Με νωπή την πληγή της Ελλάδος από το 2004 και την άρνηση της Ιταλίας να αναλάβει το επικίνδυνο ρίσκο για τις μέρες μας, αυτό της τέλεσης Ολυμπιακών Αγώνων, Ουκρανία και Πολωνία δεν δίστασαν να «βουτήξουν» στην αβεβαιότητα μιας μεγάλης διοργάνωσης, αυτής του Ευρωπαϊκού πρωταθλήματος ποδοσφαίρου.
Ηταν πέντε χρόνια πριν, όταν και ανακοινώθηκε η ανάθεση του EURO 2012 στις δύο χώρες και σχεδόν αμέσως καλλιεργήθηκε ο φόβος πως οι δύο συνδιοργανώτριες θα βρίσκονταν σε οικονομικό τέλμα, λόγω του γεγονότος πως δεν ήταν συνηθισμένες στον προγραμματισμό σημαντικών γεγονότων. Τελικώς, Ουκρανία και Πολωνία παρουσίασαν μια μεγάλη διαφοροποίηση σχετικά με τα ποσά που δαπάνησαν, με την πρώτη να βγάζει από το ταμείο της περίπου 9 δισεκατομμύρια ευρώ για επενδύσεις σχετικές με το Ευρωπαϊκό πρωτάθλημα και τη δεύτερη, περίπου 20.
Οπως έχει δείξει η ιστορία, οι μεγάλες αθλητικές διοργανώσεις αφήνουν πίσω τους χαώδη άδεια στάδια που μένουν ανεκμετάλλευτα όσο ο καιρός περνάει, με τις εκάστοτε κυβερνήσεις να μοχθούν προκειμένου να αποσβέσουν το κόστος κατασκευής τους. Τόσο όμως η Ουκρανία όσο, κυρίως, η Πολωνία επένδυσαν μεγάλο μέρος των χρημάτων σε κατασκευές δρόμων και γενικότερα έργων υποδομής, παρά στην κατασκευή των σταδίων που φιλοξενούν ποδοσφαιρικές αναμετρήσεις αυτή την εποχή, αναγκάζοντας πολλούς ειδικούς επί των οικονομικών να τους «βγάλουν το καπέλο», όπως η Capital Economics που τόνισε ότι «τα οικονομικά οφέλη του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος του 2012 για την Πολωνία και την Ουκρανία είναι πολύ σημαντικά, συγκρίνοντάς τα με άλλες χώρες που διοργάνωσαν κατά το παρελθόν μεγάλες αθλητικές διοργανώσεις».
Υποδομές για… κλάματα
Πριν αναλάβει το EURO, η Πολωνία διέθετε μία από τις χειρότερες μεταφορικές υποδομές στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Αργοί σιδηρόδρομοι, ερειπωμένοι σιδηροδρομικοί σταθμοί, αεροδρόμια υπό κατάρρευση δίχως εύκολη οδική πρόσβαση, αλλά και ακατάλληλο εθνικό οδικό δίκτυο που ανάγκαζε πολλά αυτοκίνητα να συνωστίζονται σε στενούς δρόμους δημιουργώντας κυκλοφοριακό χάος, συνέθεταν τη δύσκολη κατάσταση στη χώρα. Οπως αναφέρει μάλιστα ο Ρόμπερτ Ντομπρίνσκι, επικεφαλής Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης σε εταιρεία logistics, η Πολωνία συχνά έχανε δουλειές από την Ουγγαρία και την Τσεχία λόγω φτωχών υποδομών.
Το 2007, η Πολωνία διέθετε μόλις 800 χιλιόμετρα σύγχρονων αυτοκινητοδρόμων. Σήμερα, ο αριθμός έχει αυξηθεί σε 2.000 με προοπτική να γίνουν 3.000 το 2015. Το EURO, όπως μαρτυρούν τοπικοί φορείς, επιτάχυνε τις εργασίες που πιθανότατα να καθυστερούσαν πολλά χρόνια. Στην Ουκρανία, οι απαρχαιωμένες υποδομές βελτιώθηκαν στις τέσσερις πόλεις που φιλοξενούν αγώνες. Το Κίεβο, το Ντόνετσκ, το Χάρκοβο και το Λβιβ. Στα έργα συμπεριλήφθηκαν οι επισκευές των δρόμων αλλά και η ανακατασκευή αεροδρομίων, που θα αποτελέσουν κληρονομιά για τις επόμενες γενιές. Είναι όμως ηλίου φαεινότερο πως υπάρχουν «σκιές» πάνω από την κατασκευή των έργων στην Πολωνία. Μόνο για την κατασκευή νέων, αλλά και την ανακαίνιση παλιών σταδίων οι Ουκρανοί ξόδεψαν τα διπλάσια χρήματα. Ελαφρυντικό, βέβαια, είναι το γεγονός πως οι Πολωνοί είχαν τη μεγάλη βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ενωσης καθ’ όλη τη διάρκεια της προετοιμασίας τους, εν αντιθέσει με τους συνδιοργανωτές τους.
Ο Τόμας Φιάλα, διευθύνων σύμβουλος επενδυτικής τράπεζας που εδρεύει στο Κίεβο, δήλωσε πως το συνολικό δημόσιο χρέος της Ουκρανίας παραμένει χαμηλό σε σύγκριση με παρόμοιες χώρες, παρά τις δηλώσεις περί του αντιθέτου. Επιστρέφοντας στην Πολωνία, αν και μακροοικονομικά εκτιμάται πως τα οφέλη θα είναι μεγάλα, οι άμεσες συνέπειες των κατασκευαστικών εταιρειών είναι ως επί το πλείστον αρνητικές. Τρεις μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες και πάνω από 100 μικρότερες έχουν χρεοκοπήσει φέτος, απόρροια του «πολέμου τιμών», προκειμένου να κερδίσουν διαγωνισμούς του δημοσίου, σε συνάρτηση με την απότομη αύξηση της τιμής των καυσίμων, του χάλυβα και της ασφάλτου.
Επιπλέον, στη «μετά EURO εποχή», εκτιμάται πως ο τουρισμός θα ανέβει κατακόρυφα στις δύο χώρες, προσθέτοντας άλλο ένα θετικό στοιχείο στις οικονομίες των δύο χωρών.
