Χρήστος Γιανναράς

«Φεύγα, φεύγα, φεύγα είπε το πουλί. Το ανθρώπινο είδος δεν αντέχει πάρα πολλή πραγματικότητα» (Go, go, go said the bird, the human Kind cannot bear very much reality). Τα χρόνια φεύγουν και ο στίχος του T. S. Eliot, δημοσιευμένος το 1936, δεν χάνει τη φρεσκάδα – ενάργεια της ζωτικής αλήθειας, απορίας και πόθου. Το ανθρώπινο […]

Δεν είναι αυτονόητο (ούτε εύκολο) να ξεχωρίζουμε την εμπειρία του πραγματικού από ψυχολογικά υποκατάστατα της πραγματικής εμπειρίας. Να διακρίνουμε την πραγματικότητα από την ψευδαίσθηση. Παράδειγμα κοινότοπο, τα ερωτικά βιώματα. Ανθρωποι «νιώθουν» ερωτευμένοι, ζουν την ευφροσύνη της ερωτικής συναρπαγής, σίγουροι για την αλήθεια, την πραγματικότητα των βιωμάτων τους. Και σε σύντομο χρόνο η μεθυστική πληρότητα έχει […]

Την Πέμπτη 7 Απριλίου του 2022, σε συνεδρία ολομέλειας της Βουλής των Ελλήνων, είχε κληθεί και παρίστατο η Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας. Η παρουσία της Προέδρου είχε καίρια συμβολική σημασία: Το κοινοβουλευτικό σώμα θα δεξιωνόταν τον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι και η παρουσία της Προέδρου υπογράμμιζε τον χαρακτήρα καθολικότητας της τιμής, που το ελληνικό […]

Για τη σοφία των αρχαίων Ελλήνων, η έρις (έριδα, φιλονικία, διένεξη, διαφωνία, ρήξη, διάσταση, διχοστασία) δεν είναι σύμπτωμα συμπεριφοράς. Eίναι οντότητα: θεά, αδελφή του Αρη, θεού του πολέμου. Και ο πόλεμος, «πάντων μεν πατήρ εστι, πάντων δε βασιλεύς. Και τους μεν θεούς έδειξε (τους ανέδειξε – κατέδειξε θεούς), τους δε ανθρώπους, τους μεν δούλους εποίησε, […]

Η κυριακάτικη «Καθημερινή» στις 13 Μαρτίου πρόσφερε στους αναγνώστες της και τον πρώτο τόμο του βιβλίου «Η ΕΞΟΔΟΣ – Μαρτυρίες από τις επαρχίες των δυτικών παραλίων της Μικρασίας». Το περιεχόμενο του βιβλίου είναι από τις πολυτιμότερες παρακαταθήκες («κληροδοτήματα μέγιστης και αδιάπτωτης αξίας») για όσον Ελληνισμό απόμεινε όπου της γης με συνειδητή πολιτισμική ταυτότητα. Τόσο ο […]

Στη μνήμη κάποιων Ελλήνων έχουν, ίσως, αποτυπωθεί εικόνες τηλεοπτικές από την επίσκεψη του Βλαδίμηρου Πούτιν στο Αγιον Ορος, τον Μάιο του 2016. Ο μονοκράτορας του μαρξιστικού συνασπισμού «πασών των Ρωσιών», διάδοχος του Λένιν και του Στάλιν, σταυροκοπιόταν στο Αγιονόρος ορθόδοξα και παραδοσιακά, ασπαζόταν Εικόνες με την αυθορμησία μακροχρόνιου εθισμού, δίχως την παραμικρή αμηχανία ή προσποίηση […]

Την περασμένη Κυριακή, 6 Μαρτίου, έγραφα για το συναρπαστικό, κατά τη γνώμη μου, βιβλίο των Αγγελου Συρίγου και Ευάνθη Χατζηβασιλείου, ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ – 50 ερωτήματα και απαντήσεις. Σήμερα, χωρίς να μειώνω, ούτε κατ’ ελάχιστο, τον έπαινο γι’ αυτή την εξαίρετη συγγραφή, θα ήθελα να προσθέσω μιαν εύλογη απορία, δίκην κριτικής παρατήρησης. Ταπεινά φρονώ, όπως έλεγαν […]

Ενα βιβλίο που διαβάζεται «απνευ-στί». Μικρό, ευσύνοπτο (255 σελίδες), αρθρωμένο σε πενήντα ερωταποκρίσεις. Θέμα και τίτλος του βιβλίου: «ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ». Συγγραφείς: Αγγελος Συρίγος και Ευάνθης Χατζηβασιλείου, πανεπιστημιακοί καθηγητές. Στις Εκδόσεις Πατάκη. Αν το ξεκινήσει κανείς, δεν το αφήνει από τα χέρια του, το βιβλίο τον συνεπαίρνει. Γεννιέται στον αναγνώστη, αυθόρμητα, η ανάγκη να διαβαστεί αυτό […]

Εχουμε αφήσει πίσω μας την επετειακή χρονιά 2021 – συμπληρωμένα διακόσια χρόνια από την επανάσταση των Ελλήνων για την απελευθέρωσή τους από τον τουρκικό ζυγό. Το πέρας του εθιμοτυπικού εορτασμού επιτρέπει νηφάλιες, κατά το δυνατό, εκτιμήσεις, απροκατάληπτο προβληματισμό. Προηγήθηκαν, σε ανύποπτο χρόνο, δυο έμμεσες, διακριτικές αμφισβητήσεις της αποτελεσματικότητας του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα, δύσπεπτες, κυρίως για κρατικοδίαιτα […]

Υπάρχουν άνθρωποι που η λέξη «πατρίδα» τους φοβίζει, η λέξη και μόνο. Ποια η αιτία του φόβου; Μάλλον η απειλή του εθνικισμού, ο εφιάλτης της πατριδοκαπηλίας, ο φασιστικός σωβινισμός. Φοβίζει, επίσης, και το ενδεχόμενο του οιηματικού απομονωτισμού, οι δεσμεύσεις και οι περιορισμοί που συνοδεύουν το ανήκειν, ο εγκλεισμός σε στενούς ορίζοντες, οι επιβεβλημένοι ενδεχομένως έλεγχοι […]

«Δημοσιογραφώ» σημαίνει: υπηρετώ το είδος της γραφής (γραπτού λόγου) που αφορά στον δήμο, δηλαδή στο σύνολο των πολιτών – απευθύνομαι με τη γραφή μου και με την κοινή λαλιά, σε όσους ομόγλωσσους ενδιαφερθούν για τα θέματα, την εκφραστική, τις στοχεύσεις μου. Αυτό δεν σημαίνει ότι γράφω δημόσια για να συμφωνήσουν όλοι μαζί μου, ότι επιδιώκω […]

Ποια συμπτώματα πιστοποιούν την παρακμή ενός κόμματος, μιας κυβέρνησης ή όποιου άλλου συλλογικού σχήματος; Μιλάμε για συμπτώματα, όχι για αιτίες της παρακμής – ενδιαφέρει πρωταρχικά η διάγνωση. Καίριο λοιπόν σύμπτωμα παρακμής είναι πάντοτε ο ανέμελος εθισμός στην απουσία κεντρικού στόχου, σαφούς «οράματος». Δεν ενδιαφέρει ούτε προβληματίζει ο άξονας των αναγκών, η ιδιαιτερότητα των επιδιώξεων. Η […]