Είναι κανόνας στην πολιτική, και στη ζωή, να μη σχολιάζονται γεγονότα και να μη λαμβάνονται αποφάσεις εν θερμώ. Η κρίση μας είναι θολή γιατί κυριαρχείται από τα συναισθήματα, θετικά ή αρνητικά, που μας προκάλεσε ένα γεγονός. Επιβάλλεται να κρίνουμε με εύλογη χρονική απόσταση ώστε, έχοντας καθαρή ματιά, να περιοριστούν οι πιθανότητες να υπερτιμήσουμε ή να υποτιμήσουμε τη σημασία ενός συμβάντος. Συνεπώς όσοι έσπευσαν αμέσως να σχολιάσουν την ομιλία του Κώστα Καραμανλή πιθανόν να έκαναν λάθος εκτιμήσεις. Θα φανεί αν αυτή η ομιλία-παρέμβαση ήταν συγκυριακή ή αν εντάσσεται στην επιστροφή του στη μάχιμη πολιτική από την οποία απουσιάζει επί 13 συναπτά έτη. Στη δεύτερη περίπτωση θα έχουμε ίσως ενδιαφέρουσες εξελίξεις.
Επί της ουσίας, δηλαδή το περιεχόμενο των όσων είπε ο πρώην πρωθυπουργός, δεν αφίσταται των κυβερνητικών θέσεων επί του ζητήματος των υποκλοπών. Και η κυβέρνηση, όπως και ο Κώστας Καραμανλής, υποστηρίζουν τη θέση «όλα στο φως». Μάλιστα, κυβερνητικές πηγές δήλωσαν, αμέσως μετά την ομιλία του, πως οι διαδικασίες δρομολογήθηκαν ταχύτατα.
Υπάρχει όμως ένα προβληματικό σημείο στα όσα είπε ο Κώστας Καραμανλής, το οποίο και καταγράφω επακριβώς: «Η επίκληση του απορρήτου υποτάσσεται στην ανάγκη κάθαρσης του δημοσίου βίου». Ως γνωστόν, με το απόρρητο, που είναι κατοχυρωμένο θεσμικά, προστατεύονται δύο έννομα αγαθά ταυτοχρόνως. Η εθνική ασφάλεια και τα προσωπικά δεδομένα. Το απόρρητο δεν είναι μια ασαφής έννοια που ο καθένας την ερμηνεύει κατά το δοκούν. Επειδή ακριβώς προστατεύει αυτά τα δύο σημαντικά έννομα αγαθά περιβάλλεται με συγκεκριμένες δεσμεύσεις και αυξημένους τύπους. Με ποιο τρόπο όλο αυτό το αυστηρό θεσμικό πλέγμα θα υποταχθεί σε μια ασαφή και άκρως πολιτικά υποκειμενική έννοια «της κάθαρσης του δημοσίου βίου»; Γιατί ποιος τελικά κρίνει αν ο δημόσιος βίος λερώθηκε και χρειάζεται κάθαρση; Δεν υπάρχουν σαφή και αντικειμενικά κριτήρια για αυτή την κρίση. Συνεπώς, αυτή η αποστροφή του λόγου του Κώστα Καραμανλή μπορεί να εξυπηρετούσε πολιτικές ανάγκες της ομιλίας του, όμως θεσμικά ήταν παρακινδυνευμένη. Το απόρρητο δεν υποτάσσεται πουθενά. Γιατί αν αρχίσουμε θεσμικά κατοχυρωμένες έννοιες να τις υποτάσσουμε σε πολιτικές σκοπιμότητες τότε ανοίγουμε ρωγμές στο πολίτευμά μας.
