Καν’ το όπως η Μισέλ!
ΤΙ ΣΧΕΣΗ ΕΧΕΙ Η ΠΡΟΓΙΑΓΙΑ ΜΑΣ, ΕΝΑ
ΔΕΚΑΧΡΟΝΟ ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΤΑ… ΣΑΠΙΑ ΦΡΟΥΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΙΕΙΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ;
ΜΕΓΑΛΗ, ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΙ Ο ΜΑΙΚΛ ΠΟΛΑΝ, Ο ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΣ
ΟΜΠΑΜΑ. ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΕΙ ΜΑΛΙΣΤΑ ΟΤΙ ΕΞΙΣΟΥ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΝΑ
ΜΕΤΡΑΜΕ ΤΑ ΠΟΔΙΑ ΠΟΥ… ΒΑΖΟΥΜΕ ΣΤΟ ΠΙΑΤΟ ΜΑΣ
της Τούσας Ζάππα
Το νέο του βιβλίο, που κυκλοφόρησε πριν από λίγο καιρό, έχει
τίτλο «Food Rules. An Eater Manual» (εκδ. Penguin) και περιέχει
ούτε λίγο ούτε πολύ 64 κανόνες υγιεινής διατροφής. Για να καταλήξει
σε αυτούς, ο Πόλαν συμβουλεύτηκε λαογράφους, ανθρωπολόγους,
γιατρούς, νοσηλευτές, διαιτολόγους, διατροφολόγους, όπως «και έναν
μεγάλο αριθμό από μαμάδες και γιαγιάδες». Χρησιμοποίησε υλικό από
βιβλία που είχε διαβάσει ή από ό,τι είχε ακούσει σε σεμινάρια και
διαλέξεις, ενώ ζήτησε και προτάσεις αναγνωστών. Οι συμβουλές του
μπορούν τελικά να συνοψιστούν σε τρεις μικρές φράσεις: «Τρώτε
φαγητό. Οχι πολύ. Κυρίως λαχανικά και φρούτα». Ιδού ορισμένοι από
τους κανόνες του:
1. Τρώτε πραγματικό φαγητό.
Τα υποκατάστατα που αποκαλούμε σήμερα φαγητό δεν αξίζουν το
όνομά τους. Ο Πόλαν λέει ότι είναι απλώς «βρώσιμα υποκατάστατα
τροφών», που δεν έχουν καμία σχέση με το αληθινό φαγητό. Είναι
γεμάτα πρόσθετα, συντηρητικά, διογκωτικά και χημικά.
2. Σπιτικές καταχρήσεις!
Καταναλώνετε όσο junk food θέλετε, αρκεί να το μαγειρεύετε
εσείς. Στην πράξη αυτό σημαίνει: αν, για παράδειγμα, σας αρέσουν οι
τηγανητές πατάτες, πρέπει να τις ετοιμάσετε στην κουζίνα σας. Και
μόνον η διαδικασία παρασκευής τους (καθάρισμα, κόψιμο, τηγάνισμα
και λάντζα) θα σας αποθαρρύνει από το να το κάνετε συχνά.
3. Οσο πιο άσπρο είναι το ψωμί τόσο πιο γρήγορος ο θάνατος.
«Είναι μια παροιμία που έλεγαν οι γιαγιάδες μου και είναι ο
αγαπημένος μου κανόνας», εξηγεί ο Πόλαν. «Οι γιαγιάδες γνώριζαν ότι
το άσπρο αλεύρι δεν κάνει καλό στην υγεία, πολύ πριν το ανακαλύψουν
οι επιστήμονες».
4. Η ουσία βρίσκεται στην πρώτη μπουκιά.
Η απόλαυση του φαγητού βρίσκεται στις πρώτες 1-2 πιρουνιές,
αφού μετά το στόμα συνηθίζει τη γεύση. Ετσι επικεντρωθείτε σε αυτές
για να τις απολαύσετε και να αντιληφθείτε ότι στην 20ή μπουκιά
παίρνετε μόνο θερμίδες, όχι απόλαυση.
5. Πείτε όχι στα γλυκά
Αποφεύγετε τα τρόφιμα που έχουν κάποιου είδους σάκχαρο ή
γλυκαντικό στις τρεις πρώτες θέσεις των συστατικών. Σήμερα η
βιομηχανία παράγει περισσότερους από 40 τύπους γλυκαντικων. Οσο κι
αν ισχυρίζεται ότι δεν παχαίνουν, τελικά παχαίνουν… Ισως επειδή
καταναλώνονται σε όλο και μεγαλύτερες ποσότητες.
6. Τρώτε όταν πεινάτε και όχι όταν βαριέστε.
Προς έκπληξή σας, συχνά το φαγητό έχει πολύ λίγη σχέση με την
πείνα. Πολλές φορές τρώτε από ανία, για διασκέδαση, για να
ανταμείψετε ή για να παρηγορήσετε τον εαυτό σας. Γι’ αυτό, κάθε
φορά που ανοίγετε το ψυγείο ή το ντουλάπι, αναρωτηθείτε ποιος είναι
ο πραγματικός λόγος.
7. Φαγητό πάντα στο τραπέζι.
Οχι την ώρα που δουλεύετε ή βλέπετε τηλεόραση, γιατί θα
καταλήξετε να φάτε περισσότερο. Για του λόγου το αληθές, κάντε ένα
πείραμα: αφήστε το παιδί σας μπροστά στην τηλεόραση και τοποθετήστε
δίπλα του ένα μπολ με λαχανικά. Θα τα φάει όλα, ακόμα κι αυτά που
αλλιώς δεν αγγίζει, χωρίς να το καταλάβει.
8. Φάτε παραδοσιακά!
Μην τρώτε οτιδήποτε η προγιαγιά σας δεν θα το αναγνώριζε ως
φαγητό. Για παράδειγμα, ο Πόλαν αναφέρει ένα γιαούρτι που
κυκλοφορεί στις ΗΠΑ σε πλαστικό μπουκάλι (δεν χρειάζεται κουτάλι),
με λαμπερά χρώματα. Σκεφτείτε τα χημικά που περιέχει και το τεχνητό
χρώμα του. Για να μην αναφέρουμε τη ζάχαρη…
9. Μην ξεχνάτε τα λιπαρά μικρά ψάρια.
Τα ψάρια είναι η πιο υγιεινή τροφή που μπορείτε να βάλετε στο
τραπέζι σας. Ειδικά τα μικρά (σαρδέλες, γαύρος κτλ.), τα οποία λόγω
μεγέθους και μικρότερης παραμονής στη θάλασσα, κουβαλάνε πολύ
λιγότερο μόλυβδο. Χάρη στα Ω3 λιπαρά οξέα που περιέχουν, είναι πολύ
ωφέλιμα για την καρδιά.
10. Πληρώστε περισσότερο, φάτε λιγότερο.
Η τροφή καλύτερης ποιότητας έχει πιο γεμάτη γεύση και
μεγαλύτερη διατροφική αξία. Ακριβώς γι’ αυτό χρειάζεστε λιγότερη
ποσότητα για να νιώσετε ικανοποίησηι. Με τα λόγια του Πόλαν:
«Διαλέξτε ποιότητα αντί για ποσότητα, διατροφική εμπειρία αντί για
άχρηστες θερμίδες».
11. Τρώτε όπως οι Γάλλοι, οι Γιαπωνέζοι, οι Ιταλοί.
Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγετε το fast food, διότι οι
παραδοσιακές κουζίνες είναι συνήθως πολύ πιο υγιεινές. Μην
ακολουθείτε μόνον τις συνταγές αλλά ολόκληρη την κουλτούρα του
φαγητού. Για παράδειγμα, οι Γάλλοι τρώνε αργά, βάζουν μικρές
μερίδες στο πιάτο τους και αποφεύγουν τα σνακ.
12. Φάτε ό,τι και τα βακτήρια!
Μη βάζετε στο πιάτο σας κάτι που δεν πρόκειται (με τον καιρό)
να σαπίσει. Αν τα βακτήρια και οι μύκητες συμπεριλαμβάνουν στο…
διαιτολόγιό τους τα φρούτα, τα λαχανικά ή τα κρέατα του ψυγείου
σας, μπορείτε να τα εντάξετε κι εσείς στο δικό σας, γιατί αυτό
σημαίνει ότι τα τρόφιμα είναι «ζωντανά», χωρίς χημικά. Υπάρχουν
βέβαια και εξαιρέσεις, όπως το μέλι…
13. Οσο λιγότερα τόσο καλύτερα!
Μην τρώτε οτιδήποτε έχει περισσότερα από 5 συστατικά ή έχει
συστατικά που ένα παιδί της τρίτης δημοτικού δυσκολεύεται να
διαβάσει. «Αν διαβάσετε σε ένα κεσεδάκι γιαούρτι 15 συστατικά που
δεν μπορείτε καν να προφέρετε, αναρωτηθείτε: Τι κάνουν όλα αυτά
εδώ;» συμβουλεύει ο Πόλαν.
14. Μαγειρέψτε.
Τόσο απλά. Ολα τα έτοιμα φαγητά περιέχουν ανθυγιεινά λάδια,
συντηρητικά και μη φυσικά πρόσθετα για ενίσχυση της γεύσης.
Μαγειρεύοντας γνωρίζετε τι τρώτε, επιλέγετε τα υλικά και τις
ποσότητες που θέλετε, μειώνετε τον κίνδυνο για χρόνιες παθήσεις και
άλλες ασθένειες.
15. Φτιάξτε έναν κήπο.
Εναν μεγάλο λαχανόκηπο, αν έχετε χώρο. Ή βάλτε γλάστρες με
μυρωδικά και λαχανικά στο μπαλκόνι – ακόμα και στο παράθυρό σας. Θα
έχετε φρέσκο, φτηνό και εύκολο φαγητό, θα εκπλαγείτε από τη γεύση
και τη μυρωδιά του, θα εξοικονομήσετε και χρήματα…
16. Καλύτερα τροφή με 2 πόδια παρά με 4.
Αυτό πρέπει να είναι το κριτήριό σας για το ποιες τροφές
είναι υγιεινές: όσο λιγότερα πόδια έχει η τροφή σας τόσο το
καλύτερο. Πώς μεταφράζεται αυτό; Πολύ απλά: τα λαχανικά (1 «πόδι»=
ρίζα) και τα πουλερικά (2 πόδια) είναι πιο υγιεινά από το μοσχάρι,
το αρνί κτλ. Τέλεια επιλογή είναι τα ψάρια (καθόλου πόδια).
17. Τρώτε κυρίως λαχανικά.
Μην τα σκέφτεστε ως συνοδευτικά του κρέατος. Κάντε ακριβώς το
αντίθετο: κάντε το κρέας συνοδευτικό σε ένα χορταστικό πιάτο γεμάτο
λαχανικά. Επιλέγετε χόρτα εποχής ή -αν μπορείτε να βρίσκετε-
άγρια.
18. Προτιμήστε ζώα που τρέφονται σωστά.
Οι αγελάδες που τρέφονται με χόρτο στο λιβάδι ή τα κοτόπουλα
ελευθέρας βοσκής έχουν καλύτερη υγεία και δίνουν καλύτερο κρέας,
γάλα και αυγά. Για να μη θίξουμε και το θέμα της σωστής
μεταχείρισης αυτών των ζώων.
19. Τρώτε με τα… μάτια.
Γεμίστε το πιάτο σας με όσο περισσότερα χρώματα μπορείτε. Ενα
γευστικό και ισορροπημένο γεύμα περιέχει πάντα ποικιλία χρωμάτων,
τα οποία κατά κάποιον τρόπο απεικονίζουν τα διαφορετικά συστατικά
(αντιοξειδωτικά κτλ.) που περιέχονται. Δοκιμάστε το κόλπο και στα
πιάτα των παιδιών σας. Θα το βρουν διασκεδαστικό.
20. Παραβείτε τους κανόνες μια φορά στις τόσες.
Η εμπειρία έχει δείξει ότι η συνεχής δίαιτα και η ανησυχία
για τη διατροφή δεν έχει κάνει κανέναν πιο υγιή ή πιο αδύνατο.
Είναι σημαντικό να καλλιεργήσετε μια χαλαρή στάση απέναντι στο
φαγητό. Η συνεχής εμμονή με τη δίαιτα αποδεικνύεται ότι φέρνει
αντίθετα αποτελέσματα.
Το βιβλίο του Μάικλ Πόλαν «Food Rules. An Eater Manual» (εκδ.
Penguin) μπορείτε να το βρείτε στο
www.amazon.com
