Τη δεκαετία του ’70, τότε που στο ελληνικό ποδόσφαιρο, με τη μέθοδο των ελληνοποιήσεων, ήρθαν ποδοσφαιριστές που σε καμία άλλη περίπτωση δεν θα μπορούσαν να αγωνιστούν στη χώρα μας, ένας γέννημα θρέμμα Μασσαλός, με μεγάλη ικανοποίηση άφηνε το δικό του λιμάνι για να έρθει σε αυτό του Πειραιά. Η είδηση για τον θάνατο του Ρολάν Κουρμπίς, στα 73 του, ήταν ίσως το τελευταίο απομεινάρι μνήμης από εκείνη την εποχή, προάγγελο του επαγγελματικού ποδοσφαίρου. Η περίπτωσή του ήταν ίσως η πιο εύκολη από τις περισσότερες που είχαν κοινό παρονομαστή τη Λατινική Αμερική. Στο επίθετό του το «ι» έγινε «η», «βαφτίστηκε» Ρολάνδος Κουρμπής και το δικό του story ήθελε τον παππού του να είναι Θεσσαλονικιός.
«Οικονομικά, ήταν το τζακ ποτ η Ελλάδα για μένα. Στη Μαρσέιγ έπαιρνα 4 χιλιάδες φράγκα, στην Αζαξιό 5 χιλιάδες φράγκα και στον Ολυμπιακό συμφώνησα για 80 χιλιάδες για πέντε χρόνια, με τις 60 χιλιάδες μπροστά και αφορολόγητα», είχε δηλώσει το 2011 στη γαλλική «La Provence», στο περιθώριο της αναμέτρησης του Ολυμπιακού με τη Μαρσέιγ για το Champions League.
Αυτό το τζακ ποτ για τον Κουρμπίς όμως, φαίνεται πως ήταν το «καμπανάκι» για τον αείμνηστο Νίκο Γουλανδρή και την υπερομάδα των τριών πρωταθλημάτων, των ρεκόρ, των αήττητων σερί και των 15 διεθνών ποδοσφαιριστών.
Ο αστικός μύθος αναφέρει πως η υπερτιμολόγηση της μεταγραφής από τους επίσημους και… ανεπίσημους συνεργάτες του κατά 50%, αποτέλεσε τη σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι της υπομονής, με τη σύζυγο του Ελληνα εφοπλιστή Ντόλλυ να του λέει: «Πάμε να φύγουμε Νίκο μου. Δεν βλέπεις ότι μας κοροϊδεύουν και μας κλέβουν;».
Ο «παππούς» από τη Θεσσαλονίκη
Ο Κουρμπίς ήρθε τη σεζόν 1973-74 στον Πειραιά σε ηλικία 21 ετών αντικαθιστώντας ουσιαστικά στο ρόστερ τον επίσης… Ελληνογάλλο Ρομαίν Αργυρούδη, που ξανάγινε ορίτζιναλ Γάλλος επιστρέφοντας στη Λανς και την εθνική Γαλλίας και παρά το γεγονός πως αγωνίστηκε μόλις τέσσερα ματς, πρόλαβε να στεφθεί πρωταθλητής Ελλάδας.
Δεν έφυγε ως επιτυχημένος. Αλλωστε είχε έρθει με την ταυτότητα του ελπιδοφόρου κεντρικού αμυντικού, στοιχεία που είχε προλάβει να δείξει την προηγούμενη χρονιά (1972-73) στην Αζαξιό όπου μέτρησε 26 συμμετοχές και ένα γκολ. Εφυγε όταν μετά την πτώση της χούντας άρχισαν να ξεσπούν το ένα μετά το άλλο τα σκάνδαλα των πλαστών εγγράφων.
«Οταν είχα έρθει στην Ελλάδα, θυμάμαι πως με πήγαν οι άνθρωποι της ομάδας σε ένα αστυνομικό τμήμα. Μαζί πρέπει να ήταν και ένας δικηγόρος αλλά και δύο μάρτυρες που γνώριζαν τον “παππού” μου από τη Θεσσαλονίκη. Εκεί με ρώτησαν αν έχω ελληνική καταγωγή. Μου είχαν πει να πω ναι, όπως και έκανα, αν και κανείς από την οικογένειά μου δεν είχε ελληνική καταγωγή. Θυμάμαι είχα έρθει με την κοπέλα μου και έναν φίλο μου από τη Γαλλία», είχε πει στη συνέντευξή του, αποκαλύπτοντας, πως όπως έμαθε στη συνέχεια, τον ίδιο… παππού είχε και ο σπουδαίος Ουρουγουανός Μίλτον Βιέρα.
Επιστρέφοντας στη χώρα του, ο Κουρμπίς έπαιξε με μεγάλη επιτυχία στη Σοσό για μια τριετία (1974-77), μια πορεία που είχε ως αποτέλεσμα τη μεταγραφή του στη Μονακό. Στο Πριγκιπάτο έμεινε μια πενταετία έως το 1982 μετρώντας 124 συμμετοχές και 2 γκολ και κατακτώντας δύο πρωταθλήματα και ένα κύπελο Γαλλίας, πριν κρεμάσει τα παπούτσια του στην Τουλόν (1982-1985).
Εκεί ξεκίνησε την προπονητική του καριέρα, που ξεπέρασε κατά πολύ την ποδοσφαιρική, κυρίως με την καθοδήγηση της Μαρσέιγ στον τελικό του κυπέλλου UEFA το 1999. Είχαν προηγηθεί η Τουλούζ και η Μπορντό, ενώ ακολούθησαν, οι Λανς, Αζαξιό, Αλ Ουάχντα, Σπαρτάκ Βλαντικαφκάζ, Μονπελιέ, Σιον και Ρεν.
⚫️ C’est avec une profonde tristesse que sa famille, en association avec RMC, annonce le décès de Rolland Courbis, survenu ce lundi 12 janvier. Rolland avait 72 ans.
Nos pensées vont à sa famille, à ses proches et à tous ses fidèles auditeurs. Merci pour tout Rolland.… pic.twitter.com/wukNAcvPry
— RMC Sport (@RMCsport) January 12, 2026
Τα γαλλικά ΜΜΕ αποχαιρέτησαν μια «εμβληματική φιγούρα του γαλλικού ποδοσφαίρου» όπως τον αποκάλεσαν, που η φήμη της δεν αμαυρώθηκε ακόμη και όταν το 2008 μαζί με τον τότε ιδιοκτήτη της Μαρσέιγ και της Adidas Ρόμπερτ Λουίς Ντρέιφους καταδικάστηκε σε διετή φυλάκιση για παράνομες μεταγραφές του συλλόγου το διάστημα 1997-99, όταν ήταν προπονητής του.
Οι δύο άνδρες ήταν μεταξύ των δέκα κατηγορουμένων (πρώην προπονητές, ατζέντηδες και μεσάζοντες) που εμπλέκονταν σε δεκαπέντε ύποπτες μεταγραφές που πραγματοποιήθηκαν στη Μαρσέιγ συμπεριλαμβανομένων εκείνων των Λοράν Μπλαν, Κριστόφ Ντουγκαρί και Φαμπρίτσιο Ραβανέλι. Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, 22 εκατομμύρια ευρώ, όλα «μαύρα», σκορπίστηκαν δεξιά και αριστερά. Η υπόθεση αυτή αλλά και μια παρόμοια που είχε προηγηθεί όταν ήταν τεχνικός στην Τουλόν, ταλαιπώρησαν τον Κουρμπίς μέχρι και το 2012. Μάλιστα τον Οκτώβριο του 2011 είχε συλληφθεί έξω από το «Βελοντρόμ» όπου παρακολουθούσε τον αγώνα με τη Μονπελιέ, οδηγούμενος στις φυλακές «Les Baumettes» για παραβίαση των κανόνων έκτισης της διετούς ποινής του.
«Δεν είμαι ούτε εγκληματίας ούτε τρομοκράτης. Κι αν θέλετε να ξέρετε ο πατέρας μου ήταν αστυνομικός», είχε πει με αρκετή δόση χιούμορ στα κανάλια έξω από το αστυνομικό τμήμα. Αποφυλακίστηκε υπό όρους ύστερα από ένα μήνα, ανάμεσα στους οποίους και το να φορά το ειδικό ηλεκτρονικό βραχιόλι παρακολούθησης.
Η κόμισσα και το καζίνο, ο Ζιντάν και η μαφία
Ο Κουρμπίς έζησε μια ταραχώδη ζωή. Είχε μεγάλη αδυναμία στα τυχερά παιχνίδια και κυρίως στα καζίνο και έζησε για ένα διάστημα με μια Ιταλίδα κόμισσα, με τις φήμες να είναι συνεχείς για σχέσεις του με μαφιόζους. Η Μαρία Λουίζα Ριτσόλι ήταν χήρα ενός μεγιστάνα των μέσων ενημέρωσης και επαγγελματία τζογαδόρου, η οποία αργότερα ομολόγησε ότι έχασε 75 εκατομμύρια φράγκα στα τραπέζια της ρουλέτας. Οι ίδιες φήμες έλεγαν ότι είχε χαρίσει στον Κουρμπίς ένα ταχύπλοο αξίας 3,5 εκατομμυρίων φράγκων για τον αρραβώνα τους. «Τι θέλετε; Να ζητήσω συγγνώμη; Εντάξει! Ζητώ συγγνώμη. Ναι, γνώρισα μια όμορφη, πλούσια, έξυπνη, διάσημη νεαρή και προπάντων χήρα γυναίκα. Υπόσχομαι, την επόμενη φορά θα διαλέξω κάποια άσχημη, ηλίθια και άφραγκη», υπερασπιζόταν τον εαυτό του ο Κουρμπίς, που τότε είχε το παρατσούκλι «Le Parrain du Portο» («ο Νονός του λιμανιού»).
Το ζευγάρι ήταν τυχερό στα τυχερά παιχνίδια. Υπερβολικά τυχερό θα έλεγε κανείς. Η αστυνομία τους υποψιαζόταν ότι συνεργάζονταν με έναν από τους κρουπιέρηδες στο καζίνο «Palm Beach» στις Κάννες. Η υπόθεση πήγε στο δικαστήριο και το ζευγάρι αθωώθηκε. «Το πρόβλημα με τα καζίνο είναι ότι όταν χάνεις, έχεις πρόβλημα με τον τραπεζίτη σου, και όταν κερδίζεις, έχεις με την αστυνομία» είχε πει. Η αγάπη του για τα καζίνο με θέα τη Μεσόγειο τον έκανε να απορρίψει τη θέση του προπονητή της Παρί Σεν Ζερμέν.
Στο καζίνο, ο Κουρμπίς ανέπτυξε μια έντονη αίσθηση μπλόφας που θα αποδεικνυόταν ιδιαίτερα χρήσιμη στη μεταγραφική αγορά. Αφού έγινε προπονητής της Μπορντό, διαπραγματεύτηκε την άφιξη του νεαρού τότε Ζινεντίν Ζιντάν που είχε αρχίσει να μαγεύει τους πάντες στη Γαλλία. Είχε πείσει τον πρόεδρο της Μπορντό Αλέν Αφλελού πως η Μαρσέιγ που ενδιαφερόταν για τον «Ζιζού», δεν τον θέλει πια. Ο Κουρμπίς πήρε από τον χέρι τον Ζιντάν, τον έχρισε αμέσως ηγέτη της Μπορντό και τέσσερα χρόνια αργότερα, οι «Γιρονδίνοι» τον πουλούσαν πενήντα φορές πάνω από την αρχική τους επένδυση στη Γιουβέντους.
Η σφαίρα πέρασε σύρριζα
Ο ιδιοκτήτης της Μαρσέιγ Λουίς Ντρέιφους είχε βάσιμους λόγους να φοβάται, όταν έδωσε τα κλειδιά του πάγκου στον Κουρμπίς ο οποίος καλλιέργησε ισχυρές φιλίες μέσα στον υπόκοσμο. «Οταν γεννιέσαι σε ορισμένες γειτονιές της Μασσαλίας, η συναναστροφή με σκληροτράχηλους εγκληματίες δεν είναι μύθος ή επιλογή, είναι υποχρέωση», αναγνωρίζει, όπως αναφέρεται στο βιβλίο «Μυστική ιστορία της Ολυμπίκ Μαρσέιγ» του Νταβίντ Γκαρσία.
Τραυματίστηκε σοβαρά στις 29 Μαρτίου του 1996 καθώς έφευγε από το στάδιο της Ιέρ με τον πρόεδρο της Καλβί (ομάδα της Κορσικής που αγωνιζόταν στη Β΄κατηγορία) όταν ένα αυτοκίνητο σταμάτησε δίπλα τους και άνοιξε πυρ. Ο πρόεδρος Ντομινίκ Ρουτιλί που εθεωρείτο από τα υψηλόβαθμα στελέχη της κορσικανής μαφίας πυροβολήθηκε θανάσιμα, ενώ ο Κουρμπίς στάθηκε τυχερός, καθώς η σφαίρα εξοστρακίστηκε στην άσφαλτο.
«Με χρήματα, δεν είναι εγγυημένο ότι θα πετύχεις, χωρίς χρήματα, είναι εγγυημένο ότι θα αποτύχεις», δήλωσε κάποτε ο Κουρμπίς, όπως αναφέρεται σε ένα βιβλίο για τον Μπερνάρντ Ταπί. Για να εντυπωσιάσει τον Ρομπέρ Πιρές, ο οποίος δεν είχε φύγει ποτέ από τη «φωλιά» της Μετς, πήγε να τον παραλάβει με ελικόπτερο και τον έβαλε να υπογράψει στη Μαρσέιγ. Τα τελευταία 20 χρόνια εργαζόταν ως σύμβουλος και σχολιαστής αγώνων στον ραδιοφωνικό σταθμό RMC.
«Με τον θάνατο του Ρολάν το γαλλικό ποδόσφαιρο χάνει μια αγαπημένη, θερμή προσωπικότητα με δυνατό χαρακτήρα. Εναν αληθινό γνώστη του ποδοσφαίρου και των περιπλοκών του. Ο Ρολάν προπονούσε μερικούς από τους καλύτερους γαλλικούς συλλόγους. Ηταν ένας πραγματικός ενθουσιώδης άνθρωπος. Και τα τελευταία χρόνια, επέλεξε να μοιραστεί αυτό το πάθος πίσω από ένα μικρόφωνο, με τον δικό του μοναδικό τρόπο έκφρασης. Στην οικογένεια και τους αγαπημένους του, εκφράζω τα ειλικρινή μου συλλυπητήρια», δήλωσε ο προπονητής της εθνικής Γαλλίας Ντιντιέ Ντεσάμπ, παραδεχόμενος κατ’ ουσίαν πως το ποδόσφαιρο, όπως το γνώρισαν οι παλαιότερες γενιές, έχασε έναν αυθεντικό εκπρόσωπό του.
