Οταν τον Ιούνιο του 2013 ο σερ Αλεξ Φέργκιουσον αποχωρούσε απο τον πάγκο της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ ύστερα από 26 έτη δόξας, πολλοί υπέθεταν ότι άρχιζε μια δύσκολη εποχή για την τότε πολυνίκη ομάδα του αγγλικού πρωταθλήματος. Ελάχιστοι όμως θα μπορούσαν να φανταστούν τον σημερινό ξεπεσμό της.
Το κορυφαίο ποδοσφαιρικό brand στην πρώτη 20ετία της Premier League, αν όχι συνολικά του παγκοσμίου ποδοσφαίρου τότε, παλεύει εδώ και σχεδόν 13 χρόνια να ξαναβρεί τον δρόμο του, σπαταλώντας εκατοντάδες εκατομμύρια λίρες κάθε χρόνο για συμβόλαια, μεταγραφές, υποδομές και ακαδημίες. Ολα αυτά χωρίς το παραμικρό αντίκρισμα στην Premier League, στην οποία κάποτε ξεκινούσε κάθε σεζόν ως το αδιαφιλονίκητο φαβορί.
Δέκα προπονητές πέρασαν από τον πάγκο στο Ολντ Τράφορντ, με τελευταίο τον Πορτογάλο Ρούμπεν Αμορίμ, και το μόνο που πέτυχαν εντός συνόρων ήταν δύο κύπελλα Αγγλίας και ένα League Cup, συν την επιτυχία επί Ζοζέ Μουρίνιο με την κατάκτηση του Europa League εκτός συνόρων.
Είναι κάποια… κατάρα; Είναι η αδυναμία της Γιουνάιτεντ να προσαρμοστεί στη νέα εποχή αφήνοντας το ποδόσφαιρο του σερ Αλεξ, ενώ τα πάντα έχουν αλλάξει; Είναι η ανικανότητα της νέας διοίκησης να κατανοήσει το αγγλικό ποδόσφαιρο; Ή μήπως η εμμονή της εξεύρεσης ενός νέου σερ Αλεξ, που να συγκεντρώνει πάνω του την ιδιότητα του προπονητή, του μάνατζερ και της διοίκησης;
Μεγαλόπνοο σχέδιο – Εδώ και δύο χρόνια, ο νέος ιδιοκτήτης Τζιμ Ράτκλιφ έχει θέσει ως στόχο την κατασκευή γηπέδου που θα είναι από τα πιο σύγχρονα στον κόσμο. Στο αγωνιστικό σκέλος, όμως, τίποτε δεν άλλαξε.
Η απάντηση είναι σύνθετη και δεν έχει δοθεί ακόμη στην ολότητά της. Πολλές από τις παραπάνω εξηγήσεις –με εξαίρεση την… κατάρα– έχουν κάποια βάση και βοηθούν στην κατανόηση του αδιεξόδου στο οποίο έχει βρεθεί η δημοφιλέστερη ομάδα της Αγγλίας. Δεύτερος σερ Αλεξ δεν υπάρχει και η εμμονή για εξεύρεσή του αντί για την προσαρμογή στο μοντέρνο ποδόσφαιρο, όπου ο ρόλος του προπονητή είναι περισσότερο εκτός των τεσσάρων γραμμών του γηπέδου και λιγότερο σε συστήματα και κοουτσάρισμα, κοστίζει στην ομάδα. Ακόμη και τώρα, που υπηρεσιακός ανέλαβε ο Ντάρεν Φλέτσερ, κάποιοι σπεύδουν να πουν ότι είναι αυθεντικό τέκνο του Φέργκιουσον και ιδανικός διάδοχος, βασιζόμενοι στο ότι είναι και αυτός Σκωτσέζος…
Σπασμωδικές κινήσεις
Αποτελεί γεγονός ότι η αλλαγή ιδιοκτησίας και των κορυφαίων αξιωματούχων στον σύλλογο δεν τον έχουν βοηθήσει να ορθοποδήσει και να διεκδικήσει ξανά τον τίτλο, όπως έκανε στις πρώτες δεκαετίες. Με κινήσεις σπασμωδικές δεν γίνεται να χτιστεί μια νέα αυτοκρατορία όπως εκείνη της εποχής Φέργκιουσον. Η Γιουνάιτεντ δεν επενδύει στα δικά της παιδιά όπως έκανε παλαιότερα, παρασυρόμενη από το πνεύμα της εποχής όπου οι παίκτες πάνε κι έρχονται, προερχόμενοι από κάθε γωνιά της υφηλίου. Και στην εποχή του σερ Αλεξ έρχονταν καινούργιοι παίκτες από το εξωτερικό, όμως αυτοί εντάσσονταν άμεσα στον κορμό των παικτών που κουβαλούσαν το μοναδικό DNA της Γιουνάιτεντ. Είτε αυτοί ήταν Βρετανοί, είτε Ιρλανδοί (Γκικς, Ιργουιν), είτε ακόμη Σκανδιναβοί (Σμάιχελ, Γιόνσεν, Σόλσκιερ, Μπλόμκβιστ).
Οι «κόκκινοι διάβολοι» δεν διαθέτουν πια χαρακτήρα, δεν έχουν πλέον ένα χαρακτηριστικό στυλ πάνω στο οποίο θα χτιστεί μια ομάδα με στόφα πρωταθλητή όπως εκείνες από το 1992 έως το 2013. Επιπλέον, οι μάνατζερ πηγαινοφέρνουν παίκτες κατά βούληση, αφού η Γιουνάιτεντ σπεύδει συνεχώς να κάνει «ενέσεις» έμψυχου υλικού στην ομάδα, συχνά αδιακρίτως.
Κέντρο διερχομένων – Η εμπιστοσύνη στις ακαδημίες της ομάδας δεν υπάρχει και η έλλειψη υπομονής και ποδοσφαιρικής γνώσης αφήνει τη Γιουνάιτεντ έρμαιο
στις ορέξεις ατζέντηδων ποδοσφαιριστών και προπονητών.
Η αγγλική ιδιοκτησία έδωσε τη θέση της στους Αμερικανούς Γκλέιζερ κι εκείνοι πρόπερσι έφυγαν αποτυχημένοι (σχεδόν κυνηγημένοι) για να αναλάβει τον σύλλογο ο δισεκατομμυριούχος Τζιμ Ράτκλιφ, ένας από τους πλουσιότερους Βρετανούς, που έχει θέσει ως μεγάλο όραμα την κατασκευή του νέου γηπέδου του συλλόγου που θα είναι από τα πιο σύγχρονα στον κόσμο.
Στο αγωνιστικό κομμάτι, όμως, τίποτε δεν άλλαξε στην πράξη. Αλλος παράγοντας που επιτείνει την κρίση στο Ολντ Τράφορντ είναι οι, κατά τον σερ Αλεξ, «θορυβώδεις γείτονες», η έτερη ομάδα του Μάντσεστερ.
Η σαρωτική Σίτι, με τα χρήματα του Αμπου Ντάμπι, αλλά και τη σπουδαία ηγεσία του Πεπ Γκουαρδιόλα, πήρε εδώ και χρόνια το πάνω χέρι στο Μάντσεστερ. Την ίδια ώρα, με τα επιτυχημένα πρότζεκτ των Γιούργκεν Κλοπ και Αρνε Σλοτ, σκαρφάλωσε στην κορυφή και η –μισητή για τους φίλους της Γιουνάιτεντ– Λίβερπουλ. Ολα αυτά αύξησαν την πίεση και τη βιασύνη στις επιλογές στο Ολντ Τράφορντ. Κανείς δεν μπορεί να παραλείψει και τις ευθύνες των προπονητών, με εμμονές όπως εκείνες των Ερικ Τεν Χαγκ (με τα δύσκαμπτα σχέδιά του) και Ρούμπεν Αμορίμ (με το ανεπιτυχές 3-4-3) αλλά και των κατά καιρούς ακριβοπληρωμένων παικτών (Σάντσες, Πογκμπά, Ντι Μαρία, Ντεπάι, Φαν ντε Μπέικ) που δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα.
Ελλειψη σχεδιασμού
Πάνω από όλα, όμως, φαίνεται ότι ευθύνεται η έλλειψη μακροχρόνιου σχεδιασμού, αυτού δηλαδή που υπήρχε επί σερ Αλεξ, με εμπιστοσύνη στις ακαδημίες της ομάδας και στους Αγγλους ποδοσφαιριστές που, σε αντίθεση με… μισθοφόρους, είναι προετοιμασμένοι να αντέξουν την πίεση και να βάλουν στην άκρη τους εγωισμούς. Η έλλειψη υπομονής και ποδοσφαιρικής γνώσης αφήνει τη Γιουνάιτεντ έρμαιο στις ορέξεις ατζέντηδων ποδοσφαιριστών και προπονητών.
Το μόνο που φαντάζει πως μπορεί να τη σώσει είναι πιθανότατα ένας άνθρωπος που θα ζητήσει τον χρόνο και τη δυνατότητα για να δουλέψει σε βάθος πενταετίας ώστε να την επαναφέρει στην κορυφή, έστω και χωρίς να χτίσει τη δυναστεία του σερ Αλεξ.
Οπως επισημαίνουν βετεράνοι άσοι του συλλόγου, απαιτείται να αναλάβει τις τύχες του μια στιβαρή ποδοσφαιρική προσωπικότητα, όπως έκανε η Λίβερπουλ με τον Κλοπ, που θα έχει μεν φιλοδοξίες αλλά συνάμα και εμπειρίες σε κορυφαίο επίπεδο. Αυτός θα πρέπει να συντάξει ένα μακρόπνοο πλάνο αναγέννησης, όχι με φθαρμένα υλικά, αλλά με παίκτες που θα δώσουν ό,τι έχουν για τη Γιουνάιτεντ, πιθανώς προερχόμενοι από τα σπλάχνα της ή με κάποια στενή σχέση, ώστε να χτιστεί πάνω τους η ομάδα του 2030.
