Οι αριθμοί και η παράδοση δεν είναι σύμμαχοι των ελληνικών ομάδων κάθε φορά που καλούνται να ανατρέψουν σε διπλούς ευρωπαϊκούς αγώνες την εντός έδρας ήττα τους στο πρώτο από τα δύο παιχνίδια της σειράς. Είναι ελάχιστες οι περιπτώσεις που έχουν καταφέρει να πετύχουν μια τόσο μεγάλη ανατροπή, γι’ αυτό και είναι απολύτως κατανοητό ότι η αποστολή τόσο του Ολυμπιακού όσο και του ΠΑΟΚ θα είναι αυτήν την εβδομάδα πάρα πολύ δύσκολη. Δεν θα είναι στην κατηγορία mission impossible, αλλά σίγουρα θα μοιάζει με απότομο και δυσπρόσιτο βουνό. Θα χρειαστεί να κάνουν αμφότεροι ένα μικρό «θαύμα» για να προκριθούν στη φάση των 16 των ευρωπαϊκών διοργανώσεων που μετέχουν, ο μεν Ολυμπιακός κόντρα στην Μπάγερ Λεβερκούζεν και στο 0-2 του πρώτου αγώνα στα πλέι οφ του Champions League, ο δε ΠΑΟΚ με αντίπαλο τη Θέλτα Βίγκο στην Ισπανία και με χάντικαπ την ήττα του με 1-2 στην Τούμπα για τα πλέι οφ του Europa League. Ανηφορικό δρόμο έχει και ο Παναθηναϊκός, αλλά αυτός τουλάχιστον πηγαίνει στην Τσεχία ισόπαλος της Βικτόρια Πλζεν με 2-2 στο παιχνίδι του ΟΑΚΑ, με κάποιες (θεωρητικά) καλύτερες πιθανότητες από τις άλλες δύο ελληνικές ομάδες.
Ενα σκάλισμα στα κιτάπια των ευρωπαϊκών διοργανώσεων δείχνει ότι σε διπλούς αγώνες, είναι 57 οι φορές που οι ομάδες μας ηττήθηκαν στο πρώτο εντός έδρας παιχνίδι. Απ’ αυτές τις 57 φορές, μόνο τις πέντε κατάφεραν να υπογράψουν μια μεγάλη ανατροπή και να περάσουν στην επόμενη φάση, κόντρα στο αποτέλεσμα του πρώτου αγώνα. Το ποσοστό μιας τέτοιας ανατροπής είναι μόλις 8,8%, κάτι που από μόνο του αναδεικνύει τη δυσκολία αυτού του εγχειρήματος σε μια κομβική στιγμή της επίθεσης που κάνει η Ελλάδα για να ξεπεράσει την Τσεχία στο ranking της UEFA και να πάρει τη 10η θέση που δίνει ένα πολύ σημαντικό πλεονέκτημα στον πρωταθλητή της χώρας στην επόμενη αγωνιστική περίοδο.
Από αυτές τις 57 φορές που οι ομάδες μας πήγαν στη ρεβάνς με την πλάτη στον τοίχο λόγω της ήττας τους στο πρώτο παιχνίδι, η αλήθεια είναι ότι τις 15 κατάφεραν να νικήσουν, με τη διαφορά ότι οι 10 από αυτές τις 15 εκτός έδρας νίκες στους επαναληπτικούς αποδείχθηκαν «τζούφιες». Δεν κάλυψαν, δηλαδή, τη διαφορά των γκολ από το πρώτο ματς για να φέρουν και την πρόκριση. Μια από αυτές ήταν η προπέρσινη του Παναθηναϊκού στο Αμστερνταμ επί του Αγιαξ (νίκησε 1-0 στο Αμστερνταμ ενώ είχε ηττηθεί επίσης 1-0 στο ΟΑΚΑ) η οποία μνημονεύεται από τότε γιατί οι 34 εκτελέσεις πέναλτι που χρειάστηκαν για να ξεμπλέξουν υπέρ της ολλανδικής ομάδας το κουβάρι της πρόκρισης, συνιστούν ρεκόρ στην ιστορία των ευρωπαϊκών διοργανώσεων.
Σε αυτά τα 57 ματς υπήρξαν και άλλα πέντε που έληξαν ισόπαλα, οπότε ο συνολικός απολογισμός των 20 αγώνων χωρίς ήττα στους επαναληπτικούς μοιάζει καλός αν αναλογιστούμε ότι είχαν προηγηθεί 57 ήττες στα πρώτα εντός έδρας παιχνίδια. Στην πραγματικότητα, όμως, αυτό που μετράει είναι η πρόκριση κι αυτή ήλθε μόνο σε πέντε από τις 57 περιπτώσεις, με ένα πολύ φτωχό ποσοστό της τάξης του 8,8%.
Από αυτές τις πέντε φορές, τις τρεις ανατροπές τις έχει υπογράψει ο Ολυμπιακός. Τις άλλες δύο τις έχουν πετύχει ο ΠΑΟΚ και η Σκόντα Ξάνθη. Οι «ερυθρόλευκοι» το έκαναν πρώτοι το μακρινό 1992 όταν είχαν ηττηθεί 0-1 στο παλιό Καραϊσκάκη από την ουκρανική Τσερνομόρετς για τον 1ο γύρο του Κυπέλλου Κυπελλούχων και νίκησαν με 3-0 στη ρεβάνς της Οδησσού. Ηταν μέχρι τότε η καλύτερη χρονιά της ευρωπαϊκής ιστορίας τους καθώς στη συνέχεια απέκλεισαν τη Μονακό (0-0 στην Ελλάδα, 0-1 στο Πριγκιπάτο) και προκρίθηκαν για πρώτη φορά στην προημιτελική φάση ευρωπαϊκής διοργάνωσης, όπου αποκλείστηκαν με μία ήττα (2-4) και μία ισοπαλία (1-1) από την Ατλέτικο Μαδρίτης του Νταβόρ Σούκερ.
Η 2η φορά που πέτυχε κάτι ανάλογο (και πολύ πιο εντυπωσιακό) ο Ολυμπιακός, ήταν την περίοδο 2020-21 όταν είχε ηττηθεί 0-1 από την Αρσεναλ και προκρίθηκε στους 16 του Europa League με νίκη 1-2 (στην παράταση) στο Λονδίνο. Η τρίτη ήταν και η… φαρμακερή, καθώς του άνοιξε τον δρόμο για να κατακτήσει στη συνέχεια το Conference League: τη σεζόν 2023-24, είχε ηττηθεί με 1-4 στο «Γ. Καραϊσκάκης» από τη Μακάμπι Τελ Αβίβ, απάντησε με το ίδιο σκορ στον επαναληπτικό στην (ουδέτερη) Σερβία και με άλλα δύο γκολ στην παράταση, πήρε τη νίκη με 1-6 που του έφερε την πρόκριση στην προημιτελική φάση της διοργάνωσης, για να φτάσει τελικά μέχρι το τέρμα.
Ο ΠΑΟΚ έχει καταφέρει μια αντίστοιχη ανατροπή την περίοδο 2003-04 για το Κύπελλο UEFA, όταν είχε ηττηθεί 0-1 από τη νορβηγική Λιν στην Τούμπα και προκρίθηκε τελικά με ένα εντυπωσιακό 0-3 στη ρεβάνς της Νορβηγίας. Η Σκόντα Ξάνθη κλείνει την πεντάδα των ανατροπών, με μια πρόκριση επί της Λίτφιλντ την περίοδο 2013-14 στο Europa League, όταν είχε ηττηθεί εντός έδρας με 0-1 και είχε απαντήσει με νίκη-πρόκριση 1-2 μέσα στη Β. Ιρλανδία.
Σε μια δεύτερη ανάγνωση, θα είναι σημαντικό να πάρουν κάτι βαθμολογικά από αυτούς τους αγώνες ρεβάνς οι ομάδες μας, ακόμα κι αν δεν καταφέρουν να προκριθούν. Στο κυνήγι της 10ης και προνομιούχου θέσης, κάθε αποτέλεσμα μετράει και μπορεί στον τελικό λογαριασμό της χρονιάς να κάνει τη διαφορά. Οι προκρίσεις, βέβαια, συνοδεύονται και με ένα έξτρα βαθμολογικό μπόνους πέρα από αυτό της κατάκτησης των 400 βαθμών σε περίπτωση νίκης και των 200 σε περίπτωση ισοπαλίας, αλλά στην αναβροχιά, καλό και το… χαλάζι. Σε περίπτωση αποκλεισμού, θα ήταν καλοδεχούμενη μια ισοπαλία ή ακόμα καλύτερη μια νίκη, ακόμα κι αν δεν είναι αρκετή για να φέρει την πρόκριση.
Αυτή τη στιγμή η Τσεχία βρίσκεται στη 10η θέση στο ranking της UEFA με 47.625 βαθμούς και η Ελλάδα στην 11η με 46.512 βαθμούς. Μας χωρίζουν 1.113 βαθμοί που θα ήταν σχεδόν οι μισοί λιγότεροι εάν στο πρώτο παιχνίδι στο ΟΑΚΑ κατάφερνε ο Παναθηναϊκός να αποφύγει το γκολ της ισοφάρισης της Βικτόρια Πλζεν στο 80΄. Πέρα από το γεγονός ότι με μία νίκη θα είχε πολύ περισσότερες ελπίδες πρόκρισης, θα είχαμε εμείς ήδη 200 βαθμούς παραπάνω και οι Τσέχοι άλλους 200 λιγότερους, που σημαίνει ότι η διαφορά θα ήταν 713 βαθμοί και όχι 1.113 όπως είναι τώρα.
Είναι ξεκάθαρο ότι στην ελληνοτσεχική μονομαχία θα αποδειχθεί πολύ καθοριστική η τελική έκβαση των αναμετρήσεων του Παναθηναϊκού με την Πλζεν. Αν προκριθούν οι «πράσινοι» με εκτός έδρας νίκη, το κέρδος θα είναι 900 βαθμοί, άρα η διαφορά σχεδόν θα εξανεμιστεί. Αν περάσουν στα πέναλτι, το κέρδος θα είναι 700 βαθμοί και το γεγονός ότι θα συνεχίσουν αυτοί στην επόμενη φάση όπου κάτι παραπάνω μπορεί να κερδίσουν είτε απέναντι στην Μπέτις είτε στη Μίντιλαντ, ενώ η Πλζεν θα έχει αποκλειστεί και δεν θα μπορεί να προσφέρει άλλους βαθμούς στη χώρα της.
Οι Τσέχοι έχουν τρεις ομάδες τους (Βικτόρια Πλζεν στο Europa League, Σπάρτα Πράγας και Σίγκμα Ολομουτς στο Conference) να συνεχίζουν μέχρι εδώ από τις πέντε που ξεκίνησαν το καλοκαίρι. Από αυτές τις τρεις, μόνο η Σπάρτα έχει εξασφαλισμένη συνέχεια στους 16 του Conference League, καθώς τερμάτισε στην 4η θέση της League Phase, ισόβαθμη της 3ης ΑΕΚ με 13 βαθμούς. Αν μείνει εκτός η Πλζεν από τον Παναθηναϊκό και η Ολομουτς από τη Λωζάννη (1-1 το πρώτο ματς στην Τσεχία, η ρεβάνς την Πέμπτη στην Ελβετία), τότε θα έχουμε μια καλή ευκαιρία στη συνέχεια για να προσπεράσουμε τους Τσέχους, ακόμα κι αν δεν καταφέρουν ο Ολυμπιακός και ο ΠΑΟΚ να κάνουν την ανατροπή και να συνεχίσουν.
Εάν όμως προκριθεί η Πλζεν σε βάρος του Παναθηναϊκού, τότε θα ανοίξει ακόμα περισσότερο η διαφορά (θα πάει κατ’ ελάχιστο στους 1.613 βαθμούς εάν δεν προκριθούν ο Ολυμπιακός και ο ΠΑΟΚ), οπότε όλο το βάρος θα πέσει πάνω στην ΑΕΚ. Δεν θα αρκεί απλώς να κάνει καλύτερη πορεία από τη Σπάρτα Πράγας στη συνέχεια, αλλά θα πρέπει να φτάσει τουλάχιστον μέχρι τον ημιτελικό του Conference για να υπάρχουν κάποιες ελπίδες, στην περίπτωση που δεν προχωρήσουν πιο ψηλά όσες τσέχικες συνεχίσουν.
Ας θυμηθούμε τι προσφέρει η κατάταξη κάθε χώρας στο ranking της UEFA, στο επίπεδο που μας αφορά:
9η-10η θέση
Πρωταθλητής: Απευθείας στο League Phase του Champions League
Κυπελλούχος: Πλέι οφ Europa League
2η θέση: Δεύτερος προκριματικός Champions League (μονοπάτι μη πρωταθλητών)
3η θέση: 2ος προκριματικός Europa League
4η θέση: 2ος προκριματικός Conference League
11η-12η θέση
Πρωταθλητής: Πλέι οφ Champions League (μονοπάτι πρωταθλητών)
Κυπελλούχος: Πλέι οφ Europa League
2η θέση: Δεύτερος προκριματικός Champions League (μονοπάτι μη πρωταθλητών)
3η θέση: 2ος προκριματικός Europa League
4η θέση: 2ος προκριματικός Conference League
Ολα αυτά αφορούν στη μεθεπόμενη περίοδο, 2027-28. Στην επόμενη (2026-27) που θα ξεκινήσει το ερχόμενο καλοκαίρι, η Ελλάδα θα πριμοδοτηθεί με βάση την περυσινή της κατάταξη στο ranking της UEFA:
Πρωταθλητής: Δεύτερος προκριματικός γύρος Champions League*
2η θέση: Δεύτερος προκριματικός γύρος Champions League
Κυπελλούχος: Τρίτος προκριματικός γύρος Europa League
3η θέση: Δεύτερος προκριματικός Conference League
4η θέση: Δεύτερος προκριματικός Conference League
*Εάν πρωταθλητής αναδειχθεί και φέτος ο Ολυμπιακός, θα συμμετάσχει ξανά χωρίς προκριματικούς στη League Phase του Champions League λόγω της δικής του βαθμολογίας στο ranking της UEFA, αρκεί ο νικητής του φετινού Champions League να έχει κερδίσει μια θέση στην επόμενη διοργάνωση μέσα από το πρωτάθλημα της χώρας του.
