Ο Ομαρ Μπόουγκλ δεν είναι διάσημος ποδοσφαιριστής. Δεν αγωνίζεται σε κάποια ομάδα της άκρως απαιτητικής και ασφυκτικά πιεστικής Premier League, αλλά στην Κρου Αλεξάντρα της League Two, στην 4η κατηγορία του αγγλικού ποδοσφαίρου, ένα πρωτάθλημα αισθητά χαμηλότερης ταχύτητας και απαιτήσεων. Αν και το «πρέπει» που φορτώνουν στην πλάτη του οι υποχρεώσεις σ’ αυτό το επίπεδο ανταγωνισμού δεν μοιάζει αβάσταχτο βάρος, ο Μπόουγκλ είναι ένας από τους χιλιάδες ποδοσφαιριστές που έχουν μπλεχτεί στα δίχτυα της αράχνης με τη χρήση δήθεν βοηθητικών ουσιών, για να ξεπεράσουν πόνους, άγχη και οποιασδήποτε μορφής διαταραχές γεννά η πίεση του ανταγωνισμού. Είναι όμως ένας από τους λιγοστούς παίκτες που έχουν αποδεχτεί το πρόβλημά τους και δίνουν μάχη για να το ξεπεράσουν, χωρίς να ζουν με την ψευδαίσθηση ότι έχουν τον έλεγχο στα χέρια τους και πορεύονται με ασφάλεια.
«Υπήρξε ένα εξάμηνο που όλα ήταν απλώς τρελά. Η χρήση μου είχε ξεφύγει εντελώς. Hμουν σε μια κατάσταση μπλακ άουτ. Ξυπνούσα και δεν θυμόμουν καν τις συζητήσεις που είχα κάνει το προηγούμενο βράδυ. Μιλούσα στο τηλέφωνο και έλεγα κάθε λογής παραλογισμούς, έκανα τρελές συζητήσεις. Το επόμενο πρωί δεν θυμόμουν ούτε καν ότι είχα μιλήσει με αυτόν τον άνθρωπο, πόσο μάλλον τι είχαμε πει», δήλωσε ο Μπόουλς στο The Athletic. Ο παίκτης ανέλαβε τον κεντρικό ρόλο σε μια βαθιά έρευνα της εφημερίδας για τον κόσμο των ουσιών, παράνομων ή συνταγογραφούμενων, που έχουν εξελιχθεί σε μάστιγα στον χώρο του επαγγελματικού ποδοσφαίρου.
Ο εθισμός του Ομαρ Μπόουγκλ ξεκίνησε πέρυσι, ύστερα από μια προοδευτικά ανεξέλεγκτη χρήση παυσίπονων και υπνωτικών χαπιών. Στην καλοκαιρινή προετοιμασία υπέστη κάταγμα σε ένα σπόνδυλο στη μέση και η εύκολη λύση για τους αφόρητους πόνους ήταν η χρήση χαπιών που στην αρχή τα βρήκε βοηθητικά: «Ηταν ο χειρότερος πόνος που είχα νιώσει ποτέ. Υπέφερα και αδυνατούσα να κοιμηθώ. Κατέφυγα στα χάπια. Στην αρχή πίστεψα ότι με βοηθούν. Σε κάνουν να νιώθεις ευφορία, να χαλαρώνεις και όλα τα υπόλοιπα. Εθίζεσαι σε αυτό το συναίσθημα. Αυτό συνέβη σε μένα. Μουδιάζεις, δεν σκέφτεσαι πολλά πράγματα, δεν νιώθεις τίποτα».
Με την πάροδο του χρόνου, όμως, όσο περισσότερο βασιζόταν στα υπνωτικά χάπια τόσο λιγότερο αποτελεσματικά γίνονταν. «Εφτασα σε ένα σημείο που με “έριχναν” για τρεις ή τέσσερις ώρες και μετά ξυπνούσα», είπε ο Μπόουγκλ, τονίζοντας ότι περίπου τέσσερις εβδομάδες αφότου ξεκίνησε να παίρνει τα χάπια, συνειδητοποίησε πως είχε αρχίσει να εξαρτάται από αυτά, με τη χρήση τους από τον Ιανουάριο του 2025 να εκτοξεύεται σε ανησυχητικά επίπεδα. Πολλά από τα χάπια που έπαιρνε ήταν βενζοδιαζεπίνες, όπως διαζεπάμη και λοραζεπάμη, ή ισχυρότερα χάπια ζοπικλόνης, τα οποία χορηγούνται συνήθως για βραχυπρόθεσμη αντιμετώπιση σοβαρής αϋπνίας.
«Κανείς δεν ήξερε την έκταση αυτού που έκανα. Δεν είπα ποτέ σε κανέναν ότι έπαιρνα 18 ή 19 χάπια τη νύχτα. Και δεν το είπα γιατί ήξερα ότι αυτό θα σήμαινε συναγερμό. Δεν μου τα έγραφε τα χάπια γιατρός, τα έβρισκα μόνος μου. Είχα ήδη τους δικούς μου δαίμονες και τις μάχες που δίνω καθημερινά, λόγω πραγμάτων που έχουν συμβεί στη ζωή μου. Τα υπνωτικά απλώς τα ενίσχυσαν. Με έκαναν να μη σκέφτομαι, να μη νιώθω. Ημουν σε άλλη διάσταση. Είναι φίλοι σου μέχρι να πάψουν να είναι. Βυθιζόμουν με έναν εξωφρενικό τρόπο. Και προφανώς, λόγω της χρήσης, ήμουν διαρκώς σε κατάσταση καταστολής», συμπλήρωσε ο Μπόουγκλ, με την υποσημείωση ότι ο εθισμός του επηρέασε τη σχέση του με την οικογένειά του και τον άλλαξε ως άνθρωπο. Εγινε πιο απομονωμένος, η συμπεριφορά του ήταν αλλοπρόσαλλη, άρχισε να πίνει. Δυσκολευόταν να διατηρηθεί σε καλή φυσική κατάσταση καθώς τραυματιζόταν συνεχώς, επειδή δεν είχε τον απαραίτητο ύπνο αποκατάστασης. Και έφτασε στο σημείο να πιστέψει ότι μόλις στα 31 του χρόνια, έπρεπε να αποσυρθεί από το άθλημα που τόσο αγαπούσε, επειδή οι εμφανίσεις του ήταν πολύ κάτω από το επίπεδό του.
«Το ποδόσφαιρο έγινε αφόρητα δύσκολο για μένα. Ακόμα και τα βασικά πράγματα, έμοιαζαν βουνό», εξήγησε και συνέχισε: «Να κοντρολάρω την μπάλα, να αντέξω σε μια μονομαχία, να κάνω μια κίνηση στην πλάτη της άμυνας; Ολα έμοιαζαν τρομερά δύσκολα. Ενιωθα ότι τα είχα χάσει όλα. Προφανώς δεν καταλάβαινα το γιατί και δεν το συνέδεα με τα χάπια». Τη λύση την έδωσε ο μάνατζέρ του, Τζέικ Σπάιτ. Τον πίεσε ασφυκτικά, τον έπεισε να απευθυνθεί σε ειδικούς και να νοσηλευτεί τον περασμένο Ιούλιο σε κέντρο αποκατάστασης, για όσο διάστημα χρειαζόταν. Ηταν μια δύσκολη περίοδος, αλλά ο Μπόουγκλ βγήκε νικητής. Ξεπέρασε τον εθισμό, άρχισε ξανά προπονήσεις και τον περασμένο Νοέμβριο επέστρεψε με γκολ στον αγώνα της Κρου με τη Σριούσμπερι Τάουν.
Η ιστορία του Μπόουγκλ είναι ιδιαίτερη ακριβώς επειδή δεν είναι μεμονωμένη. Είναι πολύ μεγάλος ο αριθμός των ποδοσφαιριστών που βιώνουν τέτοιες μεγάλες δυσκολίες και βρίσκουν ένα προσωρινό καταφύγιο στην ψευδαίσθηση των ουσιών, μέχρι να αντιληφθούν ότι αυτός ο δρόμος δεν είναι η λύση του προβλήματος αλλά το ίδιο το πρόβλημα. Το σημαντικό είναι ότι βρήκε το κουράγιο να αντιμετωπίσει τον εθισμό του και να μιλήσει ανοικτά γι’ αυτόν, σε μια προσπάθεια να πείσει και άλλους συναθλητές του ότι πρέπει να μην αφεθούν και να αντιδράσουν.
Πριν από μερικές μέρες, ο πρώην διεθνής Αγγλος μέσος Τζόντζο Σέλβεϊ εξήγησε στο podcast Under The Cosh πώς εθίστηκε στα υπνωτικά χάπια λόγω της μοναξιάς που ένιωθε παίζοντας στην Τουρκία. Ο Σέλβεϊ είχε αγωνιστεί για πολλά χρόνια στην Premier League με τη Λίβερπουλ, τη Σουόνσι και τη Νιούκαστλ, αλλά δεν κατάφερε να προσαρμοστεί στη νέα του ζωή, μακριά από το περιβάλλον όπου ένιωθε ασφάλεια. Η εξάρτησή του από τα χάπια δεν απείλησε μόνο την καριέρα του, αλλά έβαλε σε μεγάλο κίνδυνο ακόμα και τη σχέση του με τα παιδιά του.
Ο πρώην μέσος της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, Ντάρον Γκίμπσον, αποκάλυψε στο The 42 ότι ήταν κι αυτός θύμα του εθισμού, φτάνοντας στο σημείο να παίρνει από 12 έως 14 χάπια τη νύχτα. Ο Κρίστιαν Νόργκααρντ της Αρσεναλ μίλησε στους Times για τα δικά του προβλήματα με τα υπνωτικά χάπια την περίοδο που αγωνιζόταν στην Μπρόντμπι στη Δανία, πιστεύοντας ότι τον βοηθούσαν να κοιμάται καλύτερα πριν από τους αγώνες.
Το 2023, ο πρώην μέσος της Τότεναμ και της εθνικής Αγγλίας, Ντέλε Αλι, είπε στο The Overlap ότι εθίστηκε στα υπνωτικά χάπια για να μπλοκάρει τραύματα του παρελθόντος, όπως η σεξουαλική κακοποίηση που είχε υποστεί σε ηλικία έξι ετών: «Τα έπαιρνα μέσα στην ημέρα, απλώς για να ξεφύγω. Αν είχα ρεπό, καμιά φορά ξεκινούσα από τις 11 το πρωί. Δεν τα έπαιρνα ποτέ όταν είχα αγώνα, αλλά ξεκινούσα νωρίς όταν ήμουν ελεύθερος, απλώς για να ξεφύγω από την πραγματικότητα. Ξεκίνησε από έναν γιατρό. Μου τα έδινε για να κοιμάμαι, αλλά μετά εξελίχθηκε σε κάτι πολύ περισσότερο».
Η πρόσβαση στα υπνωτικά χάπια είναι πολύ εύκολη. Δεν περιλαμβάνονται στη λίστα απαγορευμένων ουσιών του Παγκόσμιου Οργανισμού Αντιντόπινγκ (WADA) και οι ποδοσφαιριστές δεν νιώθουν ότι παρανομούν ή κάνουν κάτι επιβλαβές για την υγεία τους όταν καταφεύγουν σ’ αυτά σαν μια μορφή ανακούφισης για τα προβλήματά τους, παρότι οι ειδικοί έχουν προειδοποιήσει για τον εθιστικό τους χαρακτήρα. «Πιστεύω ότι οι περισσότερες ομάδες έχουν τουλάχιστον τρία ή τέσσερα άτομα που παίρνουν υπνωτικά χάπια σε τακτική βάση. Αυτοί είναι αρκετά υψηλοί αριθμοί. Σε ορισμένες ομάδες ακούς ότι τα παίρνουν όλοι και τα μοιράζονται μεταξύ τους σαν καραμέλες», λέει στο The Athletic ο Τζέιμς Γουίλσον, ειδικός στην αντιμετώπιση των διαταραχών ύπνου, ο οποίος έχει συνεργαστεί με συλλόγους της EFL και της Premier League.
Σύμφωνα με τον πρώην αμυντικό της Νορθάμπτον, Ράιαν Κρέσγουελ, το φαινόμενο είναι εκτεταμένο σε όλο το ποδόσφαιρο και ο ίδιος παραδέχθηκε ότι εθίστηκε σ’ αυτά και έφτασε στον «πάτο». Ο Κρέσγουελ είπε ότι ο κύκλος του περιλάμβανε παυσίπονα, υπνωτικά χάπια και έπειτα αλκοόλ, ύστερα από ένα σοβαρό τραυματισμό στο γόνατο. Τα υπνωτικά χάπια ήταν τα πιο εύκολα στο να προκαλέσουν εθισμό και η συνταγογραφούμενη ζοπικλόνη αποδείχθηκε το χειρότερο υπνωτικό για τον ίδιο.
«Η ειλικρινής μου άποψη για τα υπνωτικά χάπια είναι ότι όταν παίρνεις το πρώτο και κάνει αυτό που υπόσχεται, νιώθεις ενθουσιασμένος επειδή κοιμήθηκες οκτώ συνεχόμενες ώρες», δήλωσε στο The Athletic και συμπλήρωσε: «Αφήνει μια περίεργη γεύση στο στόμα και μια υπνηλία μετά. Αυτό το ξεπερνάς, γιατί έχεις κοιμηθεί τόσο καλά. Στην αρχή παίρνεις ένα και κοιμάσαι. Μετά προχωράς έξι μήνες μπροστά και δεν παίρνεις πια μόνο ένα. Αυτή είναι η φύση του εθισμού. Ζητά πάντα κάτι περισσότερο, σε μια διαδικασία που σε οδηγεί σε μπλακ άουτ. Μπορεί να είσαι ξύπνιος και ταυτόχρονα να μην ελέγχεις τίποτα. Είναι μια μορφή ψύχωσης. Οι παρενέργειες επηρεάζουν το μυαλό σου. Νομίζεις ότι βλέπεις πράγματα που δεν υπάρχουν, ότι ακούς πράγματα που δεν συμβαίνουν. Εφτασα στον πάτο. Είναι τρομακτικό το πόσο εύκολα μπορείς να προμηθευτείς τέτοια φάρμακα. Η χρήση υπνωτικών χαπιών είναι φρικτή. Εκατοντάδες παίκτες αρνούνται το πόσα παίρνουν. Οταν κάνω ομιλίες και βλέπω τόσους νέους επαγγελματίες να σηκώνουν το χέρι τους, διαπιστώνω ότι το πρόβλημα είναι διάχυτο σε όλο το άθλημα. Βρίσκεσαι στο απόλυτο σημείο απόγνωσης, στην πλήρη και ολοκληρωτική καταστροφή. Χάνεις τον εαυτό σου, τη γυναίκα σου, τα παιδιά σου, το σπίτι σου, τα αυτοκίνητα, τις δουλειές, τους ανθρώπους που αγαπάς γύρω σου. Οι παίκτες φοβούνται να βγουν και να πουν ότι είναι εθισμένοι, λόγω των πιθανών αντιδράσεων».
Το ασφυκτικό πρόγραμμα, η έντονη πίεση και οι μεγάλες απαιτήσεις είναι από τους βασικούς παράγοντες που καθιστούν τους ποδοσφαιριστές πιο ευάλωτους σε σχέση με άλλους επαγγελματικούς χώρους. «Οι απαιτήσεις της Premier League είναι αμείλικτες», λέει στο The Athletic ο Τζεφ Σκοτ, πρώην επικεφαλής ιατρικής και αθλητικής επιστήμης της Τότεναμ. «Οι παίκτες μπορεί να αγωνίζονται στην Ευρώπη ένα βράδυ Τετάρτης και μετά να επιστρέφουν σε εγχώριες υποχρεώσεις το Σαββατοκύριακο. Αυτό το πρόγραμμα περιλαμβάνει εκτεταμένα ταξίδια και συχνά βραδινά παιχνίδια. Στην προετοιμασία ενός αγώνα, οι παίκτες βιώνουν υψηλά επίπεδα διέγερσης. Αδρεναλίνη, έντονη συγκέντρωση και συχνά καφεΐνη, όλα όσα τους βοηθούν να αποδώσουν στο μέγιστο. Ωστόσο, μόλις τελειώσει το ματς, πολλοί δυσκολεύονται να “κατεβάσουν διακόπτη”. Για ορισμένους αυτό δεν αποτελεί πρόβλημα. Για κάποιους άλλους, το να κοιμηθούν ύστερα από ένα βραδινό παιχνίδι, είναι εξαιρετικά δύσκολο. Ετσι αρχίζουν να αναζητούν τρόπους να βοηθηθούν στον ύπνο τους και τα υπνωτικά χάπια είναι μια εύκολη λύση. Αυτά τα φάρμακα μπορούν να προκαλέσουν χαλάρωση και να προαγάγουν τον ύπνο, οπότε εκ πρώτης όψεως είναι κατανοητό γιατί οι παίκτες μπορεί να τα σκεφτούν. Ομως τα υπνωτικά χάπια μπορούν να προκαλέσουν εθισμό. Εχουν αρνητικές επιδράσεις στο σώμα και δεν αποτελούν υγιή μακροπρόθεσμη λύση», προσθέτει ο Σκοτ.
Ο Γουίλσον τόνισε ότι από την εμπειρία του, οι ποδοσφαιριστές που καταφεύγουν στα υπνωτικά χάπια έχουν πιο συχνά μικροτραυματισμούς και προειδοποίησε ότι αποτέλεσμα είναι συχνά αντίθετο από το προσδοκώμενο γιατί όσοι τα χρησιμοποιούν, δεν απολαμβάνουν ποιοτικό ύπνο: «Αυτό που με κλόνισε στην συνέντευξη του Ντέλε Αλι ήταν η πίστη του πως τα υπνωτικά χάπια τον βοηθούσαν να κοιμάται. Δεν το κάνουν αυτό, απλώς σε ρίχνουν νοκ άουτ. Οσον αφορά την αποκατάσταση, η πιο σημαντική νύχτα ύπνου για έναν παίκτη είναι εκείνη μετά τον αγώνα, λόγω της φύσης της προσπάθειας που μόλις έχει προηγηθεί. Αλλά τέσσερις ώρες κακής ποιότητας ύπνου είναι καλύτερες για την αποκατάσταση σε σχέση με οκτώ ώρες ύπνου με υπνωτικά χάπια, παρότι δεν το αισθάνεσαι έτσι. Είναι ένα πραγματικά θλιβερό ζήτημα: το χάπι δεν κάνει αυτό που υποτίθεται ότι κάνει. Αντίθετα, μπορεί να οδηγήσει σε εθισμό. Η χρήση υπνωτικών επηρεάζει τον οργανισμό και την επόμενη ημέρα, στην προπόνηση ή στον αγώνα. Ο παίκτης ενδέχεται να μη λειτουργεί στο 100% σωματικά ή πνευματικά, αυξάνοντας τον κίνδυνο κακής απόδοσης ή τραυματισμού».
Η Αννα Γουέστ, ειδική στον ύπνο και την αποκατάσταση, έχει συνεργαστεί με την Αρσεναλ και με την Μπρέντφορντ, βοηθώντας τον Νόργκααρντ. Η θέση της είναι ότι η σωστή εκπαίδευση των αθλητών είναι πολύ πιο χρήσιμη από τη χρήση φαρμάκων: «Αντιμετωπίζουμε νέους, υγιείς, δραστήριους ανθρώπους, οπότε θεωρητικά δεν θα έπρεπε να τους χορηγούμε φαρμακευτική αγωγή εκτός αν υπάρχει κλινική διάγνωση. Θα πρέπει να τους διδάσκουμε τρόπους να αντιμετωπίζουν τον κακό ύπνο και να μη δημιουργούμε εξάρτηση από ένα χάπι, είτε πρόκειται για ζοπικλόνη είτε για μελατονίνη. Η εκπαίδευση είναι εξίσου ισχυρή».
Ο Κρέσγουελ συμφώνησε λέγοντας ότι η εύκολη πρόσβαση στα υπνωτικά χάπια αυξάνει τον κίνδυνο κακής χρήσης, γι’ αυτό και η εκπαίδευση είναι τόσο κρίσιμη. Ανέφερε ως παράδειγμα την Τότεναμ, η οποία έκανε τακτικά παρουσιάσεις στους παίκτες εξηγώντας γιατί ο σύλλογος δεν θα παρείχε υπνωτικά φάρμακα και γιατί θα έπρεπε να αποφεύγουν να τα αναζητούν αλλού. Η Ενωση Επαγγελματιών Ποδοσφαιριστών (PFA) τόνισε στο The Athletic ότι στόχος της είναι να εντοπίζει παίκτες που αντιμετωπίζουν τέτοιου είδους προβλήματα, πριν στραφούν σε διεξόδους όπως τα υπνωτικά χάπια ή άλλες ουσίες. Μέσω της Ενωσης, οι παίκτες μπορούν να έχουν πρόσβαση σε θεραπευτική υποστήριξη, ενώ σε πιο σοβαρές περιπτώσεις μπορούν να παραπεμφθούν σε κέντρα αποκατάστασης με διαμονή, χωρίς να έχουν οικονομική επιβάρυνση.
Κατά τον Ομαρ Μπόουγκλ, κρίσιμο σημείο είναι να μη φοβηθούν οι παίκτες να ζητήσουν τη βοήθεια των δικών τους ανθρώπων. Είναι το πρώτο βήμα για να πάρουν κουράγιο και να απευθυνθούν εν συνεχεία στους ειδικούς: «Να είστε προσεκτικοί με το πόσο ισχυρά μπορεί να είναι τα υπνωτικά χάπια και τα παυσίπονα. Είναι πολύ εύκολο να εθιστεί κανείς. Αν οι παίκτες φτάσουν σε εκείνο το στάδιο που είναι εθισμένοι και νιώθουν ότι δεν μπορούν χωρίς αυτά, θα τους έλεγα απλώς να μιλήσουν σε κάποιον κοντινό τους άνθρωπο, για να μοιραστούν μαζί του όλα όσα περνούν και όσα αισθάνονται. Ετσι θα είναι πιο εύκολο να ζητήσουν μετά βοήθεια για το βασικό πρόβλημα, τον εθισμό τους στα χάπια».
