Σχεδόν σε όλες τις χώρες του κόσμου, το Κύπελλο είναι η 2η πιο σημαντική διοργάνωση εντός συνόρων και ζει στη σκιά του πρωταθλήματος. Η λέξη «σχεδόν» μπαίνει σ’ αυτήν την πρόταση επειδή υπάρχει μια χώρα όπου το Κύπελλο είναι κάτι πολύ παραπάνω από μια συμπληρωματική διοργάνωση του πρωταθλήματος.
Ισως δεν είναι ακριβώς ισάξιο, μια και πάντα ο τίτλος του πρωταθλητή είναι η κορωνίδα των στόχων μιας ομάδας στις εγχώριες διοργανώσεις, αλλά η βαθιά παράδοση που ξεκινά από τα σπάργανα του σπορ στη χώρα που γεννήθηκε το ποδόσφαιρο προσδίδει στον νικητή τεράστια αίγλη και σεβασμό.
Μιλάμε φυσικά για την Αγγλία, όπου το FA Cup παραμένει διαχρονικά ένας τεράστιος στόχος για κάθε αγγλική ομάδα, σχεδόν ισάξιος με την κατάκτηση του πρωταθλήματος. Ισως να φανεί υπερβολικό, αλλά δεν είναι: εάν κάνει κάποιος δημοσκόπηση στις εξέδρες των αγγλικών γηπέδων, η πλειονότητα των φιλάθλων θα παραδεχθεί με έναν πολύ ξεκάθαρο τρόπο ότι προτιμά να δει την ομάδα του να σηκώνει το Κύπελλο Αγγλίας παρά το Conference ή ακόμα και το Europa League!
Φυσικά και μοιάζει υπερβολική μια τέτοια τοποθέτηση, αλλά δεν απέχει και πολύ από την πραγματικότητα.
Το Κύπελλο Αγγλίας είναι μια διοργάνωση βαθιά ριζωμένη στην παράδοση και τα παιχνίδια του είναι πάντα κάτι πολύ ιδιαίτερο στα μάτια των Αγγλων οπαδών. Ο μύθος του έχει ποτιστεί διαχρονικά με τεράστιες μάχες των μικρών ομάδων με τις παραδοσιακές δυνάμεις του αγγλικού ποδοσφαίρου και –μαντέψτε– το αποτέλεσμα δεν είναι τόσο συχνά όσο θα περίμενε κανείς υπέρ του ισχυρού!
Μεγαλύτερο παράδειγμα από το φετινό της ταπεινής Μάκλσφιλντ δεν υπάρχει. Μια ερασιτεχνική ομάδα της 6ης κατηγορίας απέκλεισε με τιμή και δόξα την κάτοχο του τροπαίου (και του Community Shield) Κρίσταλ Πάλας, η οποία, για να κατακτήσει πέρυσι αυτά τα δύο τρόπαια, νίκησε στον τελικό τη Μάντσεστερ Σίτι και τη Λίβερπουλ. Από κάτι τέτοιες εκπλήξεις μεγατόνων χτίζεται ο μύθος του Κυπέλλου Αγγλίας, μιας διοργάνωσης που πυκνά συχνά κάνει πολλές «μικρές» ομάδες να νιώθουν πραγματικά μεγάλες.
Υποβάθμιση;
Αυτό είναι κάτι που ισχύει διαχρονικά και παραδοσιακά ή μήπως όχι; Ενώ η γενική αίσθηση είναι ότι το Κύπελλο Αγγλίας παραμένει βασικός πυλώνας του αγγλικού ποδοσφαίρου, κάποιοι που σκαλίζουν τα πράγματα λιγάκι παραπάνω διαπιστώνουν με γεγονότα και αριθμούς ότι σε αντίθεση με τους φιλάθλους που το έχουν πάντα πολύ ψηλά, οι ομάδες έχουν αρχίσει τα τελευταία χρόνια να υποβαθμίζουν τη σημασία του. Και πώς αποδεικνύεται αυτό; Από τις ενδεκάδες που επιλέγουν να κατεβάζουν οι προπονητές στα παιχνίδια του Κυπέλλου σε σχέση με αυτά του πρωταθλήματος!
Στην υπεραιωνόβια διαδρομή του θεσμού στην Αγγλία, οι ομάδες παραδοσιακά χρησιμοποιούσαν τις καλύτερες ενδεκάδες τους στα παιχνίδια του Κυπέλλου, ακόμα κι αν υπήρχε μεγάλη διαφορά δυναμικότητας. Λογικό αυτό. Ηταν εποχές χωρίς την ασφυκτική πίεση που γεννούν τώρα οι πολλές διοργανώσεις σε εθνικό και συλλογικό επίπεδο, με τους προπονητές να θεωρούν φυσιολογικό να «τιμήσουν» τους οπαδούς της αντίπαλης «μικρής» ομάδας χρησιμοποιώντας στο μεταξύ τους παιχνίδι Κυπέλλου όλα τα αστέρια τους, παρότι θα μπορούσαν να προκριθούν εύκολα επιστρατεύοντας δεύτερες επιλογές από τον πάγκο.
Οταν το καλεντάρι άρχισε να γίνεται δυσβάστακτο, ειδικά για τις καλές ομάδες που είχαν και ευρωπαϊκές υποχρεώσεις με διψήφιο αριθμό παραπανήσιων αγώνων, οι προπονητές των «μεγάλων» συλλόγων άρχισαν να μπαίνουν πιο εύκολα στον πειρασμό να ξεκουράζουν βασικούς τους παίκτες στα παιχνίδια Κυπέλλου, ειδικά των αρχικών φάσεων με τη μεγάλη διαφορά δυναμικότητας.
Αλλαγές
Μπορεί οι φίλαθλοι μιας μικρής πόλης να περίμεναν ανυπόμονα να δουν π.χ. τον Μοχάμεντ Σαλάχ να παίζει με τη Λίβερπουλ κόντρα στην ομάδα της γειτονιάς τους, αλλά από ένα σημείο και μετά μπορούσαν να κατανοήσουν γιατί ο Γιούργκεν Κλοπ τον κράταγε στον πάγκο ή τον χρησιμοποιούσε ελάχιστα.
Εδώ και μερικά χρόνια, οι πολλές αλλαγές στα παιχνίδια του αγγλικού Κυπέλλου ήταν «προνόμιο» των «μεγάλων» ομάδων, αφότου άρχισαν να έχουν άλλες προτεραιότητες και διαφορετικό προσανατολισμό, ειδικά στα εύκολα παιχνίδια των πρώτων φάσεων.
Σταδιακά, το φαινόμενο των πολλών αλλαγών άρχισε να αγγίζει και τις μικρότερες ομάδες, σε σημείο αρκετές απ’ αυτές να κατεβαίνουν στα παιχνίδια με πολλούς αναπληρωματικούς παίκτες, για να έχουν πιο φρέσκια ενδεκάδα στα παιχνίδια της επόμενης αγωνιστικής του πρωταθλήματος.
Στην αρχή, αυτή η διαφορά προσέγγισης έμοιαζε ανεπαίσθητη, αλλά τώρα άρχισε να «βγάζει μάτι». Το περασμένο Σαββατοκύριακο έγιναν στην Αγγλία 14 αγώνες για τον 4ο γύρο του Κυπέλλου, και όσοι μπήκαν στη διαδικασία να συγκρίνουν τις ενδεκάδες διαπίστωσαν ότι αυτές οι 28 ομάδες έκαναν συνολικά 183 αλλαγές στις αρχικές ενδεκάδες τους σε σχέση με τα παιχνίδια πρωταθλήματος που είχαν προηγηθεί! Κι αν αυτό μοιάζει αρκετά συνηθισμένο σε διοργανώσεις Κυπέλλου άλλων χωρών, στην Αγγλία είναι έξω από κάθε λογική, όταν εμφανίζεται σε τόσο μεγάλη έκταση.
Ο προπονητής της Χαλ έκανε 10 αλλαγές στο ματς με την Τσέλσι και η εντός ήττα με 4-0 ήλθε πολύ φυσιολογικά. Κάτι αντίστοιχο έκανε και ο προπονητής της Ιπσουιτς, Κίραν ΜακΚένα, στο παιχνίδι με τη Ρέξαμ, που αγωνίζεται κι αυτή στην Championship.
Γιατί επέλεξαν να χρησιμοποιήσουν ουσιαστικά τη δεύτερη ομάδα τους σε ένα ματς που παραδοσιακά θα έπρεπε να είναι μεγάλη γιορτή και να το «χτυπήσουν» με όλες τους δυνάμεις; Γιατί είναι και οι δύο σε θέση πλέι οφ στην Championship και δεν θέλουν με τίποτα να ρισκάρουν την όποια ευκαιρία τους δοθεί να επιστρέψουν στην Premier League μέσα απ’ αυτή τη διαδικασία. Ξεκούρασαν τους βασικούς τους παίκτες για τον επόμενο αγώνα πρωταθλήματος και θυσίασαν έτσι πολλές ελπίδες πρόκρισης στην επόμενη φάση.
Κάτι αντίστοιχο έκανε και η Οξφορντ. Αγωνίζεται να παραμείνει στην Championship (είναι προτελευταία) και επέλεξε να παίξει μόνο με τρεις βασικούς στο ματς με τη Σάντερλαντ, το οποίο το έχασε δύσκολα με 1-0. Αν έπαιζε με την καλή της ενδεκάδα, πιθανώς και να είχε αποκλείσει μια ομάδα της Premier League και να προχωρούσε πιο βαθιά –και τιμητικά– στη διοργάνωση. Πολλές αλλαγές, έξι συνολικά, επέλεξε να κάνει στο ίδιο παιχνίδι και ο Ρεζίς Λε Μπρι, αλλά αυτός ήταν ο προπονητής της Σάντερλαντ, μιας πολύ ισχυρότερης ομάδας, και ήταν λογικό να πάρει το ρίσκο. Δικαιώθηκε εκ του αποτελέσματος, καθώς οι «Μαύρες Γάτες» συνεχίζουν, έστω και δύσκολα, στον 5ο γύρο και βλέπουν στο βάθος τον προημιτελικό.
Το έπος της Μάνσφιλντ
Κατά μέσο όρο, στον καθέναν από τους 14 αγώνες Κυπέλλου του περασμένου Σαββατοκύριακου οι 13 από τους 22 παίκτες των αρχικών ενδεκάδων δεν είχαν ξεκινήσει βασικοί στο προηγούμενο παιχνίδι πρωταθλήματος. Αυτό δεν βγαίνει απαραίτητα πάντα σε κακό. Ο Νάιτζελ Κλαφ, γιος του θρυλικού Μπράιν Κλαφ και προπονητής της Μάνσφιλντ, μιας ομάδας που βρίσκεται στην 13η θέση της League One (3ης κατηγορίας) Αγγλίας, χρησιμοποίησε 6 αναπληρωματικούς στην αρχική ενδεκάδα και απέκλεισε εκτός έδρας την Μπέρνλι, ομάδα της Premier League! Αδιαμφισβήτητα μεγάλη έκπληξη, κι ας είναι η Μπέρνελι προτελευταία στο κορυφαίο πρωτάθλημα του κόσμου!
Παρά τις πολλές αλλαγές που έκαναν την πρόκριση να μοιάζει απίθανη, περισσότεροι από 3.500 οπαδοί της Μάνσφιλντ την ακολούθησαν στο Turf Moor και πανηγύρισαν ξέφρενα την πρόκριση της ομάδας τους. Την ώρα ίδια ώρα, οι οπαδοί της Μπέρνλι ήταν έξαλλοι με την απόφαση του Σκοτ Πάρκερ να ξεκουράσει εννέα παίκτες της ενδεκάδας που τρεις ημέρες νωρίτερα είχε νικήσει 3-2 εκτός έδρας την Κρίσταλ Πάλας και αναζωπύρωσε τις ελπίδες της για την παραμονή στην Premier League. Αν η ομάδα σωθεί, κάποιοι θα πουν ότι άξιζε το ρίσκο. Αν υποβιβασθεί, όμως, ποιος θα ξεχάσει ότι πέταξε μια πρόκριση στους 16 από αλαζονεία;
Στην ίδια φάση του Κυπέλλου, η Γουέστ Χαμ της Premier League απέκλεισε στην παράταση την Μπέρτον Αλμπιον, μια από τις πιο αδύναμες ομάδες της League One, ενώ η Λιντς χρειάστηκε τη διαδικασία των πέναλτι για να προκριθεί σε βάρος της Μπέρμιγχαμ, που είναι 11η στην Championship.
Αντίθετα, ο Αρνε Σλοτ το πήγε πιο συντηρητικά και άλλαξε μόνο τέσσερις παίκτες από την ενδεκάδα που είχε νικήσει νωρίτερα τη Σάντερλαντ για το πρωτάθλημα. Η Μπράιτον είναι κι αυτή ομάδα της Premier League, οπότε ο Ολλανδός προπονητής της Λίβερπουλ πορεύτηκε πιο συντηρητικά στο παιχνίδι του Κυπέλλου. Είχε, βλέπετε, καεί από τον χυλό πέρυσι τέτοια εποχή, όταν έκανε 10 αλλαγές στο εκτός έδρας ματς με την Πλίμουθ, ουραγό τότε της Championship, έχασε 1-0 και αποκλείστηκε από τη φάση των 16! Ποια; Η πρωταθλήτρια Αγγλίας, Λίβερπουλ!
Η Μάκλσφιλντ της 6ης κατηγορίας που απέκλεισε την Κρίσταλ Πάλας στον προηγούμενο γύρο επιχείρησε να κάνει χθες το βράδυ το ίδιο και κόντρα στην Μπρέντφορντ, 7η τώρα στην Premier League. Το πάλεψε όσο μπορούσε, αλλά ηττήθηκε τελικά 1-0 με αυτογκόλ στο 70’ και η τρελή της πορεία στο Κύπελλο σταμάτησε εδώ, στον 4ο γύρο και στη φάση των 32.
Macclesfield are knocked out of the FA Cup after losing 1-0 to Brentford.
What a run they had 👏
📺 @tntsports & @discoveryplusUK pic.twitter.com/7Ormm5wS5l
— Football on TNT Sports (@footballontnt) February 16, 2026
Η Μπρέντφορντ εμφανίστηκε υποψιασμένη από το πάθημα της Κρίσταλ Πάλας και δεν μπήκε στον πειρασμό να ξεκουράσει όλη την ενδεκάδα της για να κυνηγήσει τον στόχο ενός ευρωπαϊκού εισιτηρίου μέσω του πρωταθλήματος. Δυσκολεύτηκε μεν απέναντι σε μια ομάδα που αγωνίζεται πέντε κατηγορίες παρακάτω, αλλά τουλάχιστον προκρίθηκε, κι αυτό μένει στο τέλος.
Ισως αν οι μικρότερες αγγλικές ομάδες απαρνούνταν τη λογική των πολλών αλλαγών στο Κύπελλο, να είχαν πολύ μεγαλύτερες πιθανότητες να υπογράψουν συχνότερα νίκες-βόμβες σαν τη εφετινή της Μάκλσφιλντ επί της (Κυπελλούχου) Κρίσταλ Πάλας ή την περυσινή της Πλίμουθ επί της (πρωταθλήτριας) Λίβερπουλ.
Το Κύπελλο είναι μια διοργάνωση που θρέφεται με εκπλήξεις, ειδικά στην Αγγλία όπου αμέτρητες φορές στο παρελθόν ο μύθος του Δαβίδ και του Γολιάθ αναβίωσε μέσα στα ποδοσφαιρικά γήπεδα. Κινδυνεύει να χαθεί, άραγε, αυτή η μαγεία τώρα που ακόμα και οι μικρότερες ομάδες αρχίζουν να μπαίνουν στη λογική των πολλών αλλαγών χάριν του πρωταθλήματος;
Η απάντηση είναι «όχι», κατηγορηματικά «όχι». Για τους Αγγλους φιλάθλους, το FA Cup διατηρεί ακόμα την ξεχωριστή αίγλη του ακόμα κι αν στις πρώτες 3-4 φάσεις του αρκετές ομάδες δεν τηρούν την παράδοση και εμφανίζουν ενδεκάδες (θεωρητικά) χαμηλότερης δυναμικότητας.
Ακόμα κι έτσι, το Κύπελλο παραμένει μια διοργάνωση που μπορεί να δημιουργήσει αναμνήσεις για μια ζωή, κι αυτό δεν αλλάζει, ειδικά στην Αγγλία. Είναι πλέον μια διοργάνωση αρκετά διαφορετική σε σχέση με το παρελθόν, αλλά διατηρεί ακόμα μεγάλο μέρος της διαχρονικής και παραδοσιακής γοητείας του. Γιατί ποιος ποδοσφαιριστής και ποιος φίλαθλος στην Αγγλία θα μπορούσε να απαρνηθεί ποτέ το όνειρο ενός τελικού Κυπέλλου στο θρυλικό Γουέμπλεϊ του Λονδίνου;
