Μάχες συμφερόντων και παρασκήνιο, και όχι παιδαγωγικοί λόγοι, κρύβονται πίσω από την αργή αλλά σταθερή «συρρίκνωση» των Θρησκευτικών. Επί υπουργίας στο Παιδείας και Θρησκευμάτων Αννας Διαμαντοπούλου, από το 2009, έγινε προσπάθεια να ανανεωθεί το μάθημα και καταρτίσθηκαν νέα προγράμματα σπουδών από θεολόγους (εκπαιδευτικούς σε σχολείο και πανεπιστημιακούς), τα οποία κρίθηκαν φρέσκα και συμπεριληπτικά προς τη θρησκευτική ετερότητα.
Ωστόσο, κάθε κατάρτιση νέων προγραμμάτων προσφέρει κύρος και ισχύ στους θεολόγους που θα την αναλάβουν (το οικονομικό όφελος δεν προτάσσεται) με σαφή αντανάκλαση και στην επιρροή που αποκτούν οι θεολόγοι στην Εκκλησία της Ελλάδος. Ετσι υπήρξαν αντιδράσεις από μερίδα θεολόγων που έμειναν «εκτός», οι οποίοι επιτέθηκαν σε εκείνους που μετείχαν στην κατάρτιση των προγραμμάτων, λέγοντας ότι είναι αντισυνταγματικά, καθώς εισήγαγαν στοιχεία θρησκειολογίας στο μάθημα. Η αλλαγή στον υπουργικό θώκο του αρμόδιου υπουργείου φέρεται να ενίσχυσε τη θέση των αντιδρώντων, που είχαν την υποστήριξη μητροπολίτη της Αττικής, ο οποίος με τη σειρά του είχε καλές σχέσεις με την πολιτική ηγεσία.
Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ το 2015 δημιούργησε αμηχανία στα ενδιαφερόμενα μέρη. Βέβαια με βάση και τον αριστερό προσανατολισμό του κόμματος, κάποιοι ήλπισαν ότι θα «ευνοηθούν» και άλλοι πως θα βρεθούν στην άλλη πλευρά. Αρχικά επικράτησε νηνεμία, αλλά η οξεία κόντρα του τότε υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων Νίκου Φίλη με την Εκκλησία της Ελλάδος ήγειρε (με το πολιτικό νεύμα της Εκκλησίας) την πλάστιγγα υπέρ των συντηρητικών θεολόγων, οι οποίοι, ως εμπροσθοφυλακή, προσέφυγαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας ζητώντας την ακύρωση των προγραμμάτων σπουδών των Θρησκευτικών, εστιάζοντας στην ύπαρξη σε αυτά των θρησκειολογικών αναφορών.
Το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο τους δικαίωσε, περιορίζοντας τον χαρακτήρα του μαθήματος σε ομολογιακό, που αύξησε τα αιτήματα για απαλλαγή μαθητών από γονείς οι οποίοι επικαλέσθηκαν λόγο συνείδησης. Πλέον ετησίως αναπτύσσεται μία διελκυστίνδα πάνω στην απόφαση της ηγεσίας του υπουργείου Παιδείας για τους λόγους χορήγησης απαλλαγής από τα Θρησκευτικά. Ενα μάθημα που πρεσβεύει την καταλλαγή προκαλεί εδώ και μία (τουλάχιστον) δεκαετία οξύτατες έριδες, χάνοντας το ενδιαφέρον των μαθητών. Ας αναλογιστούν οι εμπλεκόμενοι τις ευθύνες τους.
