To 20ό Παγκόσμιο Κύπελλο ποδοσφαίρου σήκωσε από χθες την αυλαία του και για 31 ημέρες θα δώσει μία ακόμη λαμπερή παράσταση, ύστερα από τέσσερα χρόνια γκρίνιας, παρασκηνίου, κινητοποιήσεων και μεγάλων αντιθέσεων.
Κι αν η πρωταγωνίστρια της φαντασμαγορικής τελετής έναρξης, Τζένιφερ Λόπεζ, κατάφερε να ξεσηκώσει το κοινό, στο Σάο Πάολο, πριν από το χθεσινό εναρκτήριο παιχνίδι μεταξύ της διοργανώτριας και της Κροατίας, διαδηλωτές που αντιτίθενται στις υπέρογκες δαπάνες που έχουν σχέση με το Παγκόσμιο Κύπελλο -τη στιγμή που η ανεργία και η φτώχεια καλπάζουν στη χώρα- συγκρούστηκαν με δυνάμεις της αστυνομίας, με αποτέλεσμα να τραυματιστούν δύο ρεπόρτερ του CNN (η μία είναι Ελληνοκαναδέζα), σε μια κλιμάκωση των κινητοποιήσεων των τελευταίων μηνών.
Το ποδόσφαιρο ουδέποτε έπαψε να αποτελεί πεδίο στο οποίο ασκείται πολιτική κάθε είδους. Από τον Φράνκο και τη Ρεάλ Μαδρίτης, τον Μαραντόνα με το «χέρι του Θεού» και τις οργίλες δηλώσεις περί Φόκλαντ, μέχρι τα αμφιλεγόμενα «ανοίγματα» της FIFA στη Ν. Αφρική και το Κατάρ, φτάσαμε και στο «πείραμα» της Βραζιλίας, όπου η «στρογγυλή θεά» θα δοκιμάσει της αντοχές μιας κοινωνίας με χαοτικές διαφορές. Μιας αχανούς χώρας 201 εκατομμυρίων ψυχών, όπου το ποδόσφαιρο έχει αποκτήσει χαρακτήρα εθνικής ταυτότητας.
Θα καταφέρει, λοιπόν, η διοργάνωση των περίπου 10,5 δισ. ευρώ (δαπάνη δεκαπλάσια του Μουντιάλ της Γερμανίας το 2006), να πείσει τους Βραζιλιάνους ότι θα αποτελέσει το εφαλτήριο ώστε να εξισορροπηθούν οι κοινωνικές ανισότητες και να βελτιωθούν οι τομείς της Υγείας και της Παιδείας;
Μέχρι να μάθουμε την απάντηση, οι αντιθέσεις του ποδοσφαιρικού πάρτι θα συνεχίσουν να αντανακλούν προβληματισμούς, αλλά και χαμόγελα σε κάθε ντρίπλα του Μέσι, σε κάθε σκέρτσο του Κριστιάνο Ρονάλντο, σε κάθε ανάμνηση και σύγκριση με τον Γκαρίντσα, τον Κρόιφ, τον Ζιντάν. Τα γκράφιτι των δρόμων θα αποκτήσουν κι αυτά έναν «αντίπαλο», από τα σπρέι των διαιτητών που θα σημαδεύουν στον χλοοτάπητα, το σημείο όπου πρέπει να εκτελεστεί ένα φάουλ και ο επόπτης θα αναγκαστεί να αποδεχθεί την… ήττα του από την κάμερα γραμμής στο τέρμα.
Και φυσικά, το μεγάλο χρηματιστήριο του ποδοσφαίρου θα στηθεί για να αξιολογήσει ξανά όλα τα μικρά και μεγάλα αστέρια του, ώστε μετά το πέρας της διοργάνωσης να πωληθούν στην καλύτερη δυνατή τιμή.
«Η ιστορία του ποδοσφαίρου είναι ένα θλιβερό ταξίδι απόλαυσης και καθήκοντος. Στον βαθμό που το άθλημα έχει βιομηχανοποιηθεί, έχει χαθεί σιγά σιγά η ομορφιά που γεννιέται από τη χαρά που νιώθει κανείς μονάχα γιατί παίζει. Το επαγγελματικό ποδόσφαιρο καταδικάζει οτιδήποτε είναι άχρηστο και είναι άχρηστο οτιδήποτε δεν αποφέρει κέρδη», γράφει ο Ουρουγουανός συγγραφέας Εντουάρντο Γκαλεάνο.
Στο σημερινό ποδόσφαιρο της ταχύτητας, της απόλυτης πειθαρχίας και της εντυπωσιακής δύναμης απαγορεύεται το θράσος και η φαντασία αφήνεται να ατροφήσει. Οπως και να ’χει, ένα νέο ταξίδι αντιθέσεων μόλις άρχισε. Σε ένα μήνα θα έχουμε γίνει όλοι σοφότεροι. Η Βραζιλία έχει να μας αποκαλύψει πολλά…
