Ο κ. Αντώνης Μανιτάκης στο άρθρο του στην κυριακάτικη «Καθημερινή» (28/8) έθεσε τον δάκτυλον επί τον τύπον των ήλων. Είπε, αναφερόμενος στον πρωθυπουργό: «…καταδεικνύοντας ότι επιθυμεί την πλήρη διαλεύκανση της υπόθεσης, χωρίς αποκαλύψεις, βέβαια, μυστικών και απορρήτων που άπτονται της ασφάλειας της χώρας». Τίθεται με σαφήνεια ο συνδυασμός της διαφάνειας με τη μυστικότητα. Της πλήρους διαλεύκανσης με τη διασφάλιση του απορρήτου. Πώς μπορεί να συντρέξουν, στην πράξη, και οι δύο καταστάσεις; Πώς μπορεί μια υπηρεσία που ασχολείται με την εθνική ασφάλεια –και ως εκ τούτου οι δράσεις της κινούνται στα όρια της νομιμότητας για λόγους αποτελεσματικότητας– συγχρόνως να διέπεται και από πλήρη διαφάνεια; Γιατί ως γνωστόν «ολίγη» διαφάνεια δεν υπάρχει.
Η υπόθεση αυτή μου θυμίζει την προσπάθεια να τετραγωνιστεί ο κύκλος. Στην πράξη –γιατί η θεωρία μπορεί να δίνει εύκολες λύσεις–υπάρχουν αξεπέραστα εμπόδια που αφορούν την ίδια τη λειτουργία μιας εθνικής υπηρεσίας πληροφοριών. Ποιο είναι το μείζον και ποιο το έλασσον στις δραστηριότητές της; Αν υπάρχει σύγκρουση δύο έννομων αγαθών, του ατομικού δικαιώματος ενός πολίτη και της εθνικής ασφάλειας, ποιο από τα δύο υπερισχύει και ποιος αποφασίζει γι’ αυτό και με τι διαδικασίες; Η υπηρεσία εισηγείται και ο εισαγγελικός λειτουργός αποφασίζει; ΄Η μήπως απλώς εγκρίνει;
Η κυβέρνηση καλείται να λύσει το πρόβλημα. Να συνδυάσει τη διαφάνεια με τη μυστικότητα στη συγκεκριμένη υπόθεση του Νίκου Ανδρουλάκη. Είναι επιτακτική ανάγκη να επινοήσει, να κατασκευάσει, να ανακαλύψει –όλα τα ρήματα είναι δεκτά– μια νομική φόρμουλα, έστω ad hoc, για να ενημερωθεί ο Νίκος Ανδρουλάκης, με θεσμικό τρόπο, για όλο τον φάκελο της παρακολούθησής του. Οσο αυτό το θέμα θα παραμένει ανοικτό η κυβέρνηση θα είναι ευάλωτη στις επιθέσεις της αντιπολίτευσης, που εννοείται δεν θα κοπάσουν. Και όσοι τη συμβουλεύουν πως ο χρόνος θα φέρει τη λήθη είναι κακοί σύμβουλοι.
Μια νομοθετική ad hoc ρύθμιση θα είναι πιο κοντά στη θέση της Προέδρου της Δημοκρατίας, «η εξαίρεση που προβλέπει το Σύνταγμα για λόγους εθνικής ασφαλείας… πρέπει ωστόσο να ερμηνεύεται στενά και η εφαρμογή της να είναι σύμφωνη με το κράτος δικαίου και την αρχή της αναλογικότητας».
