να έχουν μία σύνδεση με το ότι οι πυροβολισμοί έγιναν στα κεντρικά γραφεία του NFL, που βρίσκονται από τον 5ο έως τον 8ο όροφο του κτιρίου στην Παρκ Αβενιου 345, μεταξύ της 51ης και της 52ης Οδού. Οχι, το θέμα δεν είναι το σπορ. Δεν έχει ουσία να διαχωριστεί από την κοινωνική υπόστασή του. Το σημείωμα, ωστόσο, που άφησε πίσω του ο δράστης, θύμισε κάτι που άρχισε πριν από 20 και κάτι χρόνια και αποτυπώθηκε στον κινηματογράφο, με ένα φιλμ που διηγούνταν την αληθινή ιστορία του δρος Μπένετ Ομάλου.
#BREAKING: Active shooter with a semi-automatic rifle reported on the East Side of Midtown in NYC
Multiple casualties reported, including NYPD officers pic.twitter.com/lg0rlTOGd8
— Lit News Network (@litnewsnet) July 28, 2025
Το μοιραίο σημείωμα και η «ενοχλητική» CTE
Τα κίνητρα του δράστη, ο οποίος αναγνωρίστηκε από την αστυνομία της Νέας Υόρκης ως ο 27χρονος Σέιν Ντέβον Ταμούρα από το Λας Βέγκας, είναι ακόμη υπό διερεύνηση. Πάντως, σύμφωνα με τις Αρχές, είχε «ιστορικό ψυχικής υγείας» και το σημείωμά του μόνο τυχαίο δεν θεωρείται πλέον σε σχέση με τον τόπο της επίθεσης.
NFL Commissioner Roger Goodell sent the attached message to all league employees after one was seriously injured in Monday night’s attack: pic.twitter.com/EgSDK55z8N
— Adam Schefter (@AdamSchefter) July 29, 2025
Ο Ταμούρα άλλοτε παίκτης φούτμπολ, έπασχε από χρόνια τραυματική εγκεφαλοπάθεια (CTE), μία εγκεφαλική πάθηση που συνδέεται με τραύματα στο κεφάλι, καταγγέλλοντας τη σκληρή πραγματικότητα στο αμερικανικό φούτμπολ.
Το σύντομο και, σύμφωνα με το δίκτυο CNN, «κακογραμμένο» σημείωμα, βρέθηκε μετά τους πυροβολισμούς και μεταξύ άλλων, στις τρεις σελίδες του, ανέφερε: «Δεν μπορείς να πας κόντρα στο NFL, θα σε λιώσουν». Μελετήστε τον εγκέφαλό μου. Λυπάμαι. Πες στον Ρικ ότι λυπάμαι για όλα».
Η χρόνια τραυματική εγκεφαλοπάθεια (CTE) κυρίως για τους αθλητές του NFL αλλά και τους πυγμάχους, έγινε ευρέως γνωστή το 2015, με την ταινία «Concussion» στην οποία πρωταγωνιστεί ο γνωστός ηθοποιός, Ουίλ Σμιθ. Στη μεταφορά μίας αληθινής ιστορίας, ο Αμερικανός υποδύεται τον δρα Μπένετ Ομάλου, ο οποίος μετανάστευσε στις ΗΠΑ για να ξεφύγει από τον εμφύλιο πόλεμο στη Νιγηρία. Σπούδασε, έγινε νευροχειρουργός και σε μία νεκροτομή ρουτίνας ενός διάσημου επαγγελματία παίκτη του αμερικανικού ποδοσφαίρου, ανακαλύπτει το 2002 ότι ο θάνατος του αθλητή οφείλεται σε μια ασθένεια, μια μορφή εγκεφαλικής βλάβης, που προέκυψε από την ενασχόλησή του με το αμερικανικό ποδόσφαιρο.
Θα ονομάσει την ασθένεια «Χρόνια Τραυματική Εγκεφαλοπάθεια (CTE)», θέλοντας να δείξει πως είναι αποτέλεσμα των βίαιων χτυπημάτων στο άθλημα. Ο γιατρός πάσχισε ώστε να γίνει γνωστή η ασθένεια, που αφορά ρήξη των αιμοφόρων αγγείων η οποία προκαλείται από εγκεφαλικές διασείσεις και διαρκή χτυπήματα στο κεφάλι. Το NFL δεν θέλησε αρχικά να δεχθεί τους ισχυρισμούς του και τάχθηκε απέναντί του. Ο ίδιος ο Ουίλ Σμιθ είχε τονίσει μετά το τέλος των γυρισμάτων ότι «δεν γνώριζα το ζήτημα, αν και ο γιος μου παίζει ποδόσφαιρο εδώ και τέσσερα χρόνια. Οταν γνώρισα τον σκηνοθέτη, Μπένετ Λάντσμαν, και καθίσαμε να συζητήσουμε για την ταινία, αναλύσαμε την επιστημονική πλευρά του θέματος και τρόμαξα ως γονιός».
Η νέα τραγωδία που δίνει συνέχεια στη κουβέντα
Το 2015, όταν και προβλήθηκε το φιλμ στους κινηματογράφους, είχε γίνει γνωστό ότι 19 νεαροί αθλητές έχασαν τη ζωή τους. Ο αριθμός των θανάτων σε ερασιτεχνικό επίπεδο στο φούτμπολ έχει προκαλέσει μεγάλη ανησυχία, υποχρεώνοντας τις αρχές του αθλήματος να χρηματοδοτήσουν έρευνες που έχουν να κάνουν με τη διάγνωση και τη θεραπεία των βλαβών των αιμοφόρων αγγείων. Αντίστοιχες έρευνες άρχισαν παράλληλα στην πυγμαχία και το χόκεϊ επί πάγου.
Μελέτες του 2023, οι οποίες εξέταζαν τη CTE κυρίως μεταξύ επαγγελματιών παικτών αμερικανικού ποδοσφαίρου, έδειξαν πως η πλειονότητα των αθλητών που διαγνώστηκαν με εγκεφαλοπάθεια ήταν ερασιτέχνες, σε επίπεδο νέων, γυμνασίου ή πανεπιστημίου. Η νόσος μπορεί να διαγνωστεί επισήμως μόνο με αυτοψία και έχει συσχετιστεί με απώλεια μνήμης, σύγχυση, προβλήματα στον έλεγχο των παρορμήσεων, επιθετικότητα, κατάθλιψη, μειωμένη κρίση και αυτοκτονική συμπεριφορά.
Τον Αύγουστο του 2023, μελέτη από το Κέντρο CTE του Πανεπιστημίου της Βοστώνης διαπίστωσε ότι περισσότερες από 60 περιπτώσεις CTE, σε παίκτες 30 ετών ή λιγότερο, ήταν ο λόγος του θανάτου τους. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι περίπου το 40% των εγκεφάλων που μελετήθηκαν είχαν αναπτύξει τα πρώτα σημάδια της νόσου.
Χρειάστηκε να φτάσει το 2015 και η προβολή της ταινίας για να παραδεχθεί το NFL ότι απαιτούνται αυστηρότεροι κανόνες ασφαλείας και νέα μέτρα για τις κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις. Κάτι που οδήγησε σε αύξηση των σχετικών προφυλάξεων και στη βελτίωση του εξοπλισμού των παικτών, μειώνοντας σύμφωνα με πιο πρόσφατα στοιχεία τον αριθμό των περιστατικών.
