O Χένρι Κίσιγκερ φαίνεται να ‘χει δίκιο όταν υποστηρίζει, με άρθρο του στην «Οάσιγκτον Ποστ», ότι η απόφαση Γαλλίας, Γερμανίας και Βελγίου να ασκήσουν βέτο στην αμερικανική αξίωση για παροχή στρατιωτικής βοήθειας από το NATO στην Τουρκία εν όψει του πολέμου στο Ιράκ συνιστά την οξύτερη κρίση στην ιστορία της Ατλαντικής Συμμαχίας. Ούτε η τολμηρή, αλλά μεμονωμένη επιλογή του Ντε Γκολ να βγάλει τη Γαλλία από το στρατιωτικό σκέλος του NATO ούτε η ελληνοτουρκική ρήξη του 1974 ούτε η υπόθεση των Πέρσινγκ και Κρουζ, στις αρχές της δεκαετίας του ’80, δεν μπορούν να συγκριθούν, ως προς τις μακροπρόθεσμες συνέπειές τους, με τη σημερινή κρίσιμη κατάσταση.
Για «απαράδεκτη» επιλογή των τριών έκανε λόγο ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Κόλιν Πάουελ. «Επαίσχυντη» χαρακτήρισε τη στάση τους ο πάντα πληθωρικός Ντόναλντ Ράμσφελντ. Λίγο νωρίτερα, οι οξύτατες απαντήσεις του γαλλο-γερμανικού ζεύγους (Μισέλ Αγιό Μαρί και Γιόσκα Φίσερ) στην πολιτική αθυροστομία του Ράμσφελντ, στη διάσκεψη του Μονάχου, έκαναν πολλούς, στην απέναντι ακτή του Ατλαντικού, να αναρωτηθούν: «Αν είναι έτσι οι σύμμαχοι, τι να τους κάνουμε τους εχθρούς»;
Από πολιτική άποψη, το γαλλογερμανικό βέτο στο NATO αποτελεί την απάντηση στο ενορχηστρωμένο από την Ουάσιγκτον μανιφέστο των «Οκτώ»: Τότε, οι Αμερικανοί είχαν πετύχει μια νίκη «εκτός έδρας», διασπώντας την Ευρωπαϊκή Ενωση. Τώρα, Παρίσι και Βερολίνο «ισοφαρίζουν» στο προνομιακό γήπεδο των Αμερικανών, το NATO, και ετοιμάζονται να καταθέσουν κοινό σχέδιο στο Συμβούλιο Ασφαλείας για την παράταση των επιθεωρήσεων.
Αλλά το σοβαρότερο πλήγμα στους σχεδιασμούς της Ουάσιγκτον ήρθε χθες το βράδυ από το Παρίσι, όταν Σιράκ και Πούτιν παρουσίασαν κοινή πλατφόρμα Γαλλίας – Ρωσίας και Γερμανίας για την ειρηνική, μέσω OHE, επίλυση της ιρακινής κρίσης. H αμφίβολη, ακόμη, αλλά για πρώτη φορά ρεαλιστική προοπτική μετατόπισης της Ρωσίας από την προνομιακή σχέση της με τις ΗΠΑ προς μια ιστορικά ανέκδοτη «Εγκάρδια Συνεννόηση» με τις δύο μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις έχει τόσο κολοσιαίες διαστάσεις που υπερβαίνει κατά πολύ τα όποια αναμενόμενα (πετρελαϊκά και γεωστρατηγικά) κέρδη από τον έλεγχο του Ιράκ. Μια παρόμοια αναδιάταξη δυνάμεων θα έφερνε την ανθρωπότητα κοντά στο σενάριο του Οργουελιανού «1984», όπου μια αγγλοαμερικανική «Ωκεανία» και μια ηπειρωτική «Ευρασία» θα διαγκωνίζονταν για την εξασφάλιση παγκόσμιας ηγεμονίας.
Φυσικά, όλα αυτά δεν είναι για την ώρα παρά σενάρια τολμηρής πολιτικής φαντασίας. Το υποτιθέμενο σχέδιο Σιράκ – Σρέντερ, που δημοσίευσε ο «Σπίγκελ», περιέχει τέτοιες ρήτρες που ουσιαστικά θα μετέτρεπαν το Ιράκ σε προτεκτοράτο του OHE -μια άνευ όρων παράδοση του καθεστώτος Χουσεΐν πριν καν εκτοξευθεί ο πρώτος «Κρουζ». Ούτε στο πλαίσιο του NATO μπορεί να αποκλεισθεί κάποιος συμβιβασμός της τελευταίας στιγμής. Αλλωστε, στο εμπόριο και στην πολιτική, οι πιο άγριοι καβγάδες συχνά διαδραματίζονται λίγο πριν από την τελική συμφωνία.
Παραμένει γεγονός ότι, με τις πρόσφατες εξελίξεις, Σρέντερ και Σιράκ κλιμάκωσαν τόσο απότομα την αντιπολίτευσή τους στην Ουάσιγκτον, ώστε δεν μπορούν πλέον να κάνουν πίσω αν δεν τους δοθούν κάποια σοβαρά πολιτικά ανταλλάγματα που θα σώζουν τα προσχήματα τόσο απέναντι στην εσωτερική κοινή γνώμη, όσο και στον διεθνή στίβο. Σε κάθε περίπτωση, φαίνεται ότι βρισκόμαστε πια στις «δώδεκα παρά πέντε» όχι μόνο για τον πόλεμο στο Ιράκ αλλά και για τις ίδιες τις ευρωατλαντικές -και ευρασιατικές!- σχέσεις.Π. Γ. Π.
