Δημήτρης Α. Σωτηρόπουλος

Η προεκλογική περίοδος, λόγω κομματικού ανταγωνισμού, δεν ενδείκνυται για την προβολή επιχειρημάτων με βάση εμπειρικά δεδομένα ή για τη χρήση εννοιών της επιστημονικής πολιτικής ανάλυσης. Αυτό συμβαίνει σε όλες τις δημοκρατίες. Κυβέρνηση και αντιπολίτευση κάνουν πολύ επιλεκτική χρήση δεδομένων και όρων, προσαρμοσμένη στις τακτικές προεκλογικές κινήσεις τους. Τέτοιοι όροι, μεταξύ άλλων, είναι η δημοκρατία και […]

Αντίθετα με την επιστήμη της Ιστορίας, υπάρχει μια εκδοχή της δημόσιας ιστορίας την οποία η επιστημονική κοινότητα των ιστορικών απορρίπτει, είτε επειδή είναι ατεκμηρίωτη είτε επειδή συντηρεί μύθους.

Tην ερχόμενη Παρασκευή συμπληρώνεται ένας χρόνος από την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία (24 Φεβρουαρίου 2022). Σχεδόν κανείς δεν πίστευε ότι ο πόλεμος θα συνέβαινε, ούτε κανείς πίστευε ότι θα διαρκούσε τόσο πολύ. Hδη, μετά τη σχετική σταθεροποίηση του μετώπου στη διάρκεια του χειμώνα, οι Ρώσοι συγκεντρώνουν στρατεύματα για νέα επίθεση. Οι Ουκρανοί σπεύδουν […]

To ρεπορτάζ της «Καθημερινής» της περασμένης Κυριακής (8/1/2023) για τα προβλήματα στην ορθογραφία των κειμένων των φοιτητών ανακίνησε όχι μόνο ένα ειδικό, γνωστό, θέμα γνώσεων, αλλά και ένα γενικότερο θέμα δημόσιας πολιτικής για την εκπαίδευση. Το ειδικότερο θέμα είναι η «επιδημία ανορθογραφίας», ενώ το γενικότερο είναι η αναντιστοιχία ανάμεσα στις «εκροές» της εφαρμογής της εκπαιδευτικής […]

Η κοινωνία πολιτών, το απαραίτητο σε μια δημοκρατία σύνολο ομάδων πίεσης, δικτύων πολιτών, ΜΚΟ και κοινωνικών κινημάτων, που αντιδιαστέλλονται αναλυτικά από το κράτος και –όποτε χρειαστεί– αντιπαρατίθενται πρακτικά προς αυτό, δοκιμάζεται ξανά. Πρόσφατα, η κοινωνία πολιτών ζωγραφίστηκε, πάλι, με πολύ μελανά, αλλά και πολύ λαμπερά χρώματα. Και τα μεν και τα δε συσκοτίζουν τη σημασία […]

Στα μέσα Απριλίου 2022 διατάχθηκε η διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης για παραβίαση του τηλεφωνικού απορρήτου του δημοσιογράφου Θ. Κουκάκη («Η Καθημερινή», 19/4/2022). Εκτοτε έχουν παρέλθει επτά μήνες. Το περασμένο καλοκαίρι, αξιέπαινοι ερευνητικοί δημοσιογράφοι, καθώς και κόμματα της αντιπολίτευσης, ανέδειξαν άλλες περιπτώσεις πιθανών παρακολουθήσεων. Είναι πολύς καιρός για να αιωρείται τέτοιο θέμα. Στο μεταξύ, η πρωτοβουλία για […]

Εχουν κάποια σημασία για τη δημοκρατία οι καθυστερήσεις στην εφαρμογή των νόμων και στην απονομή της δικαιοσύνης; Η προφανής απάντηση είναι ότι έχουν αρνητική σημασία. Το ερώτημα είναι ποιες ακριβώς είναι οι αρνητικές επιπτώσεις των καθυστερήσεων και, επίσης, αν οι καθυστερήσεις είναι αναπόφευκτες. Oι αρνητικές επιπτώσεις αποκαλύπτονται με μετρήσεις της κοινής γνώμης. Ερευνες μετρούν περιοδικά […]

Βιασύνη και βεβιασμένες κρίσεις χαρακτηρίζουν τη συζήτηση για τη διάβρωση της δημοκρατίας. Στοιχειοθετείται τέτοια ανησυχία για την Πολωνία, την Ουγγαρία και βαλκανικές χώρες όπου, πράγματι, περικόπτονται έλεγχοι και ισορροπίες μεταξύ των πολιτικών θεσμών. Δεν στοιχειοθετείται όμως η ίδια ανησυχία για την Ελλάδα, τη Σουηδία, παρά τη θεαματική, όσο και λυπηρή, άνοδο της εκλογικής επιρροής των […]

Tην περασμένη εβδομάδα η συζήτηση στη Βουλή και στον Τύπο για το νομοσχέδιο «Νέοι ορίζοντες στα ΑΕΙ» κυρίως αφορούσε αφενός τα επεισόδια βίας στους πανεπιστημιακούς χώρους, που επανέρχονται κάθε φορά χειρότερα από πριν, αφετέρου τρία πολυσυζητημένα θέματα: την ανάδειξη των οργάνων διοίκησης, την έλλειψη κονδυλίων και την υποστελέχωση των ΑΕΙ. Ο νέος τρόπος ανάδειξης της […]

Το δημόσιο πανεπιστήμιο σήμερα είναι τόσο δημοκρατικό όσο δημοκρατική είναι και η δημοψηφισματική δημοκρατία. Δηλαδή, ελάχιστα. Σε αυτόν τον τύπο πολιτεύματος, ο ηγέτης αναδεικνύεται απευθείας από τον λαό, προσδιορίζει και πραγματώνει τους στόχους της κρατικής πολιτικής. Η Βουλή περιορίζεται σε διακοσμητικό ρόλο. Δεν υπάρχουν άλλοι θεσμοί ανάμεσα στον ηγέτη και στο εκλογικό σώμα. Στο μεσοδιάστημα […]

Η διεθνής συζήτηση για την απαράδεκτη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία ξεκίνησε από τα ερωτήματα ποια είναι τα αίτια της εισβολής και αν ο Πούτιν είχε κάποιον παραδεκτό λόγο να την εξαπολύσει. Σήμερα, πλέον, περιστρέφεται στο πώς θα τελειώσει ο πόλεμος και πώς η Δύση μπορεί να αντιμετωπίσει τον εισβολέα. Ειδικά στη Γερμανία, συμβολική ημερομηνία της […]

Οι παραπλανητικές ειδήσεις (fake news) είναι ένα από τα όπλα της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, αλλά η χρήση τους ανάγεται σε πολύ παλαιότερες εποχές. Σήμερα συνδέουμε τέτοιες ειδήσεις με στρατιωτικές επιχειρήσεις, αλλά η χρήση τους ήταν πρωτίστως πολιτική. Φαίνεται ότι η πρώτη καταγραφή παραπλανητικών ειδήσεων ανάγεται στον 1ο αιώνα π.Χ., όταν ο Οκταβιανός διέβαλε τον […]