Στην Αφρική, λίγες ποδοσφαιρικές αντιπαλότητες έχουν αποκτήσει τέτοιο βάθος, ένταση και συμβολισμό όσο αυτή ανάμεσα στον Σαντιό Μανέ και τον Μοχάμεντ Σαλάχ. Δύο παίκτες που έγραψαν ιστορία μαζί στη Λίβερπουλ, κατέκτησαν τα πάντα σε συλλογικό επίπεδο και αναδείχθηκαν σε παγκόσμια σύμβολα για τις χώρες τους, βρίσκονται ξανά αντιμέτωποι. Σενεγάλη εναντίον Αιγύπτου. Μανέ απέναντι στον Σαλάχ. Ενας ημιτελικός Κυπέλλου Εθνών Αφρικής που μοιάζει περισσότερο με τελικό συναισθημάτων, αναμνήσεων και… απωθημένων.
Η ιστορία αυτής της μονομαχίας δεν ξεκινά σήμερα. Κουβαλάει βάρος, πληγές και στιγμές που καθόρισαν καριέρες. Και πάνω απ’ όλα, δύο βραδιές του 2022 που στοιχειώνουν ακόμη τη συλλογική μνήμη του αφρικανικού ποδοσφαίρου, αλλά και τους ίδιους τους παίκτες.
Γιαουντέ 2022
6 Φεβρουαρίου 2022, στάδιο Ολεμπέ, Γιαουντέ. Τελικός Κυπέλλου Εθνών Αφρικής. Σενεγάλη και Αίγυπτος οδηγούνται στη διαδικασία των πέναλτι μετά το 0-0. Η ένταση είναι αποπνικτική. Ο Σαντιό Μανέ έχει ήδη αστοχήσει από την άσπρη βούλα στο πέμπτο λεπτό της αναμέτρησης. Ο εφιάλτης του παρελθόντος επιστρέφει. Ο Μανέ γνωρίζει καλύτερα από τον καθένα τι σημαίνει αποτυχία από την άσπρη βούλα. Το 2017, απέναντι στο Καμερούν, είχε αστοχήσει ξανά. Οι τύψεις, η πίεση, η εμμονή με το τρόπαιο τον καταδιώκουν για χρόνια. Οπως ο ίδιος παραδέχτηκε αργότερα, κοιμόταν ελάχιστα, ξυπνούσε μέσα στη νύχτα, ζούσε με το βάρος μιας χώρας στους ώμους του.
Κι όμως, εκείνη τη στιγμή, όταν η Σενεγάλη προηγείται 3-2 στη διαδικασία και η μπάλα στήνεται για την τελευταία εκτέλεση, ο Μανέ δεν λυγίζει. Παίρνει βαθιά ανάσα, εφαρμόζει τις τεχνικές διαλογισμού που είχε αρχίσει να χρησιμοποιεί και εκτελεί χαμηλά, ψύχραιμα, δίπλα στο δοκάρι. Γκολ. Τίτλος. Λύτρωση…
Λίγα μέτρα πιο πέρα, στη μεσαία γραμμή, ο Μοχάμεντ Σαλάχ καλύπτει το πρόσωπό του με τη φανέλα της Αιγύπτου. Δεν πρόλαβε καν να εκτελέσει. Ο τελικός είχε χαθεί πριν πάρει την μπάλα στα πόδια του.
Ντακάρ: Το déjà vu
Επτά εβδομάδες αργότερα, η μοίρα αποφασίζει να παίξει ξανά το ίδιο έργο. Αυτή τη φορά στο Ντακάρ, στον δεύτερο αγώνα των πλέι οφ πρόκρισης για το Παγκόσμιο Κύπελλο. Σενεγάλη – Αίγυπτος, ξανά ισοπαλία, ξανά πέναλτι. Ο Σαλάχ, αυτή τη φορά, δεν περιμένει. Δεν θα αφήσει την τύχη του στα χέρια των άλλων. Ζητά να εκτελέσει νωρίς. Ομως η πίεση είναι ακραία. Πράσινες ακτίνες λέιζερ φωτίζουν το πρόσωπό του από τις εξέδρες. Εκτελεί δυνατά. Η μπάλα φεύγει πάνω από τα δοκάρια.
Το φινάλε είναι ίδιο. Ο Μανέ σκοράρει το νικητήριο πέναλτι. Η Σενεγάλη πανηγυρίζει. Η Αίγυπτος λυγίζει. Και ο Σαλάχ βλέπει για δεύτερη φορά μέσα σε λίγες εβδομάδες τον συμπαίκτη του στη Λίβερπουλ να του στερεί ένα όνειρο.
Συνολικά, σε πέντε μεταξύ τους αναμετρήσεις σε επίπεδο εθνικών ομάδων, ο Μοχάμεντ Σαλάχ έχει βρεθεί νικητής μόλις μία φορά. Η Ταγγέρη και το στάδιο «Stade Ibn Batouta» που θα βρεθούν αντιμέτωπες η Σενεγάλη και η Αίγυπτος πλέον δεν είναι απλώς άλλη μία πόλη. Είναι η σκηνή όπου ο Σαλάχ έχει την ευκαιρία να ξαναγράψει την αφήγηση. Να απαντήσει. Να κλείσει, έστω και μερικώς, ανοιχτούς λογαριασμούς.
Δύο ζωές, παράλληλες διαδρομές
Ο Μανέ και ο Σαλάχ είναι και οι δύο 33 ετών, γεννημένοι με διαφορά 66 ημερών, στις αντίθετες άκρες της αφρικανικής ηπείρου. Ο Μανέ, ο μεγαλύτερος, είναι γιος ιμάμη από το Μπαμπαλί, στη βόρεια όχθη της Κασαμάνς. Η οικογένειά του δεν ήθελε να γίνει ποδοσφαιριστής, γι’ αυτό και έφυγε από το σπίτι στα 15 του, παίρνοντας το λεωφορείο για το Ντακάρ.
Ο Σαλάχ γεννήθηκε στο Νάγκριγκ, λίγο ανατολικά του Νείλου. Η οικογένειά του ήταν λιγότερο επιφυλακτική απέναντι στο ποδόσφαιρο, όμως, αφού έκανε καθημερινά ένα ταξίδι τριών έως τεσσάρων ωρών με λεωφορείο για προπόνηση στον σύλλογο Αλ Μοκαουλούν του Καΐρου και πίσω, κατέληξε κι εκείνος, στα 15 του, να φύγει από το σπίτι για να ζήσει στην πρωτεύουσα της χώρας του.
Συμπαίκτες, όχι φίλοι
Οι καριέρες τους έχουν ακολουθήσει όχι και τόσο διαφορετικές πορείες. Και οι δύο, για παράδειγμα, έχουν χρηματοδοτήσει σημαντικά έργα υποδομής στις πατρίδες τους. Ωστόσο, στη Λίβερπουλ υπήρχε η αίσθηση ότι η σχέση τους ήταν πάντοτε λίγο τεταμένη. «Ποτέ δεν ήταν κολλητοί φίλοι», είχε πει ο Ρομπέρτο Φιρμίνο. «Ηταν σπάνιο να τους δεις να μιλούν οι δυο τους και δεν είμαι σίγουρος αν αυτό είχε να κάνει με την αντιπαλότητα Αιγύπτου – Σενεγάλης στις αφρικανικές διοργανώσεις». Αυτή η απόσταση ξέσπασε σε κάτι περισσότερο τον Αύγουστο του 2019, στη νίκη με 3-0 επί της Μπέρνλι, όταν ο Μανέ ένιωσε ότι ο Σαλάχ κατ’ επανάληψη δεν του πάσαρε ενώ εκείνος θεωρούσε πως βρισκόταν σε καλύτερη θέση. Και οι δύο έχουν επιμείνει ότι τα περιστασιακά τους ξεσπάσματα ήταν ουσιαστικά ασήμαντα, προϊόν της κοινής τους επιθυμίας για νίκη. Ο Μανέ είπε την επόμενη ημέρα: «Του είπα: “Μην ανησυχείς. Τελείωσε. Ημουν θυμωμένος γιατί πιστεύω ότι με το ταλέντο σου μπορείς να κάνεις καλύτερες πάσες”».
Ο Σαλάχ είπε πέρσι στο France Football: «Δεν νομίζω ότι οι εντάσεις μας επηρέασαν την ομάδα. Είναι ανθρώπινο να θέλεις περισσότερα, το καταλαβαίνω αυτό, είναι ανταγωνιστής. Εκτός γηπέδου δεν ήμασταν πολύ κοντά, αλλά πάντα σεβόμασταν ο ένας τον άλλον».
Φθίνοντες γίγαντες
Οι δυο τους γνώρισαν μεγάλες επιτυχίες μαζί, κατακτώντας έναν τίτλο Premier League και ένα Champions League, όμως η κοινή τους ιστορία προσθέτει ξεκάθαρα μια έξτρα ένταση, ιδιαίτερα με τις μνήμες του 2022 και την πιθανότητα αυτή να είναι η τελευταία φορά που θα βρεθούν αντίπαλοι (αν και υπάρχει το ενδεχόμενο να συναντηθούν την επόμενη σεζόν στη Saudi Pro League).
Ο Σαλάχ έχει τέσσερα γκολ σε αυτό το Κύπελλο Εθνών, όμως έχει περισσότερο «στολίσει» τις νίκες της Αιγύπτου παρά έχει οδηγήσει την ομάδα του σε αυτές. Ο Μανέ έχει μόλις ένα και δεν είναι τόσο εκρηκτικός όσο παλαιότερα, όμως η ευφυΐα στις μεταβιβάσεις του παραμένει. Είναι γίγαντες που φθίνουν, αλλά εξακολουθούν να είναι υπερπολύτιμοι για τις εθνικές τους ομάδες.
Το Σενεγάλη – Αίγυπτος δεν είναι απλώς ένας ημιτελικός για το Κύπελλο Εθνών Αφρικής. Είναι μια κολόνια που κρατά εδώ και καιρό. Ενα προσωπικό στοίχημα. Μια αναμέτρηση δύο παικτών που έφτασαν στην κορυφή, πλήρωσαν το τίμημα της πίεσης και τώρα ψάχνουν να πουν μια τελευταία, καθοριστική λέξη. Για τον Μανέ, είναι η επιβεβαίωση της ηγεμονίας. Για τον Σαλάχ, ίσως η ευκαιρία της λύτρωσης.
Και για το ποδόσφαιρο της Αφρικής, ακόμη ένα κεφάλαιο σε μια από τις πιο εμβληματικές ποδοσφαιρικές αντιπαλότητες της εποχής μας…
