Ακρως αποκαλυπτική είναι η σύγκριση των οικονομικών μεγεθών της διοργάνωσης του φετινού Παγκοσμίου Κυπέλλου στη Βραζιλία με τα προηγούμενα Μουντιάλ στη Νότια Αφρική (2010) και τη Γερμανία (2006).
Σύμφωνα με τις συντηρητικές εκτιμήσεις των αρχών στη Βραζιλία, το τουρνουά του 2014 έχει συνολικό προϋπολογισμό 11 δισ. δολάρια (περίπου 8 δισ. ευρώ), ωστόσο ανεξάρτητες εκτιμήσεις εκτινάσσουν τη δαπάνη για το Μουντιάλ της Βραζιλίας στα 14 δισ. δολάρια (10,5 δισ. ευρώ). Τα ιλιγγιώδη αυτά ποσά για μια χώρα που μόνο για την ευμάρεια των πολιτών δεν φημίζεται, εξηγούν σε μεγάλο βαθμό το «κατόρθωμα» των διοργανωτών να στρέψουν ένα μεγάλο τμήμα του πληθυσμού κατά του Μουντιάλ, σε μια χώρα που το ποδόσφαιρο αντιμετωπίζεται ως θρησκεία.
Η ανέγερση πολλών νέων σταδίων, η «εξάπλωση» των αγώνων σε 12 πόλεις με τεράστιες αποστάσεις η μία από την άλλη, και η απουσία βασικών υποδομών σε πολλές από τις περιοχές που θα ποτίσει με το πέρασμά του το ποτάμι του Παγκοσμίου Κυπέλλου είναι οι βασικές εξηγήσεις για τον τριπλασιασμό του κόστους της φετινής διοργάνωσης από αυτό της προηγούμενης, στη Νότια Αφρική το 2010. Ο επίσημος απολογισμός για το πρώτο Παγκόσμιο Κύπελλο επί αφρικανικού εδάφους ανήλθε στα 4 δισ. δολάρια (2,9 δισ. ευρώ).
Ακόμη μικρότερη ήταν η δαπάνη για το τελευταίο Παγκόσμιο Κύπελλο στη Γηραιά Ηπειρο, το 2006 στη Γερμανία. Ο λογαριασμός έφτασε τότε στα 1,6 δισ. δολάρια (1,2 δισ. ευρώ), καθώς οι Γερμανοί διέθεταν ήδη τις απαραίτητες υποδομές κι έτσι τα έξοδα ήταν πολύ μικρότερα αν και ήταν και τότε 32 οι φιναλίστ. Οι Νοτιοαφρικανοί μπορεί να μην είχαν τις υποδομές των Γερμανών, αλλά είχαν πολύ πιο «μαζεμένο» το τουρνουά που διοργάνωσαν, ενώ και το εργατικό κόστος ήταν πιο περιορισμένο.
«Εχουμε χάσει το Μουντιάλ πριν καν αυτό ξεκινήσει», έλεγε πρόσφατα ο (αντιπολιτευόμενος) πρώην στράικερ και νυν πολιτικός, Ρομάριο, για τη διοργάνωση, εξηγώντας ότι όχι μόνο τα έξοδα θα είναι υπέρογκα για έναν λαό που σε μεγάλο βαθμό στερείται και τα στοιχειώδη, αλλά τόσο η προβολή όσο και τα τουριστικά έσοδα θα είναι ελάχιστα μπροστά σε αυτό που θα μπορούσε να είχε επιτύχει με καλύτερο σχεδιασμό η Βραζιλία.
Οι διοργανωτές δαπάνησαν περί τα 2,6 δισ. ευρώ για την ανέγερση έξι νέων γηπέδων και την ανακαίνιση έξι παλαιότερων, μεταξύ των οποίων και το θρυλικό Μαρακανά του Ρίο ντε Τζανέιρο όπου θα διεξαχθεί ο τελικός στις 13 Ιουλίου. Ανάμεσα στα νέα γήπεδα συγκαταλέγεται και αυτό της πρωτεύουσας Μπραζίλια, του οποίου το κόστος ανήλθε στο δυσθεώρητο ποσό των 660 εκατ. ευρώ. Ετσι οι Βραζιλιάνοι, που έχουν έναν στους έξι κατοίκους (15,9% το 2012) κάτω από το επίσημο όριο της φτώχειας, έχουν και το δεύτερο ακριβότερο γήπεδο στον κόσμο. Το νέο γήπεδο της Μπραζίλια αποτελεί και τη «σημαία» των διαδηλωτών κατά της φετινής πολυέξοδης διοργάνωσης.
Τα 2/3 των χρημάτων, δηλαδή περί τα 5,5 δισ. ευρώ, δαπανήθηκαν σε υποδομές. Απαιτήθηκε η ανανέωση ή εκ του μηδενός δημιουργία δρόμων, αεροδρομίων, σιδηροδρομικών σταθμών, ενώ και κάποια από τα αρχικά σχέδια, όπως μια νέα σιδηροδρομική γραμμή στο Σάο Πάολο, ματαιώθηκαν.
Με δεδομένη την αντίθεση πολλών Βραζιλιάνων στη διοργάνωση, οι δαπάνες για την ασφάλεια των αγώνων εκτοξεύθηκαν σε επίπεδα που θυμίζουν Ολυμπιακούς Αγώνες. Ετσι ο επίσημος προγραμματισμός κάνει λόγο για έξοδα ύψους 620 εκατ. ευρώ για την αξιοποίηση της αστυνομίας και του στρατού, καθώς και για συλλογή πληροφοριών, ώστε να αποφευχθούν οι χειρότεροι εφιάλτες της παγκόσμιας ομοσπονδίας (FIFA).
Η ομοσπονδία βεβαίως, που έχει τον πρώτο και τον τελευταίο λόγο για όσα γίνονται στη διοργάνωση, απολαμβάνει εσόδων ύψους 3,45 δισ. ευρώ από τηλεοπτικά δικαιώματα και χορηγούς για το φετινό Παγκόσμιο Κύπελλο, με το 1/3 από αυτά (πάνω από 1,2 δισ. ευρώ) να προέρχεται από τους ευρωπαϊκούς ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς.
Από αυτά τα έσοδα, η FIFA δεν θα καταβάλει ούτε τα μισά (μόνο 1,45 δισ. ευρώ) για την πραγματοποίηση της διοργάνωσης, ενώ το βραβείο του νικητή (εκτός από το χρυσό αγαλματίδιο που θα υψώσει προς τον ουρανό του Ρίο ο αρχηγός των νικητών) αντιστοιχεί σε 25,8 εκατ. ευρώ, δηλαδή λιγότερο από το 1% των εσόδων της ομοσπονδίας στον τετραετή κύκλο του Μουντιάλ.
Μεταξύ των δαπανών της FIFA πάντως περιλαμβάνονται και δεκάδες εκατ. ευρώ υπέρ της αρτιότερης τηλεοπτικής κάλυψης της διοργάνωσης, καθώς η παγκόσμια ομοσπονδία έχει βάλει στόχο να σπάσει το φράγμα του ενός δισ. τηλεθεατών, που ήταν το 2010.
Μόλις 600.000 οι τουρίστες
Μόλις ένας στους πέντε θεατές στα γήπεδα της Βραζιλίας κατά το φετινό Παγκόσμιο Κύπελλο δεν θα είναι Βραζιλιάνος, κάτι που αναμένεται να περιορίσει αρκετά τον πολύχρωμο καμβά μιας διοργάνωσης, όπως την έχουμε συνηθίσει από τα προηγούμενα χρόνια .
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των διοργανωτών, στους χώρους των αγώνων αναμένονται 3,7 εκατομμύρια επισκέπτες. Εχουν εκδοθεί κάτι παραπάνω από τρία εκατομμύρια εισιτήρια για τους 64 αγώνες, και μαζί με τις προσκλήσεις, τους χορηγούς κ.τ.λ. ο αριθμός των θεατών συνολικά αναμένεται να κυμανθεί περί τα 3,3 εκατομμύρια. Από αυτούς όμως μόνο οι 600.000 αναμένεται να είναι επισκέπτες από το εξωτερικό, αριθμός μάλλον απογοητευτικός για τη διοργάνωση.
«Κάτι» τα ακριβά εισιτήρια των αγώνων, «κάτι» η… απογείωση των αεροπορικών εισιτηρίων προς και από τη Βραζιλία φέτος (κατά 40% σε σχέση με πέρυσι) και η μάλλον αρνητική δημοσιότητα αναφορικά με τις διαδηλώσεις και τα επίπεδα εγκληματικότητας στη χώρα του καφέ περιόρισαν δραστικά τον αριθμό των αναμενόμενων επισκεπτών.
Οι υπολογισμοί των Βραζιλιάνων κάνουν λόγο για εκτιμώμενη κατά κεφαλήν δαπάνη των αλλοδαπών επισκεπτών στα 1.850 ευρώ, κάτι που φέρνει το σύνολο των εσόδων από τους ξένους κατά τη διάρκεια του Μουντιάλ λίγο πάνω από το 1,1 δισ. ευρώ.
Και μπορεί για τους Βραζιλιάνους η ομοσπονδία να φρόντισε να εξασφαλίσει γενναία έκπτωση στα εισιτήρια των αγώνων, όμως για τους υπόλοιπους οι τιμές είναι αρκετά «αλμυρές»: Οι επίσημες τιμές των εισιτηρίων, όπως παρατίθενται από την ίδια τη FIFA, αρχίζουν από 15 δολάρια για τους Βραζιλιάνους αλλά από 90 δολάρια για τους ξένους!
Τα εισιτήρια για τον εναρκτήριο αγώνα της Πέμπτης μεταξύ Βραζιλίας και Κροατίας κόστιζαν 275 δολάρια, ενώ στο Ιντερνετ έφτασαν τα 3.000 δολάρια! Για τον τελικό της 13ης Ιουλίου το φθηνότερο εισιτήριο κοστίζει επισήμως 440 δολάρια, όμως στο Ιντερνετ φθάνει σε αστρονομικό ποσό.
Υπάρχουν βεβαίως και τα λιγότερο δημοφιλή παιχνίδια, που έχουν ελάχιστη ζήτηση και ακόμη και αυτοί που έχουν ήδη πάρει εισιτήρια για αυτά… προσπαθούν να τα ξεφορτωθούν. Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό ότι το παιχνίδι με τα φθηνότερα εισιτήρια με βάση τη ζήτηση στο Διαδίκτυο (όχι το επίσημο κόστος που αναγράφεται) σε αυτά είναι το τελευταίο παιχνίδι της εθνικής μας ομάδας στον όμιλο απέναντι στην Ακτή Ελεφαντοστού, το οποίο μπορεί να «δει κανείς» έναντι μόνο 10 δολαρίων (7,40 ευρώ)!
