Καιρό τώρα η Αρσεναλ απολαμβάνει τη μοναξιά της κορυφής στην Premier League και παρά τις φυσιολογικές αρρυθμίες που παρουσίασε στη διάρκεια μιας επίπονης σεζόν, διατηρεί μια διαφορά ασφαλείας 9 βαθμών από τη Μάντσεστερ Σίτι (έχει ένα ματς λιγότερο) ώστε 7 αγωνιστικές πριν από το νήμα του τερματισμού, να παραμένει αδιαφιλονίκητο φαβορί για την κατάκτηση του τίτλου.
Την αγωνιστική που μόλις πέρασε, κινδύνευσε να δει τη διαφορά να συρρικνώνεται μόλις στους 2 βαθμούς, συνθήκη που εάν προέκυπτε θα άλλαζε εντελώς το σκηνικό και θα τη βύθιζε μέσα σε μια κινούμενη άμμο. Οι «κανονιέρηδες» απέφυγαν τελικά το στραπάτσο και εξακολουθούν να πορεύονται εν ηρεμία προς την κατάκτηση του τίτλου σε μεγάλο βαθμό κυρίως λόγω δύο εκτελέσεων κόρνερ, μίας κακοσχεδιασμένης από την ομάδα που αντιμετώπιζαν και άλλης μίας καλοστημένης από έναν μάλλον απρόσμενο σύμμαχο στο ματς της ομάδας που ανταγωνίζονται.
Μοιάζει λίγο μπλεγμένο κουβάρι όλο αυτό, αλλά εξηγείται. Στο δικό της παιχνίδι στο «Emirates» η Αρσεναλ είχε κολλήσει στο 0-0 με τη σαφώς πολύ πιο αδύναμη Εβερτον μέχρι το 90΄, όταν ο Γιόκερες πέτυχε το λυτρωτικό γκολ που θα την κρατούσε τουλάχιστον στο +4 από τη Μάντσεστερ Σίτι, αν αυτή κατάφερνε να κερδίσει μερικές ώρες αργότερα στο Λονδίνο τη Γουέστ Χαμ και να πάρει εν συνεχεία και το ματς που χρωστούσε. Με την μπάλα να «καίει», η Εβερτον κέρδισε κόρνερ στο 90΄+7 και βγήκε όλη μπροστά, με τον Πίκφορντ (τον τερματοφύλακά της) να προωθείται μήπως και γίνει ο ήρωας της τελευταίας στιγμής. Η εκτέλεση του κόρνερ ήταν άσχημη και με ένα σόλο που ξεκίνησε με μια κοφτή ντρίπλα, ο 16χρονος Ντάουμαν μπήκε σχεδόν με την μπάλα στα δίχτυα των «ζαχαρωτών», γράφοντας το τελικό 2-0 μέσα σε ένα ντελίριο.
Αργότερα το ίδιο βράδυ, η Μάντσεστερ Σίτι άνοιξε το σκορ με τον Μπερνάντο Σίλβα μέσα στο Λονδίνο, με αντίπαλο τη Γουέστ Χαμ που παραμένει καθηλωμένη ακριβώς στη γραμμή του υποβιβασμού, ισόβαθμη της Νότιγχαμ. Πολλοί πίστεψαν ότι αφού η ομάδα του Πεπ Γκουαρδιόλα προηγήθηκε, θα κρατούσε τη νίκη και θα έμενε (δυνητικά) στο -4 από την Αρσεναλ, βάζοντάς της μεγάλη πίεση στη συνέχεια του πρωταθλήματος, πίεση που διαχρονικά οι «κανονιέρηδες» δεν έχουν δείξει να την αντέχουν. Η λύση ήλθε πάλι από τη γωνία και είχε ελληνική υπογραφή. Η κεφαλιά του Ντίνου Μαυροπάνου έπειτα από εκτέλεση κόρνερ έστειλε πρώτα την μπάλα στο οριζόντιο δοκάρι της Σίτι και μετά μέσα από τη γραμμή τέρματος, ισοφαρίζοντας το σκορ. Το 1-1 δεν άλλαξε, οι «πολίτες» έχασαν άλλους 2 βαθμούς και σε μια αγωνιστική που άγγιξαν το -2, η διαφορά εκτοξεύθηκε τελικά στο -6 κι αυτό υπό την προϋπόθεση ότι θα κερδίσουν το παιχνίδι που χρωστάνε.
Ολη αυτή η σχεδόν… μυθιστορηματική αφήγηση έγινε για να αναδείξει το μεγάλο όπλο της φετινής Αρσεναλ στην πορεία της προς την κατάκτηση του πρωταθλήματος, του Κυπέλλου Αγγλίας αλλά και του Champions League, τρεις διοργανώσεις όπου και στις τρεις θεωρείται φαβορί με βάση την εικόνα και τα αποτελέσματά της: τα κόρνερ! Είναι χιλιοειπωμένο από τους προπονητές και τους λάτρεις της στατιστικής ότι ένα μεγάλο ποσοστό των γκολ που επιτυγχάνονται στο σύγχρονο ποδόσφαιρο προέρχεται από στατικές φάσεις, δηλαδή εκτελέσεις πέναλτι, φάουλ και κόρνερ.
Ενα στα τρία γκολ από στατικές φάσεις
Η Αρσεναλ έχει γίνει ακόμα πιο συγκεκριμένη. Σε ποσοστό μεγαλύτερο του 33%, δηλαδή σχεδόν ένα στα τρία γκολ που πετυχαίνει, προέρχεται από στατικές φάσεις και τα περισσότερα απ’ αυτά είναι από εκτελέσεις κόρνερ. Για κάποιους μη μυημένους, ίσως το ποσοστό αυτό να μη μοιάζει μεγάλο. Στην πραγματικότητα είναι τεράστιο, πολύ μεγαλύτερο απ’ αυτό των ομάδων που ανταγωνίζεται και εξηγεί εν πολλοίς την κυριαρχία της φέτος μέσα και έξω από το Νησί. Για να καταλάβει κανείς το μέγεθος της διαφοράς, στη φετινή Premier League έχει δημιουργηθεί έως τώρα ρεκόρ επιτυχίας τερμάτων από εκτελέσεις κόρνερ. Ο σχετικός μέσος όρος την περασμένη χρονιά ήταν 12%, ενώ φέτος έχει φτάσει σχεδόν στο 18%, αυξημένος κατά 50% περίπου. Η Αρσεναλ το έχει απογειώσει αυτό το ποσοστό. Στην 29η αγωνιστική σκόραρε το 16ο τέρμα της από εκτέλεση κόρνερ και δημιούργησε ρεκόρ στην ιστορία του αγγλικού πρωταθλήματος, 9 ολόκληρες αγωνιστικές πριν από το φινάλε της περιόδου.
Η βασική της ανταγωνίστρια, Μάντσεστερ Σίτι, έχει σημειώσει από στατικές φάσεις λιγότερο από 10% των φετινών τερμάτων της, με το ποσοστό να πέφτει πολύ χαμηλότερα όταν περιορίζεται μόνο στα γκολ που προέρχονται από κόρνερ. Ο Γκουαρδιόλα παραδέχθηκε ότι ο τρόπος που παίζεται το ποδόσφαιρο στην Αγγλία (με την μπάλα ψηλά συνήθως) τον ενοχλεί και δήλωσε υποχρεωμένος να προσαρμοστεί, αλλά μέχρι να συμβεί αυτό, η ομάδα του θα έχει ένα σημαντικό μειονέκτημα απέναντι στην Αρσεναλ.
Φυσικά όλη αυτή η επιτυχία των «κανονιέρηδων» δεν είναι τυχαίο και συμπτωματικό γεγονός, αλλά προϊόν πολύ σκληρής δουλειάς και στόχευσης. Αν και Ισπανός, ο Μικέλ Αρτέτα επέλεξε να προσαρμοστεί στη συνήθεια των αγγλικών ομάδων να σηκώνουν πολύ συχνά την μπάλα στον αέρα και δούλεψε πολύ τα τελευταία χρόνια για να αποκτήσει η Αρσεναλ αυτό το μεγάλο πλεονέκτημα από τις εκτελέσεις κόρνερ. Η πρόσληψη του Νικολά Χοβέρ αποδείχθηκε καταλυτική ως προς αυτόν τον στόχο.
Πρόκειται για έναν εξειδικευμένο προπονητή στατικών φάσεων που προκάλεσε αίσθηση με τη δουλειά του στην Μπρέντφορντ, αλλά δεν εκτιμήθηκε τόσο πολύ από τον Γκουρδιόλα όταν δούλεψε στη Σίτι, μέχρι να τον «τσιμπήσει» ο Αρτέτα και να στηρίξει πάνω του την κυριαρχία της Αρσεναλ στις εκτελέσεις κόρνερ και φάουλ, τόσο επιθετικά όσο και αμυντικά. Γιατί όσο σημαντικό είναι να σκοράρει μια ομάδα από στατικές φάσεις, άλλο τόσο είναι και το να δουλεύει ομαδικά για να αποφύγει τέτοιου είδους πλήγματα όταν βρίσκεται σε θέση άμυνας. Ο Χοβέρ πριμοδοτήθηκε με μια πολύ γενναία επέκταση του συμβολαίου του που μεταξύ άλλων, προβλέπει μεγάλα πριμ για κάθε γκολ που πετυχαίνει η Αρσεναλ από κόρνερ.
Η επιλογή κατάλληλων παικτών και οι ρέφερι
Το γιατί έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια το ποσοστό ευστοχίας των ομάδων της Premier League στις εκτελέσεις κόρνερ, δεν έχει να κάνει μόνο με την πρόσληψη ειδικών προπονητών – αναλυτών. Σημαντικό ρόλο παίζει και η στόχευση των ομάδων στην απόκτηση παικτών που διακρίνονται σ’ αυτό το στιλ παιχνιδιού, όπως και η ανοχή που δείχνουν οι διαιτητές σε μια σειρά «σκριν» που γίνονται από τους επιτιθέμενους για να μπλοκάρουν τις κινήσεις των αμυντικών και του τερματοφύλακα. Παρά τη χρήση του VAR που καθιστά πιο εύκολα «ένοχες» τις πιο έντονες επαφές μέσα στην περιοχή, οι Αγγλοι ρέφερι τις αφήνουν να περνούν και τιμωρούν μόνο τις πιο κραυγαλέες.
Μέχρι να εμφανιστεί η Αρσεναλ του Αρτέτα, το ρεκόρ της πιο παραγωγικής ομάδας της Premier League στα κόρνερ το είχε η Γουέστ Μπρομ με προπονητή τον Τόνι Πιούλις, όταν είχε σκοράρει 15 γκολ μέσα σε μια περίοδο, αριθμός που είχε φανεί υπερβολικά μεγάλος και είχε προκαλέσει αίσθηση. Η τάση να δουλεύονται πολύ οι στατικές φάσεις δεν είναι τωρινή στο αγγλικό ποδόσφαιρο. Πολλές ομάδες, κυρίως μικρότερης δυναμικότητας, είχαν αρχίσει από τις αρχές τις νέας χιλιετίας να επενδύουν πολλά στις στατικές φάσεις και ειδικά στα κόρνερ, θεωρώντας ότι με τον τρόπο αυτό μπορούν να καλύψουν μέχρι ενός σημείου τη διαφορά ποιότητας που εξασφάλιζαν στους «μεγάλους» οι ακριβές μεταγραφές τους. Και μοιάζει με ειρωνεία ότι ο πρώτος προπονητής που απαρνήθηκε αυτή την τακτική και τη στηλίτευσε έντονα ήταν ο αναμορφωτής της Αρσεναλ, Αρσέν Βενγκέρ, όταν είχε εξαπολύσει δημόσια επίθεση στη Στόουκ Σίτι κατηγορώντας την ότι δεν παίζει ποδόσφαιρο αλλά… ράγκμπι κάθε φορά που εκτελούσε κόρνερ.
Η αλήθεια είναι ότι οι φάσεις που έρχονται μ’ αυτόν τρόπο είναι δουλεμένες πάρα πολύ στην προπόνηση, σε μια τακτική ρουτίνα που στηρίζεται σε ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο. Από τη στιγμή που οι εκτελέσεις κόρνερ δεν είναι κομμάτι της ροής του αγώνα όπου υπάρχει πάντα το απρόβλεπτο, για να αποκτηθεί πλεονέκτημα όταν όλοι οι παίκτες της αντίπαλης ομάδας είναι στημένοι μέσα ή γύρω στην περιοχή τους περιμένοντας την εκτέλεση, οι επιτιθέμενοι πρέπει να λειτουργήσουν ομαδικά για να ανοίξουν τον χώρο και να αποκτήσουν το πλεονέκτημα.
Με δεδομένο ότι οι τερματοφύλακες είναι ψηλοί και χρησιμοποιούν τα απλωμένα χέρια τους, οι εκτελέσεις στοχεύουν συνήθως τα δύο δοκάρια, συνήθως τα πίσω για να έχουν λίγο περισσότερο χρόνο οι επιτιθέμενοι να σκρινάρουν τους αμυνόμενους και να δημιουργήσουν πλεονέκτημα, όπως συνέβη π.χ την περασμένη Κυριακή στο Περιστέρι. Η ΑΕΚ δέχθηκε δύο γκολ από τον Ατρόμητο από στατικές φάσεις, με την μπάλα να πηγαίνει στο πίσω δοκάρι ενώ όλοι σπρώχνονταν να πάρουν θέση λίγο πιο μπροστά.
Σαν καλοκουρδισμένη μηχανή
Ολο αυτό το σκηνικό στηρίζεται σε μια συγκεκριμένη ρουτίνα ασκήσεων στην προπόνηση, που βασίζονται στην αξιοποίηση του τρόπου με τον οποίο συνήθως στήνεται η αντίπαλη άμυνα. Στο σύγχρονο ποδόσφαιρο, σπάνια οι αμυντικοί θα μαρκάρουν αποκλειστικά προσωπικούς αντιπάλους. Σχεδόν πάντα οι ομάδες αμύνονται με ζώνη, με τους παίκτες να προστατεύουν τον χώρο που τους αναλογεί. Η Αρσεναλ λειτουργεί στο κομμάτι αυτό σαν καλοκουρδισμένη μηχανή και οι παίκτες της κινούνται με πλάνο, με στόχο να αποκλείσουν από τη διεκδίκηση της μπάλας όσο περισσότερους αμυντικούς μπορούν, πολύ συχνά με μεγάλη επιτυχία όπως αποδεικνύεται από τον αριθμό των τερμάτων που επιτυγχάνουν με εκτελέσεις κόρνερ.
Οι αντίπαλοι προπονητές προσπαθούν να βρουν τρόπο να αντιμετωπίσουν αυτήν την κατάσταση και κάποιοι απ’ αυτούς είναι πολύ ευφάνταστοι, όπως ο προπονητής της Τσέλσι, Λίαμ Ροζίνιορ. Στο παιχνίδι κόντρα στην Αρσεναλ τον περασμένο μήνα για το Carabao Cup, επέλεξε αντί να γεμίσει την περιοχή του, να βγάλει τρεις παίκτες του στη μεσαία γραμμή να περιμένουν την απόκρουση των αμυντικών για να βγουν σε ανοικτό γήπεδο στην κόντρα. Αυτή η τακτική αιφνιδίασε την Αρσεναλ, η οποία απέσυρε τρεις δικούς της παίκτες από την αντίπαλη περιοχή για να τους μαρκάρουν στο κέντρο, γεγονός που της χάλασε όλη την ισορροπία στις εκτελέσεις κόρνερ και την έκανε εντελώς ακίνδυνη.
Αυτό, φυσικά, ήταν προσωρινό. Οι αναλυτές των «κανονιέρηδων» βρήκαν το αντίδοτο και στο επόμενο παιχνίδι με την Τσέλσι για την Premier League την 1η του Μάρτη, τοποθέτησαν τρεις παίκτες περιμετρικά της περιοχής, σε ένα επιθετικό σύστημα που δεν απαιτούσε να βρίσκονται όλοι τους μέσα στο «κουτί». Οι τρεις, όμως, ήταν το ίδιο κοντά στο να απειλήσουν όσο και στο να αμυνθούν, με συνέπεια η Τσέλσι να μη ρισκάρει να μείνει με τρεις παίκτες λιγότερους στην άμυνα, ψάχνοντας μια πολύ πιο ελεγχόμενη πια αντεπίθεση. Αμύνθηκε με ένα υβριδικό σύστημα 5 παικτών σε άμυνα ζώνης και άλλων 5 να μαρκάρουν τα πιο ψηλά κορμιά της Αρσεναλ, αλλά αυτό δεν λειτούργησε καθόλου. Οι «κανονιέρηδες» επικράτησαν με 2-1, σκοράροντας και τα δυο τους γκολ από κόρνερ.
Ψάχνοντας και τη λεπτομέρεια, η τακτική των αγγλικών ομάδων στις εκτελέσεις κόρνερ θυμίζει το παιχνίδι «κλέφτες και αστυνόμοι». Ο,τι πρωτοποριακό κι αν δοκιμάζει η καθεμιά τους σε άμυνα ή επίθεση, αυτομάτως το αναλύει η αντίπαλη ομάδα και προσαρμόζει ανάλογα τη δική της τακτική. Η κεντρική ιδέα, όμως, παραμένει ίδια και αφορά στον τρόπο που με τις κατάλληλες τοποθετήσεις στον χώρο, θα περιοριστεί η δυνατότητα του τερματοφύλακα να κάνει ασφαλή έξοδο και να χρησιμοποιήσει τα χέρια του για να απομακρύνει την μπάλα. Κι αν εκτός από τον τερματοφύλακα μπλοκαριστούν καλά με έξυπνα (νόμιμα) σκριν και οι πιο ψηλοί αμυντικοί, τότε αυξάνονται θεαματικά οι πιθανότητες επιτυχίας. Η Αρσεναλ έχει εξελίξει αυτόν τον τρόπο παιχνιδιού και ποντάρει πολλά πάνω του για την τελική κυριαρχία.
