Ο Μπαμ Αντεμπάγιο σημείωσε, σε ένα και μόνο ματς του ΝΒΑ, 83 πόντους. Οι Μαϊάμι Χιτ διέλυσαν την άμυνα των Ουάσιγκτον Γουίζαρντς, με το τελικό σκορ των συνολικά 279 πόντων (150-129) να προκαλεί δέος. Η επίδοση του 28χρονου power forward-center είναι η 2η καλύτερη στην ιστορία του αμερικανικού μπάσκετ, πίσω από τους 100 πόντους του Γουίλτ Τσάμπερλεϊν το 1962 και πάνω από τους 81 του Κόμπι Μπράιαντ το 2006.
Και κάπου εδώ άρχισαν να φουντώνουν ξανά οι συζητήσεις σχετικά με το επίπεδο του μπάσκετ που παίζεται τα τελευταία χρόνια στο ΝΒΑ. Πώς μπορεί μία ομάδα να δεχθεί 150 πόντους σε ένα ματς; Πώς ένας παίκτης μπορεί να σκοράρει 83 πόντους εν έτει 2026; Τελικά, το αμερικάνικο μπάσκετ έχει μετατραπεί περισσότερο σε σόου και η regular season, ουσιαστικά, παίζει τον ρόλο μιας τεράστιας «παγίδας» νέων πελατών; Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που επανέρχονται στο προσκήνιο, κυρίως από τους Ευρωπαίους φίλους του μπάσκετ.
Τι συμβαίνει πραγματικά, όμως, στο ΝΒΑ; Αν προσπαθήσουμε να αποκωδικοποιήσουμε το παιχνίδι στην απέναντι πλευρά του Ατλαντικού, θα δούμε πως ο ρυθμός των ματς είναι πιο γρήγορος από την Ευρώπη. Οι ομάδες παίζουν με περισσότερες κατοχές και περισσότερες κατοχές σημαίνει περισσότερες επιθέσεις, άρα περισσότεροι πόντοι, σε συνδυασμό πάντα με 8 λεπτά επιπλέον καθαρού χρόνου αγώνα σε σχέση με τη Γηραιά Ηπειρο.
Ενας ακόμη βασικός παράγοντας που εκτοξεύει τους αριθμούς στο ΝΒΑ είναι και η χρήση του τριπόντου. Στο σύγχρονο αμερικανικό μπάσκετ, πολλές ομάδες παίρνουν 40-50 τρίποντα σε έναν αγώνα (όταν η Παρί που φέτος οδηγεί τη συγκεκριμένη στατιστική κούρσα στην Ευρωλίγκα, σουτάρει 33 ανά ματς), γεγονός που ανοίγει το γήπεδο και ανεβάζει πολύ τα σκορ, κάτι αδιανόητο να συμβεί πριν από 15 χρόνια.
Οι κανονισμοί προστατεύουν περισσότερο την επίθεση πλέον και, μοιραία, η άμυνα δεν μπορεί να παίξει τόσο aggressive όσο παλιά (hand-checking, επαφές κ.λπ.). Eπίσης, είναι γεγονός ότι πολλές ομάδες αμύνονται πολύ χειρότερα από παλιά. Οι Γουίζαρντς φέτος είναι από τις χειρότερες άμυνες της λίγκας. Αρα, σε τέτοια ματς μπορεί να γίνει «έκρηξη».
Κάτι που επίσης πρέπει να τονιστεί είναι ότι στο.. κυνήγι του ρεκόρ κι όταν ένας παίκτης φτάνει 60-70 πόντους, πολλές φορές η ομάδα τού δίνει συνεχώς την μπάλα για να γράψει Ιστορία. Αυτό συνέβη και σε άλλες ιστορικές βραδιές με παιχνίδια που θύμισαν all-star game.
Δεν είναι τυχαίο ότι βλέπουμε πια 70 πόντους από τον Λούκα Ντόντσιτς, 71 από τον Ντόνοβαν Μίτσελ, 70 από τον Τζόελ Εμπίντ και τώρα 83 από τον Αντεμπάγιο, όλα αυτά μέσα σε λίγα χρόνια.
Η εκτόξευση των σκορ στο NBA μετά το 2016 δεν είναι τυχαία. Είναι αποτέλεσμα μιας ολόκληρης αλλαγής φιλοσοφίας στο παιχνίδι, που ξεκίνησε περίπου πριν από μία δεκαετία και άλλαξε τον τρόπο που παίζεται το μπάσκετ παγκοσμίως.
Ο σημαντικότερος λόγος είναι η λεγόμενη analytics era – η εποχή των στατιστικών και της ανάλυσης δεδομένων. Οι αναλυτές απέδειξαν ότι ένα τρίποντο έχει μεγαλύτερη αναμενόμενη αξία από ένα μακρινό δίποντο: Αν βάλεις 35% τρίποντα, παίρνεις περισσότερους πόντους από κάποιον που βάζει 50% mid range shoots.
Η ομάδα που συμβολίζει αυτή την αλλαγή θα λέγαμε ότι είναι οι Γκόλντεν Στέιτ Γουόριος, με ηγέτη τον Στέφεν Κάρι, που από το 2015 και μετά άλλαξε το παιχνίδι με περισσότερα τρίποντα, εκπληκτικό spacing στο (λίγο μεγαλύτερο από το ευρωπαϊκό) γήπεδο και λιγότερο post up παιχνίδι.
Ο ρυθμός εκτοξεύτηκε, με τις ομάδες πλέον να επιδιώκουν γρήγορες επιθέσεις (όπως η Παρί στην Ευρώπη). Παλαιότερα ένας αγώνας είχε περίπου 90-95 κατοχές, ενώ σήμερα έχει συχνά 100-105, κάτι που σημαίνει 10-15 περισσότερες επιθέσεις ανά παιχνίδι, άρα και πολύ περισσότερους πόντους.
Κι εδώ έρχονται οι κανονισμοί που ευνοούν την επίθεση. Το NBA τα τελευταία χρόνια έχει κάνει το παιχνίδι πιο «θεαματικό» για το κοινό, καθώς απαγορεύεται το έντονο hand-checking στην περιφέρεια, τα φάουλ δίνονται πιο εύκολα στους επιτιθέμενους, ενώ οι αμυνόμενοι δεν μπορούν να κρατήσουν τόσο επαφή. Το spacing του σύγχρονου μπάσκετ ανοίγει το γήπεδο τόσο πολύ που η άμυνα πρέπει να καλύψει μεγαλύτερους χώρους, αντιμετωπίζει συνεχώς pick-and-roll και πρέπει να μαρκάρει σουτέρ παντού. Ετσι δημιουργούνται πολλές ελεύθερες επιθέσεις.
Επίσης, οι σύγχρονοι παίκτες είναι διαφορετικοί από αυτούς των 90s. Ακόμη και οι ψηλοί σήμερα σουτάρουν τρίποντα, κατεβάζουν την μπάλα, τρέχουν το γήπεδο. Παίκτες όπως οι Γιόκιτς, Αντετοκούνμπο, Εμπίντ, παίζουν με τρόπο που παλιά θεωρούνταν αδύνατος για παίκτες τέτοιου μεγέθους.
Και όπως προαναφέραμε, υπάρχει και το «θέαμα». Το NBA είναι και προϊόν entertainment, χωρίς ιδιαίτερη πίεση για τον ηττημένο. Οι μεγάλοι αριθμοί γίνονται viral και φέρνουν τηλεθέαση. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι παίκτες «κοροϊδεύουν», αλλά πολλές φορές όταν κάποιος φτάνει σε τέτοια νούμερα η ομάδα συνεχίζει να τον τροφοδοτεί για το ρεκόρ. Φανταστείτε ευρωπαϊκή ομάδα με παθητικό 150 πόντους, τι αναταράξεις θα είχε να αντιμετωπίσει.
Αν ρίξουμε μια ματιά στα σκορ στο NBA από το 1990 μέχρι σήμερα, θα παρατηρήσουμε ότι η διαφορά είναι πραγματικά τεράστια. Η αλλαγή στους Μ.Ο. των σκορ των ομάδων είναι χαρακτηριστική με την πάροδο των ετών:
To 1990–1999 είχαμε 95–100 πόντους σε ματς με σκληρή άμυνα και αργό ρυθμό. Από το 2000–2005 είχαμε 93–97 σε μια πιο «αμυντική» εποχή. Ηταν η στιγμή που το NBA αποφάσισε να αλλάξει. Μετά τους τελικούς του 2004, όταν οι Ντιτρόιτ Πίστονς κέρδισαν τους Λος Αντζελες Λέικερς με πολύ σκληρή άμυνα (στα 5 ματς που έγιναν, μόνο ο τελευταίος τελικός «ακούμπησε» τους 100 πόντους), η λίγκα θεώρησε ότι το θέαμα είχε γίνει αρκετά «βαρύ». Τότε άλλαξαν αρκετοί κανονισμοί ώστε να ανοίξει το παιχνίδι, να αυξηθούν οι πόντοι και να γίνει πιο θεαματικό. Και πράγματι, μέσα σε 15 χρόνια το NBA μετατράπηκε σε πολύ πιο επιθετική λίγκα.
Το 2006–2010 είχαμε 98–101 με τον ρυθμό να ανεβαίνει δραματικά. Το 2011–2015 οι Μ.Ο. ανέβηκαν σε 100–103 πόντους, καθώς το τρίποντο άρχισε να γίνεται παράγοντας μιας αναμέτρησης.
Το 2016–2019 με την εκτόξευση των σουτ έξω από το τόξο αλλά και το καλύτερο spacing, που εφάρμοσαν με επιτυχία οι Γκόλντεν Στέιτ Γουόριος, oι M.O. ανέβηκαν στους 105–111 π. και την περίοδο 2020–2024 είχαμε ιστορικά υψηλά σκορ με Μ.Ο. της τάξεως των 112–116 π. Δηλαδή μέσα σε περίπου 20 χρόνια προστέθηκαν 15-20 περισσότεροι πόντοι ανά ομάδα σε κάθε παιχνίδι.
Τα μεγαλύτερα ατομικά σκορ στην ιστορία του NBA:
Πόντοι / Παίκτης / Ετος
100 / Γουίλτ Τσάμπερλεν / 1962
83 / Μπαμ Αντεμπάγιο / 2026
81 / Κόμπε Μπράιαντ / 2006
73 / Ντέιβιντ Τόμσον / 1978
72 / Ελγκιν Μπέιλορ / 1960
71 / Ντέιβιντ Ρόμπινσον / 1994
71 / Ντόνοβαν Μίτσελ / 2023
70 / Τζόελ Εμπίντ / 2024
70 / Ντέβιν Μπούκερ / 2017
70 / Λούκα Ντόντσιτς / 2024
Από το 1962 μέχρι το 2005 σχεδόν κανείς παίκτης δεν πλησίασε τους 80 πόντους. Μετά το 2017 αρχίσαμε να βλέπουμε 70άρες πολύ συχνότερα.
